Xem Kỹ Thuật Trồng Nấm Rơm / 2023 / Top 18 # Xem Nhiều Nhất & Mới Nhất 11/2022 # Top View | Duhocaustralia.edu.vn

Kỹ Thuật Trồng Nấm Rơm / 2023

Rơm đã đủ điều kiện để chất nấm phải đạt yêu cầu:+ Rơm rạ mềm hẳn.+ Có màu vàng tươi.+ Có mùi thơm đặc trưng của rơm rạ khi lên men.

– Rơm được chất thành đống, chiều rộng 1,5-2m, chiều dài 4-8m. Khi chất đống, cứ mỗi lớp rơm cao 20-30cm tưới nước để cho rơm thấm đều và dùng chân dậm cho dẽ, tiếp tục chất các lớp tiếp theo cho đến khi đống rơm có chiều cao 1,3-1,5m. Sau đó lấy nylon, rơm khô hoặc lá chuối tủ xung quanh để giữ ẩm và giữ nhiệt. Vài ngày sau khi ủ, nhiệt độ trong đống ủ lên cao khoảng 60- 70 độ C, sẽ làm chết các mầm nấm dại và phân hủy một phần chất hữu cơ trong rơm rạ, giúp cho nấm rơm dễ hấp thu chất dinh dưỡng, phát triển thuận lợi sau này.Sau khi ủ rơm từ 10-12 ngày, đống rơm ủ sẽ xẹp xuống, chiều cao khoảng 0,8-1,0m. Lúc này có thể đem rơm chất ra luống. 3. Chọn meo giống để trồng

Là khâu quan trọng có ảnh hưởng rất lớn đến năng suất trồng nấm. Chọn meo giống tốt, đúng tuổi, không nhiễm tạp khuẩn sẽ cho năng suất cao và chất lượng nấm tốt.

4. Xếp mô và rắc meo giống

– Tiêu chuẩn bịch meo tốt: Sợi tơ nấm màu trắng trong, mở nắp bịch có mùi tương tự như nấm rơm. Tơ nấm phát triển đều khắp mặt trong bịch meo. (Riêng một số meo giống, khi tơ trưởng thành, bắt đầu kết tụ lại thành những hạt màu đỏ nâu vẫn cho năng suất tốt). Một bịch meo giống nặng trung bình 120g đến 200g, có thể gieo trên mô nấm rộng 0,5m cao 0,4- 0,5m, chiều dài liếp 4-5m hoặc khoảng 6 kg rơm đã xử lý vôi.

– Lưu ý khi chọn meo giống: Không chọn sử dụng bịch meo có đốm màu nâu, đen, vàng cam vì đã bị nhiễm nấm dại. Không chọn bịch meo phía dưới đáy bịch bị ướt, bị nhão và có mùi hôi chua.

Lấy rơm trong đống đã ủ, dỡ bỏ lớp rơm ngoài mặt đống ủ. Lấy rơm đã ủ bên trong mang đi xếp mô trồng nấm, cố gắng xếp hết trong ngày phần rơm đã dỡ lớp đậy khi ủ. Phải xử lý vôi trên bề mặt trước khi chất mô nấm rơm. Có 3 cách :

Cách 1: Rãi một lớp rơm đã ủ lên mặt liếp, tiếp đó tưới nước. Dùng tay đè dẽ dặt sao cho có chiều rộng theo mặt liếp khoảng 50cm, chiều cao 20cm. Rải meo giống dọc hai bên luống, cách mép luống 5-7cm. Tiếp tục lặp lại thao tác trên cho lớp rơm thứ 2, thứ 3… Nếu ủ ba lớp thì phía trên không rãi men giống, chỉ rãi rơm khô dầy 4-5 cm. Tưới nước đè dẽ dặt, vuốt mặt ngoài cho mô láng, gọn. Vuốt mô không gọn, mặt ngoài mô không láng khi thu hoạch nấm sẽ làm hư các nụ nấm nhỏ, làm giảm năng suất.

5. Chăm sóc mô nấm đã cấy giống

Cách 2: Rơm sau khi ủ chín được cuốn thành từng bó, đường kính 15-20cm, chiều dài từ 45-50cm, xếp dẽ dặt từng lớp. Sau mỗi lớp rơm, rãi meo dọc hai bên luống, cách mép luống 5-7cm, tiếp tục xếp như trên cho lớp rơm thứ 2, thứ 3… Nếu chỉ ủ ba lớp thì phía trên chỉ rãi rơm khô dầy 4-5cm, tưới nước đè dẽ dặt, vuốt mặt ngoài cho mô láng, gọn.

Cách 3: Đặt khuôn theo diện tích hiện có sao cho thuận lợi khi đi lại, chăm sóc nấm và tiết kiệm diện tích. Chiều ngang mặt mô từ 0,3-0,4 mét, chiều cao từ 0,35 – 0,4. Trải một lớp rơm rạ vào khuôn dày 10-12cm. Cấy một lớp giống viền xung quanh cách mép khuôn 4-5cm. Tiếp tục làm như vậy đủ 3 lớp. Lớp trên cùng trải rộng đều khắp trên bề mặt (lớp thứ 4).

Lượng giống cấy cho 1,2m mô khoảng 200-250g. Mỗi lớp giống cấy xong dùng tay ấn chặt, nhất là xung quanh làm thành mô. Trung bình một tấn rơm rạ khô trồng được trên dưới 90-100 mét mô nấm

Tùy thuộc địa điểm trồng trong nhà hay ngoài trời (sân bãi, dưới tán cây, đồng ruộng,…) mà cách thức chăm sóc sẽ khác nhau.

Trồng trong nhà: Sau 3-5 ngày đầu không cần tưới nước, những ngày tiếp theo quan sát bề mặt mô nấm thấy rơm rạ khô cần phun nhẹ nước trực tiếp xung quanh. Chú ý phải tưới nước khéo, nếu tưới mạnh (hạt nước lớn) dễ làm sợi nấm tổn thương, ảnh hưởng tới năng suất vì lúc này sợi nấm đã phát triển ra tận phía ngoài thành mô. Đến ngày thứ 7-8 bắt đầu xuất hiện nấm con (giai đoạn ra quả), 3-4 ngày sau nấm lớn nhanh to bằng quả táo, quả trứng, vài giờ sau nấm có thể sẽ nở ô dù.

Nấm ra mật độ dày, kích thước lớn cần tưới 2-3 lượt nước cho một ngày. Lượng nước tưới một lần rất ít (0,1 lít cho 1,2 mét mô/ngày). Nếu tưới quá nhiều nấm dễ bị thối chân và chết ngay từ lúc còn nhỏ.

Trồng ngoài trời: Đóng mô nấm ngoài trời thường bị các đợt mưa lớn, nắng nóng làm hư hỏng, vì thế cần che phủ thêm một lớp rơm rạ khô trên bề mặt mô nấm. Lớp rơm rạ này còn tốt, xếp theo một chiều, phủ theo kiểu lợp mái nhà. Chiều dày 4-5 cm. Tất cả các bề mặt của những mô ở mép ngoài khu vực trồng cũng cần che phủ bằng lớp rơm phủ áo, kiểm tra nếu thấy mô nấm bị khô có thể tưới trực tiếp lên lớp áo phủ nhiều lần trong ngày, sao cho lớp rơm phía ngoài của mô nấm không bị mất nước.Nhiệt độ mô nấm trong những ngày đầu khoảng 38-40oC là tốt nhất. Việc tưới nước tương tự như với nấm trồng trong nhà.

Chăm sóc mô nấm: Theo dõi nhiệt độ và ẩm độ là khâu quan trọng nhất trong quá trình sản xuất. Ẩm độ là yếu tố hàng đầu, vì ẩm độ giúp quá trình phân hủy rơm rạ thuận lợi từ đó sẽ tạo nhiệt độ trong mô nấm. Nếu ẩm độ dư, thừa nước: Nhiệt độ sẽ giảm, mô nấm bị lạnh. Nếu độ ẩm thiếu, mô bị khô nhiệt độ tăng.

Giữ ẩm độ thích hợp: Khi kiểm tra mô nấm, rút một nắm (khoảng 15-20 cọng) rơm ở giữa luống, bóp chặt trong lòng bàn tay, nước hơi rịn qua kẽ tay là vừa. Nếu nước không rịn qua kẽ tay là khô, phải tưới nước. Nếu thấy nước chảy qua kẽ tay thành giọt là dư nước, phải ngưng tưới nước và ngày đó phải dỡ áo mô cho nước bốc hơi. Trong mùa mưa phải làm mái che sau khi dỡ áo mô.

Điều chỉnh nhiệt độ bằng cách tưới nước và đậy mô: Khi kiểm tra mô nấm, thấy nhiệt độ tăng, rơm ủ thiếu nước cần dùng thùng vòi sen tưới cho mô nấm. Tránh dùng vòi nước mạnh sẽ làm hư những sợi tơ và nấm nhỏ. Nếu chỉ tăng nhiệt độ mà không achat sildenafil citrate bodybuilding thiếu nước, phải giảm rơm áo bị ướt thay bằng rơm khô để giảm sức nóng và thoát bớt nhiệt. Khi kiểm tra mô nấm thấy nhiệt độ giảm, mô bị lạnh: Ngưng tưới nước, dỡ bớt áo mô, mái che nắng… để giúp mô hấp thu được nhiều nắng. Nếu là mùa mưa, cần dùng nylon, màng phủ nông nghiệp (đậy phía đen lên trên) để mô nấm giữ nhiệt, tăng nhiệt độ bên trong.

– Đảo rơm áo mô: Sau khi chất mô 5-8 ngày, dỡ rơm áo ra, xốc cho tơi và đậy trở lại cho mô nấm. Cần phải đảo áo mô để tránh tơ nấm ăn lan ra ngoài, không tạo được nấm.

7. Sâu bệnh và cách phòng chống: Trong quá trình trồng nấm rơm thường có một số sâu bệnh hại nấm:

– Nấm dại (nấm mực) do độ ẩm nguyên liệu quá cao. Loại này không gây hại nhưng cạnh tranh dinh dưỡng của nấm rơm, cần điều chỉnh độ ẩm nguyên liệu lúc đem trồng, hạn chế tưới khi chăm sóc.

– Các loại nấm mốc (mốc xanh, vàng, đen,…). Loại này nguy hiểm, nguyên nhân có thể do nguyên liệu bị nhiễm bệnh từ trước. Nhà xưởng vệ sinh không sạch sẽ, khu vực nuôi trồng ẩm thấp, đã trồng nấm nhiều lần,… Cần loại bỏ những mô đã bị bệnh ra xa khu vực nuôi trồng thậm chí đem chôn sâu hoặc đốt để ngăn chặn nguồn bệnh lây lan. Việc dùng các hóa chất để phun trực tiếp lên mô nấm ít có hiệu quả, tốt nhất là phòng ngừa trước.

– Côn trùng phá hoại (chuột, gián, kiến, mối,…) chúng gặm nhấm sợi và cây nấm, đào hang, làm xáo trộn mô nấm, ăn giống nấm vừa cấy xong,… Dùng thuốc bẫy chuột, gián, kiến,… tại khu vực nuôi trồng nấm.

Sau khi ủ rơm 10-14 ngày có thể thu hoạch: thời gian thu hái nấm, tùy loại meo và cách ủ. Nấm ra rộ vào ngày thứ 12-15; sau đó 7-8 ngày ra tiếp đợt 2 và thu hái trong 3-4 ngày thì kết thúc vụ trồng nấm ( 25-30 ngày).

– Thời điểm hái nấm: Thu hái mỗi ngày 2 lần. Lần thứ 1 vào sáng sớm trước 6 giờ. Thu hái lần thứ 2 vào khoảng 14-15 giờ chiều. – Chọn nấm đủ tiêu chuẩn để hái: Nấm rơm phát triển liên tục và nhiều cây dính vào nhau. Cần phải chọn lựa để hái những cây còn búp, hơi nhọn đầu. Cách hái, xoay nhẹ cây nấm, tách ra khỏi mô. Không nên để sót chân nấm trên mô, vì phần chân nấm khi thối rữa, sẽ làm hư các nụ nấm kế bên. Sau khi hái xong, đậy kỹ áo mô lại.

– Thời gian thu hoạch nấm thường 7-10 ngày. Năng suất trung bình 1,5kg nấm tươi trên 1m liếp nấm. Nấm sau khi thu hái cần tiêu thụ ngay trong 2-3 giờ. Nếu muốn để ngày hôm sau cần bảo quản ở nhiệt độ từ 10-15 độ C.

Nguyễn Yến – Phòng thông tin KH&CN

Kỹ Thuật Trồng Nấm Rơm, Phòng Trừ Bệnh Hại Nấm Rơm An Toàn / 2023

Nấm rơm là loại nấm trồng quen thuộc ở Châu Á, nhất là vùng Đông Nam Á có khí hậu nhiệt đới. Nó được trồng từ thời xa xưa, được phát triển mạnh ở Trung Quốc từ 2 thế kỷ trước CN. Số liệu chính thức ghi nhận năm 1822 ở Quảng Đông có trồng nấm rơm cung cấp cho các bữa tiệc của Hoàng đế. Nấm rơm có giá trị dinh dưỡng cao, được dùng trong nhiều món ăn cao cấp. Ngày nay nấm rơm được xuất nhiều sang các nước Âu Mỹ. Năm 1983, sản lượng nấm rơm trên thế giới đạt 50.000 tấn (chưa kể Việt Nam).

-Trồng nấm rơm trong nhà theo kiểu công nghiệp, một kỹ thuật tiên tiến hơn đang được ứng dụng rộng rãi ở các nước Đông Nam Á, chưa được phát triển.

-Việc cung cấp meo giống nấm rơm chưa thật ổn định chắc chắn và chưa thỏa mãn nhu cầu.

-Sự hỗ trợ đồng bộ về nhiều mặt chưa được tiến hành như chưa có hướng dẫn cụ thể và cung cấp phương tiện để phòng trừ sâu bệnh, hoặc hướng dẫn chế biến.

Về kỹ thuật trồng, nấm rơm thuộc vào loại dễ trồng nhất, nhưng đồng thời cũng là loại nấm mà việc đưa năng suất lên cao khó nhất.

Các đặc điểm hình thái Nấm Rơm

1.Phân loại học nấm rơm

Theo Singer (1975) nấm rơm nằm trong hệ thống phân loại như sau:

Lớp nấm đảm (Basidiomycetes)

Lớp phụ đồng đảm khuẩn (Homobasidiomycetes) Bộ Agaricales Họ Plutaceae Giống Volvariella

Họ Plutaceae có đặc điểm bào tử màu hồng và giống Volvariella có đặc trưng bởi vỏ bao (volve) bọc cả chân lẫn mũ nấm. Việc phân biệt giữa các loài của nấm rơm với nhau chưa rõ ràng. nấm rơm hiện được nhiều nơi trồng là Volvariella volvacea (Bull.ex Fr.). Còn có loài Volvariella esculenta. Ở An Độ dùng tên Volvariella diplasia.Vì màu sắc mũ nấm dễ thay đổi do chiếu sáng nên chưa khẳng định được chắc chắn các loài kể trên là riêng biệt. Loài Volvariella bombycina mọc trên gỗ mục, mũ nấm có màu vàng lúa có vảy sợi nên phân biệt rõ với các loài kia.

2. Chu trình sống nấm rơm

Chu trình sống của nấm rơm bắt đầu từ đảm bào tử (basidiospore) (hình 3.1). Đảm bào tử có màu nâu hồng nên khi nấm già dưới mũ nấm các phiến có màu nâu hồng. Đảm bảo tử chỉ chứa 1/2 số nhiễm sắc thể (n) so với các tế bào khác của cái nấm (2n). đảm bào tử nẩy mầm tạo ra tơ sơ cấp có tế bào chứa n nhiễm sắc thể. Các sợi tơ sơ cấp có thể tự kết hợp với nhau tạo thành tơ thứ cấp tế bào có 2n nhiễm sắc thể. Tơ thứ cấp tăng trưởng dẫn đến sự tạo thành quả thể. Tơ thứ cấp có thể tạo thành bì bào tử (chlamydospore) (còn gọi là hậu bào tử hoặc bào tử vách dày) là bào tử sinh sản vô tính có 2n nhiễm sắc thể. Bì bào tử có sức chịu đựng cao với điều kiện bất lợi cao hơn sợi tơ nấm. chúng được tạo thành nhiều khi sợi tơ già hoặc môi trường kém dinh dưỡng. các bì bào tử nẩy mầm cho tơ thứ cấp 2n.

Quá trình hình thành quả thể ở nấm rơm qua các giai đoạn sau: đầu đỉnh ghim (nụ nấm), hình nút nhỏ, hình nút áo, hình trứng, hình trứng kéo dài hay hình chuông và nở xòe. Khi nấm nứt bao trên các phiến mỏng phía dưới mũ nấm diễn ra quá trình hợp nhân và phân chia giảm nhiễm (số lượng nhiễm sắc thể từ 2n cho ra 4 tế bào có n nhiễm sắc thể) để tạo thành 4 đảm bào tử. Quá trình đó được gọi là quá trình tạo bào tử (sporulation). Các đảm bào tử gặp điều kiện thuận lợi nẩy mầm và như vậy chu trình sống khép kín.

Các đặc điểm sinh lý của Nấm Rơm

1. Dinh dưỡng nấm rơm mang lại

Tên gọi nấm rơm có được do thường gặp nó mọc trên rơm rạ lúa nước. hiện nay ở nước ta và các nước, rơm rạ là nguồn nguyên liệu chủ yếu để trồng nấm rơm. Những công trình nghiên cứu trên nhiều loại nguyên liệu khác nhau cho thấy nấm rơm có khả năng mọc, nhưng trừ bông phế thải, rơm rạ lúa nước cho năng suất cao nhất.

Các thí nghiệm được tiến hành ở nhiều nước khác nhau, không cùng giống nấm, trên nguyên liệu không như nhau nên có chênh lệch và đôi khi mâu thuẫn. Tuy nhiên từ nhiều kết quả có điểm khẳng định được là nấm rơm trồng trên bông phế thải cho năng suất cao nhất. Vì bông chứa nhiều cellulose nên người ta cho rằng nguồn dinh dưỡng carbon chủ yếu của nấm rơm là cellulose và hemicellulose. Thí nghiệm đánh giá rơm rạ trước và sau khi trồng nấm rơm cho thấy trong 15% trọng lượng khô mất đi sau khi trồng thì 8% là cellulose, 4% là hemicellulose. Như vậy 55% cellulose và 27% hemicellulose được sử dụng trong tổng số chất khô bị mất khi trồng nấm rơm.

Các nghiên cứu về tỉ lệ C/N thì không thống nhất và đôi khi khác nhau rất xa. Có ý kiến cho rằng tỉ lệ C/N ở khoảng 50 là tốt hơn cả, người khác cho là 80.

Để tăng thêm N cho nguyên liệu trồng người ta có thể bổ sung thêm đạm vô cơ và hữu cơ. Kết quả cho thấy đạm hữu cơ có tác dụng tốt hơn đối với nấm rơm. Các chất bổ sung thường được dùng là cám phân gà, bột đậu, bùn cống và các phế liệu nông nghiệp khác. các chất này làm tăng thêm đạm, vitamin hoặc chất khoáng cho nguyên liệu. Phân gà và bùn cống đều giàu đạm, ngoài ra bùn cống còn giàu phostpho.

Thử nghiệm các chất kích thích tăng trưởng như acid gibberellic, Kinetin, acid 2,4 dichlorophenolacetic, acid indoleacetic với nồng độ 0,001% cho thấy chỉ có acid gibberellic tác dụng tốt, còn các chất khác kìm hãm. Gibberellic do bộ môn Vi sinh sản xuất cũng có tác dụng kích thích ở nồng độ thích hợp.

2. Các yếu tố môi trường

Bảng 1. Anh hưởng các yếu tố môi trường đối với nấm rơm (theo Delmas)

Đặc biệt phức tạp hơn cả là mối quan hệ giữa hệ sợi tơ nấm rơm với nhiệt độ, pH và các vi sinh vật khác trong đống nguyên liệu trồng nấm. thí nghiệm cho thấy nếu xếp rơm rạ đã ngâm nước thành đống 1m x 1m x 0,5m thì nhiệt độ ở giữa đống sẽ đạt 44oC vào ngày thứ tư rồi hạ xuống còn 33oC cho đến ngày thứ 15. Nếu đống rơm rạ lớn hơn, nhiệt độ có thể lên đến 80oC. Cũng vào ngày thứ 4 pH có thể tăng thêm một ít (pH=8) rồi hạ xuống 7. Trong nguyên liệu trồng nấm có các vi sinh vật như vi khuẩn, nấm mốc và các nấm khác. Người ta chia chúng thành 3 nhóm theo tiến trình thay đổi nhiệt độ của compost. Nhóm thứ nhất gồm các mốc Aspergillus và Mucor được gọi là các vi nấm ăn đường , chúng sử dụng các đường tự do và xuất hiện sớm nhất. Nhóm thứ 2 xuất hiện tiếp theo gồm các nấm chịu nhiệt như Aspergillus fumigatus.

Chaetomium thermophile và Humicola. Nhóm thứ 3 gồm có nấm gió Coprinus cinereus và nấm rơm.

Các bào tử nẩy mầm tốt ở nhiệt độ cao và môi trường kiềm. Với pH = 7,5 ở 30oC. sợi tơ của nấm rơm chịu được 45oC trong vòng 24 giờ. Như vậy nhiệt độ cao của đống rơm rạ ủ lúc đầu chỉ kích thích bào tử nẩy mầm chứ không ảnh hưởng đến sự tăng trưởng của hệ sợi tơ nấm. Những nấm tạp có nhiều tác động xấu đến sự tăng trưởng của nấm rơm :

– Tiết ra các chất cản trở sự tăng trưởng của sợi nấm rơm ở pH thấp. Mốc đen Aspergillus niger tiết chất này ở khoảng pH = 4,5 – 7,5. Aspergillus fumigatus và Coprinus cenereus tiết các chất ở pH = 6 và 4,5.

– Các nấm tạp tăng trưởng nhanh ở pH thấp (4,5). Aspergillus còn lên men đường tạo acid làm hạ pH.

Bản thân sự tăng trưởng của hệ sợi tơ nấm rơm giảm cùng với sự giảm pH.

Các số liệu trên giúp dễ hiểu vì sao trồng nấm rơm cần ngâm vôi, tưới nước vôi để có pH cao.

Trong đống ủ rơm ra, nấm gió Coprinus có cùng nhu cầu về các yếu tố sinh khối giống nấm rơm. Chúng xuất hiện sớm hơn và điểm khác biệt rõ nhất là nhu cầu đạm (N2) cao hơn nấm rơm.

Sự dư thừa đạm dù ở dạng nào đều làm nấm gió mọc tốt hơn và giảm năng suất nấm rơm. Kết luận này không mâu thuẫn với thí nghiệm bổ sung phân gà và bùn cống, vì ở đó thêm 5% đá vôi nghiền duy trì pH cao, lại trong điều kiện có hấp khử trùng. Trồng nấm ngoài trời nếu muốn bổ sung dinh dưỡng, chỉ nên thêm vào lúc hệ sợi tơ nấm rơm đã choáng hết rơm rạ đã qua ủ đống.

Phương pháp trồng Nấm Rơm

Nấm rơm có thể trồng công nghiệp trong nhà và có năng suất cao nhất, nhưng rất dễ nhiễm. Trồng nấm ngoài trời kỹ thuật đơn giản hơn, nhưng bản thân hệ sợi tơ nấm rơm lại tồn tại và phát triển trong những điều kiện môi sinh phức tạp hơn nhiều. Hệ sợi tơ nấm rơm không những phải chịu ảnh hưởng giao động của thời tiết, mà còn trong mối quan hệ với các vi sinh vật và nấm tạp. Việc phòng ngừa sâu bệnh khó thực hiện hơn.

Do điều kiện khí hậu, đất đai, nguyên liệu từng nước, từng nơi có khác nhau nên các phương pháp trồng không giống nhau. Vì vậy việc thử nghiệm là tích lũy kinh nghiệm để chọn phương pháp thích hợp cho từng địa phương và từng thời kỳ trong năm là cần thiết.

Nguyên liệu trồng nấm rơm rất đa dạng. Nguyên liệu thường dùng là rơm rạ lúa không bị nhiễm mặn. Nguyên liệu thật khô để một năm trồng tốt. Rơm rạ lúa nếp tốt hơn rơm rạ lúa mùa. Rơm rạ lúa thần nông cũng dùng trồng nấm được nhưng năng suất kém, phải ngâm lâu hơn để trôi bớt các thuốc trừ sâu và ủ lâu để rơm rạ mềm dễ phân hủy cung cấp dinh dưỡng cho nấm. Có thể trồng nấm rơm bằng nhiều loại chất xơ thực vật khác như cây lục bình khô, lá chuối khô, thân cây đậu, bã củ chuối (dong riềng) sau khi làm miếng,…

Hiện nay ở TPHCM và các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long có 2 phương pháp trồng phổ biến :

– Phương pháp cũ có đốt mô nấm có từ lâu ở Nam bộ nên còn gọi là phương pháp Nam Bộ.

– Phương pháp mới được du nhập sau này không đốt mà ủ đống rơm rạ trước khi xếp luống.

1. Phương pháp có đốt luống

Trước đây, phương pháp này được sử dụng rộng rãi ở các vùng trồng nấm của Nam Bộ. Hiện nay phương pháp này được áp dụng ở Bình Chánh TP HCM, Long An và một số nơi. Điểm độc đáo của phương pháp này so với các nước là có đốt mô nấm.

Nguyên liệu thường dùng là gốc rạ lúa không bị nhiễm mặn. Nguyên liệu thật khô để một năm trồng tốt. Thường nấm rơm được trồng trên luống có bề ngang 7080cm đắp cao giữa nhô lên để khỏi đọng nước và nện. Cần rắc vôi bột lên luống đất để diệt sâu bọ, côn trùng và mầm bệnh. Nơi đã trồng nấm nhiều lần nên sử dụng thuốc sát trùng mạnh hơn để diệt côn trùng hại và mầm bệnh.

Rạ thấm nước nhanh hơn rơm, có thể ngâm 2-3 giờ với nước vôi 1% (1kg vôi bột trong 100l nước). Có thể không ngâm, vừa rưới nước vừa đậm cho rạ ngã màu, sau đó mới tưới nước vôi. Rơm cần ngâm lâu hơn 3-4 giờ, có thể 12-18 giờ.

Có thể sau ngâm chất đống ủ một vài ngày để cho sự thấm nước được đều và độ ẩm giữa các phần được cân bằng tốt hơn, rồi mới đem xếp mô nấm.

– Tăng nhiệt độ cho mô nấm. khi rơm rạ được thấm nước bà chất đống trong đó xảy ra các quá trình phân hủy làm tăng nhiệt độ. Nhiệt độ cao giúp cho sự phân hủy rơm rạ tốt hơn làm thức ăn cho sợi tơ nấm. nhiệt độ cao hạn chế các vi sinh vật có hại cho nấm, tạo thuận lợi cho các vi sinh vật chịu nhiệt phát triển.

– Sát trùng bề mặt mô nấm. bề mặt mô nấm ẩm lại tiếp xúc nhiều với không khí nên là môi trường thuận lợi cho nhiều loại vi sinh vật phát triển. Nước bốc hơi làm bề mặt mô nấm không tăng nhiệt độ lên cao. Meo nấm nằm sâu bên trong phải có thời gian mới mọc đến bìa mô. Đốt mô nấm có tác dụng diệt các vi sinh vật ở bìa mô và cả các sâu bọ côn trùng bám phía ngoài.

-Tăng chất khoáng và pH. Khi rơm rạ được đốt các chất hữu cơ bị cháy thành khí CO2 bay hơi, còn lại tro chứa nhiều chất khoáng. Trong tro có nhiều kali làm tăng pH môi trường.

Đốt mô có nhược điểm là tốn nhiều rơm để đốt và khi thu hái nấm bị dính tro.

Phương pháp cải tiến: không làm áo mô chỉ phủ rơm cọng lên khi xuất hiện nấm đầu đinh ghim để giữ ẩm cho quả thể.

Tiếp theo làm áo mô: Trên bề mặt mô rải rơm vụn, phía ngoài đậy bằng rơm được xếp lại thành tấm. Có nơi vào lúc lạnh đậy nylon sát lên mô, bên ngoài phủ rơm. Có người dùng nylon điều chỉnh nhiệt độ: ban đêm và sáng sớm lạnh phủ nylon, trưa nóng bỏ ra để hạ nhiệt. Bằng cách này có thể giảm tối thiểu giao động nhiệt độ trong mô nấm và giữ ở mức thích hợp nhất.

Thường đến ngày thứ 4 nhiệt độ trong mô thích hợp cho sự tăng trưởng củ hệ sợi tơ. Giai đoạn nuôi tơ kéo dài 8-9 ngày. Thời gian này càng ít tác động đến mô nấm càng tốt. Cần kiểm tra độ ẩm bằng cách rút cọng ra vắt nếu có nước ứa ra là vừa, không ứa thì khô, nước nhỏ giọt là quá ẩm. Nếu khô tưới ít và đều trên lớp rơm vụn phủ ngoài. Nếu quá ẩm dở áo mô cho nước bốc hơi bớt. Đối với các giống nấm dài ngày, thời gian nuôi tơ có thể lâu hơn.

Cuối giai đoạn nuôi tơ cần chuẩn bị cho nấm ra quả thể. Hệ sợi tơ nấm đã mọc choáng hết compost nên có thể bổ sung dinh dưỡng. Rút bớt rơm phủ cho thông thoáng hơn và để ánh sáng lọt vào trong mô nấm. tưới nước hạ nhiệt độ và bổ sung Lúc nấm tượng nụ khi tưới, nên tưới trên áo mô, giữ sao không đọng nước và bề mặt ngoài mô không khô. Như các loại nấm khác, giai đoạn nuôi tơ của nấm rơm không cần ánh sáng, nhưng ánh sáng cần cho tượng nụ và ít bị bệnh.

2. Phương pháp ủ đống

Phương pháp này đang được sử dụng rộng rãi hơn ở các tỉnh miền Tây Nam Bộ, có ưu điểm :

– Sử dụng rơm sau khi tuốt lúa, không tốn công nhổ gốc rạ.

– Ủ đống tạo điều kiện thích hợp cho sự phát triển tơ nấm.

3. Phương pháp trồng nấm rơm trong nhà của Việt Nam

Trồng cách này vẫn làm áo, có thể đốt mô hoặc không, như trồng ngoài trời, khác là mô nấm nấm đặt trong nhà nên khống chế các yếu tố môi trường tốt hơn. Có thể trồng nhiều tầng trên giàn và sử dụng hơi nóng khử trùng nguyên liệu.

a. Khuôn gỗ: Có thể dùng khuôn to rộng 60cm x dài 100cm x cao 80cm hoặc khuôn nhỏ rộng 40cm, dài 60cm, cao 50cm (hình 3. 19).

b. Cách gieo meo nấm:

Khuôn hở mặt trên và đáy. Đáy rộng hơn mặt trên nên các mặt bên có hình thang.

Khuôn đặt trên nền nhà hoặc kệ trải một lớp trấu dày 3-5cm rồi rắc meo. meo gieo từng cụm cách nhau 15 – 20cm, cách bìa 5cm. Mỗi khuôn xếp 4 lớp trấu, 4 lớp rơm rạ.(hình 13). Khi xếp nguyên liệu vào khuôn nên lấy tay nén chặt để lúc nhất khuôn lên rơm rạ và trấu không bể ra.

Sau khi nhấc khuô gỗ ra lấy nylon phủ lại giữ nhiệt độ 35oC. trong 7 ngày đầu không cần tưới nước, nhưng cần quan sát tơ nấm. nếu xuất hiện tơ nấm lạ cần rải vôi dập ngay. Ngày thứ 7 rạch nylon ra và tuới cho mỗi mô 2 lít nước. tưới đẫm mặt mô và 4 bên xong đậy lại. Ngày 8-9 cần nhấc tấm nylon cho thoáng để nấm ra nụ.

Thực tế ở nhiều nước cho thấy trồng nấm rơm trong nhà có hấp khử trùng nguyên liệu đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn hẳn so với trồng ngoài trời. Do đó phương pháp này ngày càng được mở rộng ở nhiều nước. nó cho phép trồng nấm rơm quanh năm với sản lượng ổn định. Tuy nhiên, nó đòi hỏi đầu tư vốn ban đầu nhiều hơn, quy trình kỹ thuật phức tạp hơn và một điều kiện không thể thiếu được là phải có đủ thuốc sát trùng để xử lí nhà trồng sau mỗi đợt nhằm chống nhiễm tạp.

Sâu bệnh Nấm Rơm – Các Phòng và trị bệnh

1. Phòng bệnh

Phòng bệnh nấm là ngâm, nhúng rơm rạ vào nước vôi. Lúc lựa meo cũng là phòng bệnh vì lựa meo bị nhiễm sẽ làm cho cả luống nấm bị nhiễm. Lựa nơi trồng nấm tránh xa cho đỡ dơ bẩn, tránh dùng nguồn nước bẩn là phòng bệnh cho nấm rất hữu hiệu. Nơi trồng nấm ít người lui tới, không cho gà bới, bắt ốc sên, cuốn chiếu, làm đất kỹ trước khi lên luống rắc vôi cho chết trứng sâu bệnh cũng là phòng bệnh cho nấm.

Lựa rơm rạ không mốc meo, phơi khô mới đem trồng nấm là tránh bệnh cho nấm đúng mức.

2. Nấm tạp

Trồng nấm rơm, nếu thấy những chấm trắng sáng ở ngày thứ 9-10, phát triển nhanh trong 1-2 ngày sau và trên chóp có 1 điểm đen hay xám tro đó là nụ nấm rơm. Ngược lại điểm trắng bằng đầu đinh ghim nhưng hơi nhọn ở chóp, mọc trước khoảng ngày thứ 7-8 là nụ nấm gió. Thấy nấm gió cần nhổ bỏ sớm.

Nếu thấy điểm trắng nhưng tròn, 2-3 ngày sau cũng không mà ngã màu vàng, bóp thấy cứng, đó là nấm trứng cá. Nấm này thường xuất hiện sớm, khoảng ngày thứ 6 rơm rạ.(hình 13). Khi xếp nguyên liệu vào khuôn nên lấy tay nén chặt để lúc nhất khuôn lên rơm rạ và trấu không bể ra.

Thực tế ở nhiều nước cho thấy trồng nấm rơm trong nhà có hấp khử trùng nguyên liệu đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn hẳn so với trồng ngoài trời. Do đó phương pháp này ngày càng được mở rộng ở nhiều nước. nó cho phép trồng nấm rơm quanh năm với sản lượng ổn định. Tuy nhiên, nó đòi hỏi đầu tư vốn ban đầu nhiều hơn, quy trình kỹ thuật phức tạp hơn và một điều kiện không thể thiếu được là phải có đủ thuốc sát trùng để xử lí nhà trồng sau mỗi đợt nhằm chống nhiễm tạp.

3. Bệnh hoại khô (Verticillium)

Hiện nay ở miền Nam, bệnh này lây lan rất mạnh. Thông thường dễ nhận dạng, bệnh nất là nấm đang lớn. Tai nấm bị bệnh không có hình dạng rõ ràng, đặc trưng cho một tai nấm mà sù sì, méo mó, chóp nấm bị nứt nẻ, màu sắc không mượt mà, bàng bạc hoặc lốm đốm, không được người tiêu dùng ưa chuộng. Bệnh này có điểm đặc biệt là tai nấm tuy có hình dạng lạ nhưng không mềm ướt mà vẫn khô. Trừ bệnh này rất khó, tạm thời có thể dùng CaCl2 hoặc formol 1,5-2% để phun sau khi thấy xuất hiện bệnh.

4. Bệnh vàng mặt (niêm khuẩn Myxomycètes)

Mặt mô nấm xuất hiện màu trắng hồng, sau chuyển sang vàng tươi, phủ một lớp dày, nhày nhụa trên mặt mô. Bệnh gây bất thụ lớn nếu để lây lan. Khi thấy mô nấm có bệnh, rắc vôi bột lên toàn bộ mô rồi dẹp bỏ luôn mô này để tránh lây sang các mô khác.

5. Bệnh bông cải

Nụ nấm mới tượng không lớn lên được mà chỉ chẻ ra nhiều nhánh thoạt trông như dạng sang hô nhỏ. đây là bệnh khó trị tận gốc, dễ làm thất thu. Chỗ trồng đã bị bệnh này cần được đốt rơm rạ kỹ, cuốc luống, rắc vôi lại để sang năm bệnh không tái diễn.

6. Tuyến trùng

Tuyến trùng trong vắt khó nhìn thấy bằng mắt thường nhưng có thể nhận biết được là thấy tai nấm bị nhớt, bị nhũn dùng formol 2-5% để phun.

Nấm rơm còn bị cuốn chiếu bị nhiều côn trùng, nấm khác phá hoại xong những thứ trên là thường gặp, cần hết sức lưu ý. năng suất của nấm rơm thay đổi từ 5-16% trọng lượng nguyên liệu. Sau khi trồng 2 tuần là bắt đầu thu hoạch.

Tóm lại nấm rơm là loại nấm dễ trồng, trồng nhiều ở nước ta, được thị trường thế giới chấp nhận. cần tổ chức tốt mạng lưới cung cấp meo giống tốt rộng khắp để nhiều người trồng tận dụng nguồn rơm rạ phế thải và hàng xuất khẩu. Tuy nhiên cần ham khảo kỹ thuật các nước để nâng cao năng suất, để sử dụng nhiều hơn nữa nguồn phế liệu nông nghiệp.

Kỹ Thuật Trồng Nấm Rơm Tại Nhà / 2023

Nấm rơm có tên khoa học Volvariella, valvacea gồm nhiều loại khác nhau: có loại màu xám trắng, xám, xám đen… kích thước đường kính “cây nấm” lớn, nhỏ tùy thuộc từng loại. Yêu cầu:

Nhiệt độ thích hợp là 30 – 320C.

Độ ẩm nguyên liệu (cơ chất) 65 – 70%.

Độ PH= 7, ưa thoáng khí, nấm rơm sử dụng dinh dưỡng xenlulô trực tiếp.

Chu kỳ sinh trưởng và phát triển của nấm rơm rất nhanh chóng, từ lúc trồng đến khi thu hoạch chỉ sau 10 – 12 ngày.

Rơm, rạ khô: tối thiểu 300kg. Bể ngâm rơm rạ: Có thể xây bể để chứa nước tạm thời, vật liệu bằng gạch và xi măng cát. Bể không cần xây kiên cố, có chiều cao khoảng 60cm đáy có lỗ thoát nước.

Kệ lót đống ủ: Dùng tre hoặc gỗ đóng theo kiểu dát giường cách mặt đất 15 – 20cm. Nên đóng thành 2 tấm có chiều dài 1,5m x rộng 0,75m. Khi ủ đống, ghép hai tấm lại với nhau sẽ có hình vuông cạnh 1,5m.

Cọc tre hoặc gỗ có đường kính từ 10 – 15cm, chiều dài 2 – 2,2m, dùng để thông khí trong quá trình ủ nguyên liệu (cứ 1 đóng ủ 300 kg cần 1 cọc).

Nước sạch (nước sinh hoạt ăn, uống hàng ngày).

Nhiệt kế, ẩm kế, dụng cụ tưới: Bình ô hoa, bình phun sương, máy bơm…

Khuôn gỗ hình thang có kích thước:

a) Chiều rộng đáy dưới 0,4m

b) Chiều rộng đáy trên 0,3m

c) Chiều dài đáy trên 1,1m

d) Chiều dài đáy dưới 1,2m

e) Giờ hai đầu khuôn

f) Chiều cao khuôn 0,4m

Rơm rạ được làm ướt trong nước vôi 0,35% (3,5kg vôi hòa với 1.000 lít nước) đánh đống ủ có cọc ở giữa, ủ 2 – 3 ngày đảo một lần, ủ tiếp 2 – 3 ngày.

Thời gian ủ kéo dài 4 – 6 ngày tùy theo tính chất của rơm. Khi đảo rơm lần 1 cần phải kiểm tra và chỉnh độ ẩm nguyên liệu. Cách kiểm tra và điều chỉnh như sau:

Rơm rạ quá ướt (nước chảy thành dòng) cần hong phơi cho ráo nước.

Rơm rạ đủ ướt (vắt vài cọng rơm có nước chảy thành giọt ) là tốt nhất.

Rơm rạ khô (vắt không thấy chảy giọt nước nào) cần bổ sung thêm nước.

Sau khi chỉnh độ ẩm nguyên liệu tiếp tục ủ lại lần 2. Kệ ủ rơm cách mặt đất 15 – 20cm. Phía ngoài đống ủ nên dùng nilon hoặc bao dứa quay xung quanh để nhiệt độ đống ủ lên cao, (không che kín đỉnh, không trùm sát đất).

Cách Trồng Nấm Rơm, Kỹ Thuật Chăm Sóc Nấm Rơm Hiệu Quả Cao / 2023

Nấm rơm có khó trồng không? Cách trồng nấm rơm cần lưu ý gì? Kỹ thuật chăm sóc nấm rơm đạt năng suất hiệu quả cao như thế nào? … Còn nhiều câu hỏi nữa, sẽ được trả lời trong bài viết này. Cùng tìm hiểu nào bà con!

Trồng nấm, đặc biệt là nấm rơm đã được nhiều bà con triển khai trong những năm gần đây. Đem lại hiệu quả kinh tế cao, đồng thời tạo ra công việc cho nhiều người nông dân.

Nấm rơm có chứa nhiều giá trị dinh dưỡng, cách trồng chăm sóc cũng không phức tạp. Chỉ cần trang bị một số kiến thức là chúng ta có thể bắt tay vào triển khai rồi.

Để có những vựa nấm đạt năng suất cao, ít bệnh tật thì khâu chuẩn bị kỹ càng rất quan trọng. Bà con cố gắng chuẩn bị tốt, để khi bắt tay vào trồng và chăm sóc cũng dễ dàng hơn.

Nên trồng nấm rơm vào tháng mấy?

– Nấm rơm là loại có sức sống và phát triển tốt nếu gặp môi trường thuận lợi. Nhìn chung, có thể trồng loại nấm này quanh năm.

– Nếu như trồng vào các dịp giáp Tết, hay vụ đông xuân khi thời tiết giá lạnh. Chúng ta cần phải che chắn gió, ủ ấm và làm những mô nấm lớn hơn. Khi gặp trời mưa, phải làm bạt hoặc tạo mái che. Có thể làm mô nấm cao hơn, tránh ngập úng.

– Chỉ cần biết cách che chắn, điểu chỉnh nhiệt độ, thay đổi cách tạo mô nấm là bà con có thể trồng nấm bất cứ tháng nào trong năm.

Kỹ thuật chọn được giống nấm rơm tốt, đúng thời điểm có tác động rất lớn đến năng suất nấm khi thu hoạch. Nên chọn những meo nấm đúng độ tuổi, giống khỏe mạnh, không có tạp khuẩn. Chọn mua ở những cơ sở sản xuất nấm giống uy tín.

Như thế nào là giống meo nấm tốt?

Bà con cần kiểm tra kỹ meo nấm rơm trước khi mua số lượng lớn. Những sợi tơ nấm cần có màu trắng trong, khi mở nắp bịch có mùi thơm tương tự như nấm rơm. Trong bịch meo, tơ nấm phát triển đều khắp. Mỗi bịch meo nấm có độ nặng trung bình 110g – 120g. Với bịch như vậy, bà con có thể trồng trên mô nấm rộng 0.5m x dài 5m.

Nên loại bỏ những bịch meo nấm có màu đen, nâu hoặc vàng cam. Vì màu như vậy là chúng đã bị nhiễm nấm dại khác. Những bịch dưới đáy bị ướt, nhão hay có mùi chua các bạn cũng nên loại bỏ.

Để chọn được giống meo nấm tốt, bà con nên liên hệ sớm với nhà cung cấp. Cùng với đó là xem dự báo thời tiết, để chọn ngày có thời tiết mát mẻ (không quá lạnh , không quá nóng) để tiến hành trồng.

Nấm rơm không kén địa điểm trồng, có thể nói mọi địa điểm đều được. Chỉ cần đáp ưng tiêu chí : thông thoáng, không bị ngập úng khi mưa, ấm vào những ngày lạnh giá và mát vào những ngày nóng. Bà con có thể trồng ngoài ruộng, xung quanh nhà, trong vườn, … trên các nền đất, gạch, xi măng đuề được.

Nên chọn những địa điểm bằng phẳng, rộng rãi. Gần nguồn nước để tiện việc chăm sóc, và gần đường lớn để tiện việc vận chuyển rơm, thuận lợi việc thu hoạch.

Có thể trồng nấm rơm trên các loại vật liệu khác như bã mía, mùn cưa để trồng. Tuy nhiên thì thuận lợi cho sự phát triển của cây nấm nhất vẫn là rơm. Vật liệu dễ tìm, rất rẻ và cũng tiện việc chuẩn bị.

Nấm rơm đặc tính là cây ưa môi trường ẩm ướt, phát triển mạnh trong điều kiện độ ẩm cao. Nên thời vụ trồng chủ yếu là vụ thu đông, hoặc đầu năm. Do đó bà con nên chuẩn bị rơm từ vụ Hè – Thu. Đó cũng là thời điểm rơm nhiều, sợi rơm được phơi nắng có màu vàng ươm, sợi chắc – dẻo. Thời điểm đó bà con nên tích trữ, bảo quản rơm đến mùa nấm thì đem ra sử dụng.

Chuẩn bị giá ủ rơm để chuẩn bị trồng nấm. Bà con sử dụng những thanh tre, hoặc gỗ đan xen nhau. Được kê cách mặt đất khoảng 30cm. Giá chắc chắn, để có thể ủ rơm bên trên. Không cần những thanh chắn ngang.

Có 2 cách ủ rơm hiện nay được áp dụng phổ biến. Đó là ủ thành đống, và xử lý nước vôi trước khi đem rơm ủ.

Phương pháp ủ rơm thành đống

Ban đầu bà con ủ rơm thành những đống lớn. Cách này bà con có thể áp dụng với cả rơm khô và rơm tươi.

Bà con chất rơm nên giá ủ rơm, mỗi đống có chiều rộng 1,5m – 2m, chiều dài 6-8m, chiều cao 1,3m – 1,5m. Lưu ý là bà con xếp chồng lần lượt mỗi lớp rơm 20-30cm. Tưới nước đều và dẫm cho rơm nén lại, trước khi chồng nên lớp rơm tiếp theo. Sau khi hoàn thành, bà con dùng rơm khô, ni lông hoặc lá chuối ủ lên đống để giữ nhiệt.

Vài ngày sau đó, nhiệt độ trong đống rơm có thể lên tới 60-70 độ C. Nhiệt độ này sẽ giúp phân hủy một phần chất hữu cơ trong rơm, giúp nấm dễ hấp thu trong quá trình phát triển về sau. Đồng thời nhiệt độ cao cũng giúp diệt bớt các loại vi khuẩn và nấm hại có trong rơm.

Sau thời gian ủ khoảng 10-12 ngày, bà con đã có thể sử dụng rơm để chất mô nấm.

Phương pháp xử lý rơm bằng nước vôi trước khi ủ

Với phương pháp này, bà con lưu ý là chỉ sử dụng với rơm rạ đã khô. Pha 3kg vôi với một thùng nước 100 lít, sau đó ngâm rơm vào với mục đích diệt nấm, gột bỏ chất mặn, chất phèn có trong rơm.

Sau khi ngâm khoảng nửa tiếng, bà con vớt ra để ráo nước và chất thành đống. Kích thước chiều dài 1,5m – 2m, chiều rộng từ 6 đến 8 mét. Mỗi lớp như vậy bà con cần dẫm để rơm xẹp xuống, sau khi xong một đống dùng ni lông, rơm khô hoặc lá chuối ủ lại.

Sau khi rơm được chất đống 2-3 ngày, bà con kiểm tra lại xem độ ẩm trong đống như thế nào. Nên trở rơm một lần để tạo độ thoáng. Nếu như rơm quá ướt, nên bỏ bớt dụng cụ che để đống thoát hơi nước tốt hơn. Còn ngược lại, rơm quá khô thì bà con pha tỉ lệ 3kg/100 lít nước để tưới vào rơm tạo độ ẩm.

Sau thời gian ủ 5-6 ngày là có thể sử dụng.

Tiêu chí đánh giá rơm ủ đạt tiêu chuẩn

Rơm có màu vàng tươi, không bị thối.

Sợi rơm mềm.

Mùi thơm đặc trưng của rơm khi lên men.

Sau thời gian ủ, kiểm tra chất lượng rơm đạt tiêu chuẩn. Bà con bốc dỡ rơm xếp thành những mô nấm để rắc meo. Lưu ý là nên xử lý hết đống rơm ủ trong ngày khi đống rơm ủ đó đã bị dỡ phần che đậy.

Có hai cách bà con có thể áp dụng là xếp là thành luống hoặc thành từng bó. Tùy theo điều kiện vị trí trồng bà con áp dụng cho phù hợp.

Cách 1: Xếp rơm thành lớp

Bắt đầu bằng việc rải một lớp rơm mỏng lên trên mặt liếp. Dùng tay rải đều, chiều rộng khoảng 50cm và có chiều cao khoảng 20cm. Tiếp đó, bà con rải meo giống dọc 2 bên mép luống, lui vào bên trong 5cm đến 7cm.

Bà con tiếp tục thực hiện với lớp rơm thứ 2, và thứ 3 tương tự như vậy. Nếu như bà con sử dụng 3 lớp như vậy thì sâu khi rải meo giống ở lớp trên cùng, bà con rải thêm rơm với độ mỏng 5-6cm.

Sau khi hoàn thành, bà con có thể ép đều mặt luống và tưới nước cho mô nấm. Vuốt đều xung quanh, để cho mô nấm gọn gàng nhìn vuông vắn. Càng gọn gàng, vuông vắn bao nhiêu thì khi thu hoạch sẽ càng dễ dàng bấy nhiêu.

Cách 2: Xếp rơm thành bó

Bà con gom rơm thành từng bó sau khi ủ. Mỗi bó có đường kính 15-20cm, chiều dài khoảng 50cm. Xếp những bó rơm này thẳng hàng thành luống. Sau khi được một lớp, bà con tiến hành rải mẽo giống bên ngoài 2 mép luống. Lui vào trong 6-7 cm.

Bà con có thể xếp 2,3 lớp như vậy. Lớp trên cùng, bà con sử dụng một lớp rơm mỏng 5-6cm để phủ lên. Sau khi hoàn thành, tưới nước và vuốt bề mặt mô nấm gọn gàng bóng mịn.

Việc chăm sóc mô nấm, cùng với đó là căn ke độ ẩm, nhiệt độ là rất quan trọng. Với các mô nấm, bà con không cần phải sử dụng thêm phân bón. Bản chất rơm, rạ khi phân hủy đã cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng cho nấm phát triển.

Việc cần quan tâm nhất ở đây là theo dõi nhiệt độ và độ ẩm trong mô nấm. Độ ẩm là yếu tố quyết định, lý do là độ ẩm sẽ ảnh hưởng tiên quyết đến quá trình phân hủy của rơm rạ. Khi rơm rạ phân hủy sẽ sinh ra nhiệt độ thay đổi trong mô.

Kỹ thuật kiểm tra độ ẩm nấm rơm khá đơn giản. Chỉ cần rút một nắm rơm ở giữa luống (20 – 30 sợi), bóp chặt trong lòng bàn tay. Nếu như có nước chảy qua kẽ tay là lượng nước vừa đủ.

Trường hợp nếu không thấy nước chảy qua kẽ tay, chứng tỏ mô đang thiếu nước. Cần bổ sung nước ngay. Còn nếu như lượng nước chảy thành dòng qua kẽ, chứng tỏ mô nấm đang dư nước. Cần phải tháo bớt ni lông, rơm che phủ để thoát hơi nước.

Trong lúc kiểm tra mô nấm, khi thấy nhiệt độ tăng, rơm thiếu nước. Bà con cần bổ sung lượng nước bằng vòi hoa sen, tưới đều cho mô nấm. Không nên dùng các vòi nước mạnh, sẽ làm những sợi nấm nhỏ bị hư.

Nếu như nhiệt độ mô nấm tăng, nhưng rơm lại đủ nước thì ko nên dùng cách tưới nước. Nếu tưới nước thêm sẽ dẫn đến tình trạng dư nước. Lúc này bà con cần giảm phần rơm áo bị ướt, sử dụng rơm khô thay vào. Mục đích để giảm sức nóng, và nhiệt được thoát bớt.

Nếu như nhiệt độ mô nấm bị giảm, cảm nhận mô bị lạnh. Bà con cần dừng tưới nước, bỏ bớt áo mô, tháo bớt mái che để nắng có thể chiếu vào. Giúp tăng nhiệt độ của mô nấm. Nếu như thời tiết không có nắng, hoặc vào mùa mưa thì bà con cần dùng ni lông bọc kín mô nấm lại. Giúp giữ ấm, tránh mất nhiệt ra môi trường xung quanh.

Sau thời khoảng thời gian 6-8 ngày, bà con cần tiến hành dỡ áo mô. Xốc lại cho tơi, và đậy lại cho mô nấm. Mục đích của việc này là để tránh tình trạng tơ nấm ăn lan ra ngoài áo, không hình thành được nấm.

Khi trong gia đoạn phát triển quả nấm, virus sẽ làm hỏng sợi nấm. Lúc này thân quả nấm sẽ phát triển dài hơn, phần mũ nấm sẽ nhỏ lại. Dần dần phần quả nấm sẽ yếu dần và chết.

Nguyên nhân: Do tuyến trùng, những bào tử đẫ bị nhiễm vi rút gây bệnh trước đó. Sau đó lây lan ra toàn mô nấm.

Khắc phục: Chưa có thuốc đặc trị bệnh này. Bà con có thể chủ động bằng cách xử lý rơm kỹ trước khi ủ, đồng thời khi bị bệnh cần phải loại bỏ khu vực bị sớm tránh lây lan.

Các vi khuẩn sinh trưởng rất nhanh bằng cách tự nhân đôi. Các vi khuẩn lại càng phát triển mạnh trong môi trường ẩm thấp. Những vi khuẩn này phát triển mạnh ở mũ và chân nấm, chúng hút chất dinh dưỡng làm nấm bị thâm đen, dần dần thối nhũn và chết.

Nguyên nhân: Do quá trình sản xuất meo nấm, khử trùng không triệt để. Các bịch xếp quá gần nhau, hoặc nén rơm quá chặt.

Cách khắc phục: Trong quá trình trồng, bà con cần chú ý khử trùng và tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật.

Thời gian sinh trưởng của nấm rơm khá ngắn. Sau khi rải meo và ủ, trong khoảng 12-14 ngày sau là có thể thu hoạch. Tùy theo cách ủ và loại meo giống, mà thời gian có thể chênh lệch ít nhiều. Sau khi thu hoạch xong đợt thứ nhất, thì 7- 8 ngày sau bà con có thể thu hoạch đợt thứ 2. Và thu hoạch trong khoảng 3-4 ngày sau đó thì kết thúc vụ nấm.

Mỗi ngày bà con nên hái nấm 2 lần. Lần đầu vào lúc sáng sớm (trước 6h) và lần 2 khoảng 2-3 giờ chiều.

Đặc điểm của nấm rơm là sống dính vào nhau, và liên tục phát triển. Bà con nên hái những cây còn búp và hơi nhọn đầu. Cách hái nấm rơm rất đơn giản. Chỉ cần xoay nhẹ cây nấm, tách ra khỏi mô mẹ. Đặc biệt, bà con không nên để phần chân nấm sót lại trên mô. Vì khi đó, phần chân nấm sẽ bị thối và gây ảnh hưởng đến các nụ nấm xung quanh.

Sau khi hái xong, cần đậy cẩn thận lại áo mô.

Mỗi đợt thu hoạch nấm kéo dài từ 7-10 ngày, và trung bình mỗi mét vuông liếp thu được khoảng 1.5kg nấm.

Thời gian tiêu thụ sau khi hái chỉ khoảng 2-3h. Cần phải bảo quản ở nhiệt độ dưới 15 độ C, nếu như muốn sử dụng vào ngày hôm sau.

Kỹ thuật trồng nấm rơm cũng khá đơn giản, không yêu cầu cao. Nguyên vật liệu trồng nấm cũng là thân thuộc xung quanh bà con nông dân. Sau những vụ lúa, bà con có thể tích trữ rơm để trồng nấm thêm thu nhập.

Mỗi một mẻ nấm như vậy, vốn bỏ ra chủ yếu là mua meo giống. Còn công chăm sóc cũng không đáng là bao. Mỗi kg nấm giá xấp xỉ 20 ngàn đồng. Mỗi mẻ nấm cũng chỉ kéo dài dưới 1 tháng, bà con có thể tranh thủ thời gian để trồng.

Như vậy chúng tôi đã cùng bà con tìm hiểu về cách trồng, cách chăm sóc nấm rơm để đạt hiệu quả kinh tế cao. Cùng với đó là những lưu ý, các hưỡng dẫn ủ rơm, rải meo giống và thu hoạch nấm đúng cách.

Cách trồng và chăm sóc rất đơn giản, ai cũng có thể thực hiện. Bà con có thể nhân rộng mô hình để nâng cao hiệu quả kinh tế. Chúc bà con thành công với mô hình trồng nấm của mình!

Cập nhật 21/06/2020