Xem Lan Đai Châu / 2023 / Top 18 # Xem Nhiều Nhất & Mới Nhất 11/2022 # Top View | Duhocaustralia.edu.vn

Nhận Biết Lan Đai Châu, Phân Biệt Đai Châu Rừng Và Đai Châu Thái / 2023

Phong lan đai châu được nhiều người biết đến như một loại lan đặc trưng cho mùa xuân của Việt Nam. Sở dĩ như vậy nên bất cứ người chơi lan hay cả những người không chơi lan đều biết đến. Đai châu mang một vẻ đẹp thuần khiết và hương thơm quyến rũ hiếm có loài lan nào có được. Chúng ta cùng chiêm ngưỡng vẻ đẹp của hoa lan đai châu và tìm hiểu cách nhận biết đai châu rừng và Thái như thế nào nhé!

Lan đai châu trong khoa học

Lan đai châu trong các nghiên cứu khoa học có tên tiếng anh là Rhynchostylis gigantea. Đây là cây lan được phát hiện lần đầu năm 1896 bởi Lindley. Lan đai châu sống trong rừng bám vào các thân cây trong rừng, phổ biến và dễ gặp ở các khu rừng Việt Nam, Lào, Myanamar, Thái Lan, Malaysia, Campuchia, Bangladesh, Philippines,… Đặc biệt, lan đai châu còn là hoa đặc trưng của vùng Assam.

Nhiều người gọi lan đai châu bằng rất rất nhiều tên như tai châu, đai châu, ngọc điểm, nghinh xuân, nghi xuân,… Trong đó có nhiều tên rất buồn cười. Sở dĩ lan đai châu được người ta gọi với cái tên tai châu hay tai trâu có lẽ do sự chuyền miệng của cha ông ta khi mà loài lan này được chơi từ rất lâu đời và không ai có thể thấy được một bài viết chi tiết hay khoa học nhất về loài lan này. Còn cái tên ngọc điểm là cách gọi khác của miền Nam, nghinh xuân là cách gọi của miền Trung (nghinh xuân có nghĩa là đón tết). Như vậy chúng ta thống nhất chỉ có 3 tên gọi thôi nhé: đai châu (miền Bắc), nghinh xuân (miền Trung), ngọc điểm (miền Nam).

Lan đai châu thường cho hoa vào dịp tết đến, xuân về; chính vì thế mà được mọi người ưa chuộng.

Nhận biết lan đai châu qua thân lá

Lan đai châu (ngọc điểm, nghinh xuân) có đặc điểm nhận biết cực kì dễ dàng. Đai châu có lá cực dày và mọng nước. Dọc lá có những vệt màu trắng chạy dài từ cuống lá đến đầu lá. Đầu lá đai châu thường tù, không nhọn và chia thành hai thùy. Vì lá đai châu cực dày và chứa nhiều nước nên đai châu rất nặng.

Đai châu có những chiếc rễ cực to, cây nhỏ rễ thường nhỏ bằng đầu đũa, cây to có khi có rễ to bằng đuôi đũa hay bằng chiếc bút bi Thiên Long. Đầu rễ đai châu thường có màu xanh nhạt ( trong điều kiện thiếu nắng) hoặc tím (trong điều kiện tiếp xúc nhiều với ánh nắng).

Đai châu thường lớn cực chậm, mỗi năm chỉ cho ra từ 3-4 là là căng. Chính vì thế chúng ta thường chỉ nhìn thấy những cây đai châu có thân ngắn chứ không thể dài được như quế hay tam bảo sắc. Đai châu có rễ bám vào giá thể rất chặt để hút nước và ít khi rễ vươn ra bên ngoài nhiều, trừ khi môi trường bên ngoài ẩm hơn cả giá thể.

Nhận biết đai châu qua mặt hoa

Về hoa lan đai châu, có lẽ có khá nhiều người nhầm lẫn đai châu với các loại lan khác như ngô đồng (hình thái thân lá khá giống nhau) hoặc sóc lào, sóc ta, đuôi cáo ( những chùm bông màu trắng tím khá giống nhau).

Hiện nay đai châu có cả đai châu rừng cho 1 mặt hoa duy nhất có màu trắng và những đốm màu tím xen kẽ và cả đai châu Thái cho mặt hoa cực kì đa dạng. Về đai châu rừng, bạn có thể nhận biết mặt hoa bằng ảnh dưới đây:

Phân biệt đai châu rừng và đai châu Thái như thế nào?

Hiện nay, do nhu cầu của người chơi lan ngày càng lớn, khoa học công nghệ phát triển, đặc biệt là công nghệ lai tạo tế bào mà rất nhiều những loài cây công nghiệp được ra đời bằng phương pháp nuôi cấy mô. Trong đó, đai châu Thái hay còn gọi là đai châu công nghiệp cũng đã ra đời làm khá nhiều người nhầm lẫn với đai châu rừng.

Phân biệt đai châu rừng và đai châu Thái qua thân lá

Đai châu Thái được nuôi trong môi trồng trong môi trường nhiệt độ và độ ẩm được kiểm soát, chính vì thế nó phát triển rất nhanh mà không bị mất lá chân hay xước xát gì. Đây cũng là đặc điểm dễ nhận biết lan đai châu Thái và đai châu rừng.

Đai châu Thái có lá thường ngắn, bản lá rộng và xếp rất khít nhau. Đai châu rừng thường có ít lá đẹp và rất nhiều vết xước trong quá trình khai thác và vận chuyển, chính vì thế đai châu rừng khi mới mua về thường xấu hơn đai châu Thái. Đai châu rừng thường có lá dài, bản lá nhỏ, lá thường có màu sáng màu do tiếp xúc với môi trường nhiều ánh nắng chứ không như đai châu Thái lá xanh mướt từ đầu đến chân. . Đai châu thái có lá xếp khít nhau nên chúng ta khó nhìn thấy thân của chúng, đai châu rừng lá thưa hơn nên để lộ phần thân rất dễ nhận biết.

Đai châu Thái khi mua về thường được trồng trong một chiếc chậu nhựa màu đen hay được ghép vào một miếng gỗ nho nhỏ, mỗi chậu thường từ 1 đến 2 thân. Lan đai châu rừng khi mua thường chỉ ở dạng hàng rời mà thôi, nếu bán kèm chậu thì cũng chỉ là người quen để cho.

Đai châu Thái khi mua người ta bán theo cây, đai châu rừng thường bán theo cân hoặc hàng to thì đếm lá tính tiền.

Đai châu trồng cực chậm lớn, tuy nhiên đai châu Thái có lợi thế lớn nhanh hơn đai châu rừng rất nhiều, đồng thời cho hoa sớm hơn. Với một cây đai châu Thái từ 4 đến 5 cặp lá là bắt đầu có thể cho hoa nhưng với đai châu rừng, 3-4 cặp lá lớn là cây già và có thể cho hoa tốt. Chính vì thế, nếu bạn để ý thấy cây đai châu có nhiều cặp lá xếp khít nhau cực xanh tốt thì đó 90% là đai châu thái.

Bạn có thể dễ dàng phân biệt đai châu rừng và đai châu công nghiệp bằng những hình ảnh dưới đây:

Ảnh đai châu rừng Ảnh đai châu công nghiệp

Phân biệt đai châu rừng và đai châu Thái qua mặt hoa

Đai châu Thái cho nhiều mặt hoa khác nhau với màu sắc biến thiên cực kì đa dạng như màu bò sữa, đỏ cam, trắng tinh khôi, hồng cánh sen,… Mặc dù mặt hoa khác nhau nhưng đai châu Thái vẫn có khuôn hoa và chùm bông dài như lan đai châu rừng.

Mặt hoa đai châu rừng chỉ có 1 màu trắng đốm tím mà thôi, tuy nhiên lượng chấm tím có hoa ít, hoa nhiều vẫn làm nên nhẵng mặt bông khác biệt do vùng miền:

Một số mặt hoa đai châu công nghiệp:

Lan đai châu cho hoa vào mỗi dịp Tết với thời gian chơi hoa có thể đến 1 tháng. Chính vì vậy lan đai châu được rất nhiều người ưa chuộng trồng trong vườn nhà của mình.

Châu rừng thơm hay châu công nghiệp thơm?

Có nhiều người nói rằng đai châu rừng thơm, đai châu công nghiệp thì không thơm. Tuy nhiên trên thực tế thì cả châu rừng và châu Thái đều có hương thơm đặc trưng, nhiều khi châu rừng lại không đậm mùi như châu Thái. Có lẽ dựa vào hương thơm thì đây không phải là một tiêu chí để đánh giá châu rừng hay Thái.

Trên thực tế thì châu Thái cây đẹp hơn, hoa to đẹp, nhiều màu sắc, giá không quá cao nên rất được lòng người chơi lan. Bạn vẫn nên sở hữu cả hai loại đai châu để làm phong phú cho bộ sưu tập của mình. Chúc các bạn sở hữu những giò đai châu đẹp nhất, lung linh nhất để chơi tết!

Bạn có thể thích: Cách trồng lan đai châu xanh tốt

Cách Trồng Lan Đai Châu / 2023

Lan đai châu hay còn gọi là lan ngọc điểm hoặc lan nghinh xuân. Cây có tên khoa học Rhynchostylis gigantea.

– Đây là một loại phong lan thuộc nhóm lan đơn thân có rễ gió. Dựa vào đặc điểm này mà cần có cách trồng lan đai châu sao cho đúng và phù hợp với đặc điểm sinh trưởng của cây của cây.

Giá thể trồng lan đai châu có thể là gỗ khô, thân cây đang sống, gỗ lũa, vỏ thông….

Các giá thể phải đảm bảo được xử lý sạch mầm bệnh, không có tính chua, chát, đắng. Lan đai châu là loài không ưa thay đổi giá thể. Việc chọn giá thể cũng cần lưu ý chọn những giá thể có độ bền cao để lâu phải thay giá thể nhất có thể. Đây là loài có rễ gió nên giá thể trồng cây cần có kích thước lớn một chút đảm bảo thoáng thoát nước tốt.

Cách trồng lan đai châu vào chậu: Ta có thể sử dụng chậu nhựa, chậu gỗ, chậu đất nung để trồng lan đai châu.

Bước 1: khi nhận cây ta cần dỡ cây ra và đặt cây ở nơi thoáng mát. Đặc biệt lưu ý không nên tưới cây ngay mà để cây ngày hôm sau mới tưới. Thực hiện tưới ngay có thể làm sốc cây dẫn tới cây bị thối nhũn lá.

Bước 2: tùy vào điều kiện thực tế thế mà ta có thể gỡ bỏ chậu nhựa hoặc để nguyên trồng cả chậu nhựa cũ. Để tránh làm đứt rễ cây thì người ta thường để nguyên chậu cũ hoặc dùng kéo cắt bỏ chậu cũ. Nhẹ nhàng thao tác để tránh làm hư rễ cây.

Bước 3: trồng cây vào chậu mới có kích thước lớn hơn và thêm vào giá thể đã được chuẩn bị sẵn. Khi trồng cây cần lưu ý hướng mà hoa ra sau này. Cố định gốc cây làm sao cho gốc không bị lung lay khi tác động bởi các các các tác động cơ học.

Bước 4: treo tại vị trí thích hợp và tiến hành chăm sóc cây hàng ngày.

Cách trồng lan đai châu vào thân cây sống, gỗ khô, gỗ lũa

Đối với cây lan đai châu ghép vào gỗ có thể sử dụng các loại như thân cây đang sống, gỗ khô, gỗ lũa. Tất nhiên thích hợp nhất là thân cây tươi, vẫn còn đang sống. Phần vỏ cây sống sẽ cung cấp độ ẩm thích hợp cho cây lan đai châu sinh sống. Tuy nhiên thì ta cần cắt tỉa tán của cây lớn thường xuyên. Giúp cây lan đai châu nhận được lượng ánh sáng thích hợp cho sự sinh trưởng và phát triển.

Tiến hành thực hiện các bước như sau

Bước 1: khi nhận cây ta cần dỡ cây ra và đặt cây ở nơi thoáng mát. Đặc biệt lưu ý không nên tưới cây ngay mà để cây ngày hôm sau mới tưới. Thực hiện tưới ngay có thể làm sốc cây dẫn tới cây bị thối nhũn lá.

Bước 2: khác với việc trồng cây vào chậu thì ghép cây vào gỗ ta cần bỏ cốc nhựa ra để mang tính thẩm mỹ cao.

Bước 3: dùng dây hoặc đinh ghim để cố định cây cùng với giá thể cũ vào gỗ. Đặc biệt lưu ý ở bước này là mặt lưng và mặt bụng của cây. Hướng mặt lưng là mặt sau này cần hoa sẽ hướng ra nên ta cần cho mặt lưng quay ra phía ngoài và mặt bụng quay vào phía trong của khúc gỗ hoặc thân cây tươi.

Bước 4: treo hoặc đặt cây vào vị trí thích hợp và chăm sóc cây hàng ngày.

Một số đặc điểm em của loài lan đai châu đây là loài ưa ẩm tuy nhiên giá thể cần phải thoáng và thoát nước tốt. Chăm sóc cây lan đai châu sau khi trồng ở giai đoạn cây nhỏ ta bón phân có tỷ lệ NPK 30-10-10 xen kẽ với phân có tỉ lệ NPK 20-20-20. Cứ hai lần 30-10-10 thì một lần ta sử dụng phân 20-20-20 cho cây. Sử dụng phân bón đầy đủ các thành phần đa lượng (NPK), trung lượng, vi lượng. Thời kỳ cây lan trưởng thành vào giai đoạn chuẩn bị ra hoa ta sử dụng loại phân có có tỉ lệ NPK 10-30-30 giúp kích thích ra hoa và hoa được khỏe.

Phân bón trên thị trường có rất nhiều loại khác nhau nhưng có một một nguyên tắc chung khi sử dụng phân bón cho cây: đó là ta phải sử dụng đủ và đúng cho từng giai đoạn sinh trưởng, phát triển của cây.

Ở giai đoạn cây non, cây trung hoặc giai đoạn cây trưởng thành nhưng chưa đến mùa cho hoa ta sử dụng các loại phân có tỷ lệ đạm cao hơn so với tỷ lệ lân và kali. Nếu sử dụng đạm quá cao có cao cây sẽ yếu. Sức đề kháng chống chịu lại với sâu bệnh hại thì kém.

Sử dụng NPK phải kết hợp với trung lượng và vi lượng. Đồng thời khi sử dụng xen kẽ với các loại phân kích rễ, kích thích sinh trưởng. Từ 2 tuần đến một tháng ta phải sử dụng một lần thuốc giải độc cho cây.

Chúc cả nhà chăm được những chậu lan đai châu đẹp mang lại giá trị thẩm mỹ cao. tag

Sản phẩm lan đai châu giống Hiện vườn có cả lan đai châu giống lá thường và lan đai châu giống lá mít

💞 Các bạn đặt hàng trực tuyến hoặc liên hệ: Hotline, zalo: 0963.090.463; 0944.252.463

💞 Theo dõi chúng tôi trên fanpage facebook

💞 Kết nối trang facebook cá nhân

💞 Xem sản phẩm trên kênh Youtube

Lan Ngọc Điểm – Đai Châu / 2023

Trong chuyến viếng thăm Java vào khoảng cuối thập niên 1800, Carl Blume một nhà thảo mộc học người Đức lai Hòa lan đã tìm thấy loài lan đẹp đẽ này. Thoạt tiên cây lan được xếp vào loài Sacolabium và sau đó chuyển sang Rhynchostylis.

1. Tên gọi và nguồn gốc

Ngọc Điểm – Rhynchostylis (rink-oh-STY-lis) viết tắt Rhy.

Trong chuyến viếng thăm Java vào khoảng cuối thập niên 1800, Carl Blume một nhà thảo mộc học người Đức lai Hòa lan đã tìm thấy loài lan đẹp đẽ này. Thoạt tiên cây lan được xếp vào loài Sacolabium và sau đó chuyển sang Rhynchostylis. Tên này dùng theo tiếng La tinh gồm 2 chữ: Rhynchos = beak = mỏ và chữ stylos = pillar = cột trụ để tả theo hình dáng của trụ hoa.

2. Hình dáng hoa Đai châu – Ngọc điểm

Có nhiều cách để phân loại hoa ĐAI CHÂU, thông thường nhận dạng qua hình dáng và kết cấu của bông hoa mà phân ra loại hoa cánh mai và ba tiêu.

– Hoa cánh mai: Hoa đẹp và là sự lựa chọn số 1

– Cánh ba tiêu: Thường ít người lựa chọn, tuy nhiên nếu có để thưởng thức mùi hương cũng tốt.

Tiêu chí của một bông ĐAI CHÂU đẹp: Có nhiều quan điểm khác nhau để trả lời chung một câu hỏi: thế nào là một bông ĐAI CHÂU đẹp? Sau đây xin giới thiệu một số quan điểm

Quan điểm của anh Hồ Thế Như Loveylan:

1. Là bông của một cây khỏe,phát triển đều kết hợp với cây và lá,như rễ dài,to,khỏe đang đà phát triển, lá sau to hơn lá trước,không bị sâu bệnh,cây khỏe phải sai hoa,cần hoa phải dài tương đương với lá hoặc hơn…..đây chính là điều em muốn nói ở bài trên (đẹp theo tiêu chuẩn)

2. Xét riêng hoa,không phân biệt hàng rừng tự nhiên hay gieo hạt,cây khỏe hay cây yếu,lá to hay lá dài,cần hoa dài hay ngắn…chỉ cần lấy những tiêu chuẩn sau để định hướng: kết cấu hoa,độ tương phản màu sắc giữa lưỡi và cánh,kết cấu những chấm tím trên cánh,hương thơm,kích thước bông,độ hiếm trong rừng tự nhiên và trên thị trường. Thứ tự tiêu chuẩn nhé…

– 5 cánh mai chồng khít trắng tuyền như tuyết,lưỡi đỏ (tất nhiên khó có đỏ cờ rồi) hoặc tím, hồng tươi gần như đỏ, có hương thơm không lai tạo với giống khác, 2 cánh hoa gần bằng với 3 cánh đài, bông to bằng đồng xu 5 ngàn trở lên

– Toàn bông một màu trắng tuyền như thuyết,cánh mai chồng khít,bông to bằng đồng 5k trở lên,hàng rừng tự nhiên càng tốt (vì phải xét đến yếu tố hương thơm)

– 5 cánh có đốm hồng rải đều, to hoặc nhỏ nhưng phải hài hòa, lưỡi đỏ hoặc gần như vậy, cánh mai chồng khít, bông to bằng đồng xu 5 ngàn trở lên

3. Điều kiện sinh thái của lan Đai châu

– Nhiệt độ và độ ẩm: Lan ưa nhiệt độ từ 60-90°F tức là 15.5-32.2°C. Lan có thể chịu nóng tới 100°F hay 37.8°C được nhưng cần tăng gió và độ ẩm. Đừng để lan chịu lạnh dưới 50°F tức là 10°C. Lan ưa ẩm độ cao từ 50-60% trở lên, nếu ẩm độ quá thấp, cây sẽ còi cọc không lớn được.

– Nhu cầu nước tưới: Vào mùa hè cần tưới và bón nhiều khi thấy đầu rễ bắt đầu mọc ra, nhưng không cần bón phân nhiều như Vanda. Bớt tưới vào mùa đông nhất là vào thời kỳ nghỉ ngơi sau khi hoa tàn và lan cần phải có một thời kỳ khô và lạnh (rest period), nếu tưới nhiều cây sẽ không ra hoa.

– Ánh sáng: Lan chỉ cần ánh sáng cao hơn Cattleya một chút, chứ không cần nhiều ánh nắng như Vanda nghĩa là khoảng 60-70% là đủ.

4.Lựa chọn lan ĐAI CHÂU

Hiện nay, trên thị trường có bán nhiều loại lan ĐAI CHÂU, có loại hàng rời được khai thác từ tự nhiên về, có loại lan ĐAI CHÂU nhân giống công nghiệp,….tuy nhiên, yếu tố cơ bản nhất để lựa chọn được một cành ĐAI CHÂU có khả năng cao cho hoa đẹp đó là:

Chọn loại lá bề ngang tương đương lòng bàn tay,dài tối thiểu 45cm-55cm Dù lá xếp (lá ngắn) hay lá lướt (lá dài, thường hay bị vặn xoắn) cũng phải dày vừa đủ(loại lá xếp ngắn nhiều khi dày quá hoa không được đẹp lắm)gân lá nổi rõ dọc theo chiều dài lá;đầu lá uốn cong như sừng châu.

– lá dài và rất mỏng thường đi với bản lá chỉ bằng 2 ngón tay, loại này sẽ cho hoa không đẹp, chỉ nên để chúng ta tập cấy ghép nghiên cứu mà thôi

– lá dày to bản bằng bàn tay xếp khít nhau-hoa cũng ít khi được đẹp, được cái màu trắng rõ nét nhưng kèm theo đó là môi hay bị nhạt màu

– lá xếp bình thường bản lá to,sống-gân nổi rõ đầu lá uốn cong giống hình sừng châu nên có ít nhất 1 giò trong vườn nhà

Luồn Rừng Lùng Lan Đai Châu / 2023

Khoảng ba năm nay, cứ vào giữa tháng 11 âm lịch cho đến cuối Chạp, sau khi gặt xong vụ lúa, những người dân tộc thiểu số ở hai buôn Ma Đao, Ma Lúa thuộc xã Cà Lúi, huyện Sơn Hòa lại lên rừng kiếm lan Đai châu. Có thời điểm, người dân ở đây ăn tết thong thả nhờ loài lan rừng này. Thế nhưng càng ngày, lan Đai châu trên rừng càng hiếm…

Theo hương tìm hoa

Những năm gần đây, “phong trào” cuối năm lên núi kiếm lan Đai châu phổ biến ở nhiều nơi tại Phú Yên, từ miền ngược đến miền xuôi, song nơi nổi tiếng nhất vẫn là buôn Ma Đao của xã Cà Lúi, một địa phương núi giáp núi giữa Phú Yên với Gia Lai. Nói nổi tiếng bởi vài năm trước, thời điểm khởi đầu cho “nghề” hái phong lan rừng, ban ngày, cả buôn Ma Đao rủ nhau “đi núi” hái lan rừng. Ông Ma Nhon, 58 tuổi, một trong những người “săn” lan tai trâu giỏi nhất ở buôn Ma Đao. Nghe tôi xin theo một chuyến để tận mục sở thị việc kiếm lan rừng, Ma Nhon đồng ý dù ái ngại cho tướng tá hơi… phì nhiêu của tôi so với cái sự vất vả luồn rừng.

Chúng tôi cùng lên ngọn núi Chư Mrôn. Ma Nhon cho biết, theo kinh nghiệm của ông, lan Đai châu ít sinh trưởng ở đỉnh núi, mà thường ở triên núi. Nhưng ngặt nỗi đường đi không có, dù là một con đường mòn nho nhỏ, nên chúng tôi phải luồn rừng. Tôi cứ theo chân của Ma Nhon mà bước. Ngoài bìa rừng đi còn dễ, khi vào sâu hơn thì khó khăn hơn bởi nhiều khi phải vượt qua những bụi rậm có gai, đất rừng sau những cơn mưa lớn cũng khó đi hẳn vì trơn.

Ma Nhon cho hay: “Đi kiếm lan rừng cũng như đi… mò kim dưới suối bởi không biết đâu là điểm đến. Cứ đi và nhìn nghiêng nhìn ngửa, hên thì gặp lan, còn không thì đem cái bụng với cái bao lép kẹp mà về. Bởi vậy, phải đến những nơi người ta chưa đến thì cơ hội tìm thấy lan Đai châu càng lớn. Nhưng thường vào mùa này, một số lan Tai trâu đã nở sớm, tỏa hương thơm lắm. Nếu phát hiện mùi thơm thì đi theo hướng đó, thể nào cũng gặp lan” – Ma Nhon nói.

Đi gần một tiếng đồng hồ, trong khi tôi bùng tai vì mệt, Ma Nhon vẫn luôn căng mắt nhìn lên những cây lành ngạnh, cây hương thông – hai loài cây ông cho biết là lan Tai trâu “ưa” mọc vì chúng có thể sinh trưởng tốt trên lớp bì dày nhưng dễ mục của những loại cây này. Phổng mũi theo chiều gió để hít cũng không phát hiện được mùi thơm lan rừng. Nhai vốc cơm trưa, Ma Nhon bộc bạch rằng rất nhiều lần ông luồn rừng cả ngày nhưng không kiếm được nhành lan nào. “Mấy năm qua, dân làng mình đi hái lan nhiều quá khiến chúng không kịp lớn. Có người chặt luôn cả gốc, rễ nên lan không sinh sôi như trước nữa. Để khỏi mất ngày công, mình thường chặt dây mò o về để Mí Nhon đan gùi, một cái gùi bán cũng được 50.000 đồng” – Ma Nhon nói.

Trên đường về, tình cờ Ma Nhon thấy một chiếc lá lan Đai châu khô rụng dưới một gốc cây lành ngạnh, ông ngước nhìn lên, phát hiện được một cây lan đang nằm giữa chạc ba. Ma Nhon leo lên, dùng rựa khéo léo rạch lấy nhánh lan chừng 2kg, nhưng chỉ có lá và rễ chứ chưa có vòi hoa nào…

Lan Đai trâu trên rừng ngày càng hiếm

Theo lời ông Ma Bren, trưởng buôn Ma Đao, ba năm trước, người người ở buôn của ông ban ngày bỏ việc để lên rừng tìm lan. Người ta không chỉ đi những núi gần ở Cà Lúi, mà còn đến những dãy như Cà Te, Thuôn K’Nhe, suối K’Rai… nằm giáp tỉnh Gia Lai. Nơi càng có độ ẩm cao, cây cổ thụ nhiều thì lan Đai châu càng nhiều. Hồi đó, một người một ngày có thể kiếm được trên dưới 10kg lan, đem về bán cho một chủ thu mua tại buôn với giá 30.000 đồng/kg. Nhiều người “trúng” đến mức phải xâu từng chuỗi lan lại, chặt cây rừng gánh về buôn. Anh Nguyễn Ngọc Sơn ở buôn Ma Lúa, người thường thu mua lan Đai châu của người dân ở Ma Đao, Ma Lúa cho biết: Ba năm trước, một ngày có khi người ta bán cho tôi vài tạ lan Đai châu. Những người như Ma Tí, Ma Nhon, Ma Noen, Oi Dam… thường mỗi ngày kiếm được từ 10 đến vài chục ký. Nhưng hai năm nay, lượng lan Đai châu được người dân đem về đây bán ít lắm, có thể nói là hiếm, giá cũng tăng, khoảng 40.000-50.000 đồng/kg. Bây giờ, có ai dưới xuôi đặt thì họ mới cất công đi tìm, vì phải đi rừng rất xa.

Phó Chủ tịch UBND xã Cà Lúi Kpá Y Vương cho biết, vì lan Đai châu cho người dân ở những buôn làng khó khăn một nguồn thu nhập đáng kể vào dịp tết nên chúng tôi dù có tuyên truyền, ngăn cấm cũng không hiệu quả được. Xã cũng nhiều lần yêu cầu bà con không nên chặt tận gốc lan Đai châu để chúng còn đẻ lại cây con, song nhiều người vẫn chặt tận gốc vì muốn tăng thêm trọng lượng lan khi cân bán… “Bây giờ thì lan Đai châu hiếm rồi, nên phong trào lên núi hái lan cũng chìm dần, ở Ma Đao cũng chỉ vài người đi rừng thường xuyên mới kiếm được loại lan này” – ông Kpá Y Vương nói vậy.

Theo giới sành lan, phong lan Đai châu có tên khoa học là Rhynchostylis Gigantea, còn được gọi dưới nhiều tên khác nhau: lan Ngọc điểm, lan Nghinh xuân, lan Lưỡi bò, lan Me, lan Tai trâu. Loài lan này thường ở cao độ thấp, nhưng ở vùng nóng thì xuất hiện nhiều hơn. Hoa phong lan Đai châu có màu trắng, trên cánh hoa điểm lấm tấm những chấm tím, vừa mang vẻ đẹp hoang dại của rừng, vừa có nét kiêu sa độc đáo. Mỗi cây lan Đai châu thường có hai vòi hoa, nhưng cũng có cây có 3-4 vòi, mỗi vòi dài khoảng 15-30cm, dày đặc hoa. Lan Đai châu còn cho mùi thơm rất lạ – một ưu điểm mà những loài lan ngoại phải ganh tị. Mỗi năm, lan Đai châu chỉ nở một lần vào dịp đầu xuân. Người ta nói lan Đai châu là một loài lan “hương sắc vẹn toàn”!

Theo ông Kpá Y Vương, Phó Chủ tịch UBND xã Cà Lúi, những người địa phương cho rằng sở dĩ có tên gọi lan Tai trâu là bởi lá của loài phong lan này to, dài như cái tai con trâu. “Hơn nữa, đồng bào mình cứ thứ gì to, mạnh thì gọi là “trâu”, như trái sim trâu, mạnh như trâu…” – ông nói. Ông cũng cho biết, lan Tai trâu là loài dễ trồng, chỉ cần cột vào thân cây nào đó hoặc cho vô chậu, bỏ vài viên than củi, thêm ít cây mục, giữ ẩm tốt, treo ở nơi có ánh sáng xiên là phát triển tốt.

Lan Đai châu cái tên này bắt nguồn có lẽ từ những bông hoa thơm ngát nở mỗi khi Tết đến Xuân về, hoa trải dài như một chuỗi ngọc nên mới gọi là đai châu. Còn gọi là lan Nghinh xuân với người miền Trung vì khi hoa nở cũng là lúc báo hiệu mùa xuân về. Ngoài ra còn được gọi với tên Lan Me vì ở trong miền Nam cây này có mọc trên những cây me cổ thụ lâu năm. Cái tên Đai Trâu hay Tai Trâu chẳng qua do người nghe nhầm hoặc hiểu nhầm mà có

Theo Nguyễn Quốc Khương (Báo Phú Yên)