Nguyên Tắc Sản Xuất Rau Sạch

Muốn sản xuất được rau sạch và có vùng rau sạch phụ thuộc nhiều vào đất, cách canh tác của từng địa phương vì vậy phải tuân theo nguyên tắc sản xuất rau sạch ở từng địa phương. Ớ Việt Nam điều kiện sinh thái rất đa dạng và trình độ thâm canh của người trồng rau cũng khác nhau.

Nội dung trong bài viết

Đất trồng

Nước tưới

Giống

Bón phân

Bảo vệ thực vật

Thu hoạch, bao gói

Đất trồng

Để có năng suất cao, chất lượng rau tốt, phải trồng rau ở đất cao, độ thoát nước phù hợp với sinh trưởng và phát triển của cây. Tốt nhất là trồng trên đất cát pha, đất thịt nhẹ, đất thịt có tầng canh tác 0,2 – 0,3m. Nơi trồng cách xa khu công nghiệp, các bệnh viện ít nhất là 2km, cách xa chất thải sinh hoạt của thành phố ít nhất 200m. Đất có thể có chứa lượng nhỏ kim loại nặng nhưng không có tồn dư chất độc hại.

Nước tưới

Trong rau xanh lượng nưowcs rất lớn, số nước này lấy chủ yếu từ nước tưới. Nên chất lượng nước tưới có vai trò quyết định đến sản phẩm của rau.

Nước tưới rau tốt nhất là nước giếng khoan, nhất là nước tưới với các loại rau ăn sống và rau gia vị như xà lách, rau thơm. Nếu dùng nước ao, sông, hồ thì phải dùng nước không bị ô nhiễm. Nước dùng pha thuốc bảo vệ thực vật, thuốc pha các loại phân bón lá cũng cần nước sạch. Các loại rau ăn quả, ở giai đoạn phát triển có thể bơm nước từ mương, sông, hồ để tưới vào rãnh.

Giống

Giống rau là yếu tố quyết định năng suất và chất lượng sản phẩm. Chỉ được gieo những hạt giống tốt, cây con khỏe mạnh, không mang mầm bệnh.

Giống đem trồng phải biết nguồn gốc, giống nhập phải qua kiểm dịch thực vật. Trước khi gieo cần xử lý hóa chất hoặc nhiệt độ theo hướng dẫn của cán bộ khuyến nông, khi mang cây ra vưòn trồng phải ngâm vào Sherpa 0,1% để phòng trừ sâu hại.

Bón phân

Phân bón lót cho rau thường là phân hữu cơ đã ủ hoai  và phân lân hữu cơ vi sinh. Tùy theo loại rau mà có chế độ bón và lượng bón, lần bón khác nhau. Nhưng trung bình một hecta bón khoảng 15 tấn phân hữu cơ, 300kg lân hữu cơ vi sinh.

Phân hóa học muốn bón lót phải nắm được nhu cầu sinh lý của cây để bón thêm 30% phân đạm và 50% phân kali. Phần này sẽ trình bày cụ thể ỏ cách trồng các loại rau.

Tuyệt đối không dùng phân chuồng chưa ủ hoai bón lót để trừ vi sinh vật gây bệnh, tránh nóng cho cây, tránh sự cạnh tranh đạm giữa cây trồng với các nhóm vi sinh vật có trong phân đang cần nitơ để phân giải phân chuồng.

Bảo vệ thực vật

Là giữ cho năng suất và chất lượng cây trồng bằng cách loại trừ các tác động và tác nhân gây hại rau.

Tuyệt đối không dùng thuốc hóa học bảo vệ thực vật nhóm I và nhóm II cho các loại rau. Khi thật cần thiết mới dùng nhóm thuốc III, IV.

Nên chọn các loại thuốc có hoạt chất thấp, ít độc hại với thiên địch. Kết thúc phun thuốc trước khi thu hoạch ít nhất 5-10 ngày. Dùng các chế phẩm bảo vệ thực vật sinh học như BT, hạt củ đậu; các chế phẩm có nguồn gốc thực vật; dùng ký sinh thiên địch để phòng bệnh.

Áp dụng nghiêm ngặt các biện pháp tổng hợp (IPM); luân canh cây trồng hợp lý; sử dụng giống tốt, giống chống chịu bệnh; chăm sóc cây theo yêu cầu sinh lý; bắt sâu bằng tay; dùng bẫy sinh học diệt trừ bướm; sử dụng chế phẩm sinh học; thường xuyên kiểm tra đồng ruộng để theo dõi, phát hiện, tập trung phòng trừ sớm.

Cách pha chế một số thuốc trừ sâu bằng cây cỏ

– Nồng độ % tính theo tỷ lệ trọng lượng hạt (cây) – so với trọng lượng nước.

Thu hoạch, bao gói

Rau phải thu hoạch đúng độ chín, loại bỏ lá già, héo; quả bị sâu, dị dạng. Rửa bằng nước sạch, để ráo nước rồi cho vào bao túi sạch trước khi mang đi bán. Trên bao gói cần có ghi, hay in các thông tin cần thiết, địa chỉ nơi sản xuất nhằm đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng.

Trồng Rau Thủy Canh: Hướng Mở Cho Sản Xuất Rau Sạch

Trồng rau không cần đất (thủy canh) đang thu hút được sự quan tâm của nhiều nông dân yêu công nghệ cao. Điều này cũng đã tạo ra một hướng canh tác mới về sản phẩm rau sạch trên địa bàn Đắk Lắk.

Phương pháp trồng rau thủy canh tuy khá mới mẻ nhưng đã bắt đầu xuất hiện nhiều trên địa bàn Đắk Lắk với quy mô khác nhau.

Đơn cử như vườn rau thủy canh của hai chàng trai Nguyễn Anh Đào và Đặng Xuân Luận (thôn 4, xã Cư Ni, huyện Ea Kar), với diện tích 330 m 2, chủ yếu trồng các loại rau ăn lá như xà lách, rau muống, cải, mùng tơi… Anh Đào cho biết, thủy canh là kỹ thuật trồng cây không cần đất mà trồng trực tiếp vào dung dịch dinh dưỡng và các giá thể khác không phải là đất như trấu hun, vỏ xơ dừa, bột dừa, than bùn… đã được xử lý nấm bệnh.

Vườn rau thủy canh của hai chàng trai Nguyễn Anh Đào và Đặng Xuân Luận (thôn 4, xã Cư Ni, huyện Ea Kar).

Trồng rau thủy canh có rất nhiều ưu điểm như tiết kiệm diện tích; không tốn nhiều công lao động do không phải làm đất, cày bừa, nhổ cỏ, tưới nước; có thể trồng nhiều vụ trong năm, ít bị ảnh hưởng bởi hiện tượng trái mùa như phương pháp trồng thông thường. Ngoài ra, do chủ động hoàn toàn về chất dinh dưỡng cung cấp cho cây nên chất lượng rau tươi ngon. Hiện sản phẩm rau của 2 bạn trẻ không chỉ phục vụ trong gia đình mà còn được nhiều người trên địa bàn huyện tìm đến mua.

Tuy nhiên, do mới trồng nên sản lượng rau chưa nhiều, mới cung ứng cho một số ít khách hàng có nhu cầu. Hai anh đang tiếp tục mở rộng diện tích và tạo thương hiệu rau an toàn để đáp ứng nhu cầu thực phẩm sạch trên thị trường.

Tương tự, mô hình thủy canh của ông Trần Kim Hội (phường Tân Lợi, TP. Buôn Ma Thuột), với diện tích 500 m 2, trồng xen kẽ các loại rau ngắn và dài ngày như cải thìa, xà lách, rau thơm… Theo ông Hội, trồng rau theo phương pháp này cây phát triển tương đối tốt so với trồng rau trên đất, sản lượng bình quân đạt 3 tấn/tháng. Do được trồng theo quy trình VietGAP nên sản phẩm rất bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm. Hiện sản phẩm rau của gia đình chủ yếu được bán ở các cửa hàng thực phẩm sạch và bán trực tiếp cho khách hàng có nhu cầu.

Vườn rau thủy canh của hai chàng trai Nguyễn Anh Đào và Đặng Xuân Luận (thôn 4, xã Cư Ni, huyện Ea Kar).

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia nông nghiệp, mặc dù kinh phí đầu tư cao (khoảng trên dưới 1 tỷ đồng/sào) nhưng do phương pháp thủy canh có nhiều ưu điểm nên được nhiều người ứng dụng, chủ yếu ở quy mô nhỏ.

Tuy nhiên, vấn đề cần lưu ý hiện nay là phân khúc thị trường rau thủy canh còn khá hạn chế, hiện mới tiêu thụ chủ yếu ở siêu thị, các cửa hàng rau sạch và bán trực tiếp cho người tiêu dùng bằng hình thức giao hàng tận nơi. Trong khi đó, giá thành sản xuất 1 kg rau thủy canh cũng rất cao, lên đến gần 25.000 đồng, khi đến tay người tiêu dùng thì giá sẽ đội lên khoảng 30.000 – 40.000 đồng/kg hoặc cao hơn nữa. Với mức giá trên thì nhiều người tiêu dùng sẽ khó tiếp cận với sản phẩm rau sản xuất theo công nghệ này do mức thu nhập của đại bộ phận người dân vẫn còn thấp.

Anh Nguyễn Anh Đào cho hay, dự định mở rộng quy mô để đưa sản phẩm rau sạch đến người tiêu dùng với giá tốt nhất (hiện sản phẩm của anh đang bán với giá ngang bằng giá thành sản xuất 25.000-30.000 đồng/kg) nhưng đang vấp phải khá nhiều khó khăn khi phần lớn người tiêu dùng trên địa bàn huyện vẫn chưa quan tâm đến sản phẩm rau sạch. Còn theo ông Trần Kim Hội, giá bán sản phẩm của ông đang khống chế ở mức 40.000 đồng/kg, việc khách hàng có tiếp cận được hay không thì cần phải thay đổi nhận thức về tiêu dùng sản phẩm.

Có thể thấy, việc ứng dụng rộng rãi phương pháp trồng rau thủy canh đang là tín hiệu tốt về phát triển nông nghiệp công nghệ cao, bước đầu đưa ra thị trường những sản phẩm rau có giá trị cao và được khá nhiều người đón nhận. Tuy nhiên, về lâu dài, với tình trạng sản xuất theo kiểu nhỏ lẻ như hiện nay thì nguy cơ “tắc” đầu ra cho sản phẩm là điều khó tránh khỏi, do đó, ngành nông nghiệp cần sớm có định hướng và hỗ trợ nông dân theo hướng sản xuất chuỗi để xây dựng thị trường mục tiêu và thương hiệu cho sản phẩm, tránh sa vào vòng luẩn quẩn như phát triển rau an toàn trong thời gian qua.

Minh Thuận

Công Nghệ Sản Xuất Rau Sạch Không Dùng Đất

(KHCN)-Chỉ với bọt biển, hộp xốp, nước dung dịch, mùn cưa và trấu – những nguyên liệu rẻ tiền có thể tìm thấy ở bất cứ đâu – và một động tác chăm sóc duy nhất: cung cấp dung dịch cho cây, bạn hoàn toàn đã có một vườn rau sạch trong vòng… 1 tháng. Siêu tưởng. Không! Hoàn toàn là sự thật bởi ý tưởng này đã được thực hành trong thực tế và bước đầu thu được những kết quả khá khả quan.

Những ngày này, vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm đang được đặt ra bức thiết hơn lúc nào hết. Nhiều bà nội trợ đã phải chọn rau có nhiều sâu để tránh thuốc trừ sâu, chọn củ quả còi cọc để tránh thuốc tăng trưởng. Rau sạch đang là khao khát của của mọi gia đình.

Vì thế, ý tưởng về một vườn trồng rau sạch không cần đất của chúng tôi Hồ Hữu An, Khoa Nông học Đại học Nông nghiệp I Hà Nội, đã ngay lập tức gây được sự chú ý của dư luận. Không chỉ đáp ứng nhu cầu sạch, rẻ, vườn rau không cần đất của chúng tôi An còn rất dễ dàng tiện lợi khi trồng trọt.

Những ưu điểm nổi trội của công nghệ trồng không dùng đất là rau không bị ô nhiễm các kim loại nặng vốn có trong đất hay các hóa chất độc hại, vi sinh vật có hại như khi phải trồng rau bằng đất. Nguồn phân bón được dễ dàng quản lý, giúp cho rau không bị nhiễm các độc tố như nitrat. Người trồng rau cũng luôn chủ động được về thời vụ, điều chỉnh chính xác độ pH và EC.

Các chuyên gia đánh giá công nghệ trồng rau không dùng đất có phạm vi ứng dụng khá linh hoạt. Nó có thể được áp dụng cho những cơ sở trồng rau quả có quy mô lớn, có mái che hay ngoài trời, cũng có thể áp dụng ở quy mô nhỏ cho từng hộ gia đình, thậm chí là ngay trên ban công, sân thượng của các khu nhà cao tầng. Công nghệ này cũng phù hợp với những nơi có điều kiện tự nhiên khắc nghiệt như vùng hải đảo, khu vực khô cằn, thiếu đất và nước canh tác.

Quy Trình Sản Xuất Rau Sạch Trong Nhà Kính

Quy trình sản xuất rau sạch trong nhà kính cực đơn giảm giúp nông dân không phải “chân lấm tay bùn”, cả ngày chỉ mỗi việc “đo đo, ấn ấn”- “Sự lạ” đó đang diễn ra hàng ngày tại VinEco – nông trường “siêu hiện đại” bậc nhất Việt Nam.

Sản xuất rau sạch trong nhà kính nhàn như… nông dân VinEco

Dù là công nhân nông trường VinEco, nhưng chị Nguyễn Thị Thủy (34 tuổi, Đội Hiệp Thuận, xã Thiện Kế, huyện Bình Xuyên, Tỉnh Vĩnh Phúc) cho biết, công việc hàng ngày của chị chỉ đơn giản là “đo cây, ấn nút”. Toàn bộ các giai đoạn từ trồng cây như rập lỗ, tra hạt, phủ hạt, tưới ẩm… đều được thực hiện bằng máy để đảm bảo độ sạch 100%. Với rau mầm thì sau khi tra hạt giống, các khay giá thể sẽ được chuyển vào phòng nảy mầm nhà ủ riêng biệt với sự kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm phù hợp. Còn rau thủy canh thì đạt kích thước khoảng 7-10 cm, từng cây sẽ được đặt vào trồng trong đường ống.

Với quy trình khép kín, “máy làm hết” – công việc của một nông dân quen chân lấm tay bùn với đồng ruộng, có 13 năm gắn bó với nông trường Tam Đảo như chị Thủy chỉ là canh kỹ các giai đoạn sinh trưởng của cây để chuyển sang giai đoạn mới.

“Từ ngày chuyển vào làm việc nhà kính VinEco, tôi chỉ việc đo cây, ấn nút theo đúng quy trình, máy móc hiện đại do chính các “chuyên gia Tây” chỉ dẫn” – chị Thủy tâm sự.

Quy trình sản xuất rau sạch trong nhà kính khoa học nên việc thu hoạch rau của nông dân VinEco chỉ đơn giản là việc “nhấc cây” ra khỏi đường ống thủy canh

Thạc sĩ Lại Đức Lưu (Đội trưởng Đội sản xuất Nhà kính VinEco Vĩnh Phúc) cho biết hệ thống nhà kính VinEco Vĩnh Phúc có diện tích 4,5ha, sử dụng công nghệ nhà kính nổi tiếng của Teshuva Agricultural Projects (TAP, Israel) hoàn toàn tự động và đảm bảo các điều kiện phát triển tối ưu nhất về nước, dinh dưỡng và hàm lượng oxy cho cây trồng. Nhờ thế, sản phẩm vừa có năng suất cao gấp 3-6 lần so với bình thường, vừa an toàn, đảm bảo chất lượng dinh dưỡng cao với hình thức thương phẩm đồng đều trên tất cả các cây trồng.

“Khắc tinh” của côn trùng, sâu bọ

Dẫn chúng tôi đi thăm nông trại, Ông Pepe Heiblum (Chuyên gia nông nghiệp Israel) cho biết, nhà kính có hệ thống lưới, màng ngăn mưa, chặn côn trùng giúp chủ động kiểm soát sâu bệnh, hạn chế tối đa việc sử dụng thuốc trừ sâu cũng như dư lượng Nitrat mà nếu trồng theo phương pháp thông thường sẽ khó kiểm soát.

“Nếu nhà kính có cào cào hay ong, bướm lọt vào, các chuyên viên kỹ thuật sẽ bị phạt”, ông Pepe Heiblum vừa cho biết, vừa chỉ lên chiếc quạt “khổng lồ” được treo ngay trên cao của cửa ra vào. Theo ông Pepe Heiblum, chiếc quạt này có nhiệm vụ “thổi ngược”, để côn trùng bên ngoài không được phép xuất hiện trong nhà kính.

Hệ thống tưới tự động bằng nguồn nước sạch, phun sương để giữ ẩm, điều khiển khí hậu cũng giúp các sản phẩm rau mầm nhà kính VinEco. Thạc sĩ Lại Đức Lưu tiết lộ đây là “não bộ” của nhà kính. “Máy sẽ kiểm soát và thông báo những khu vực nào rau đang khô cần phun nước, khu vực nào cần mở kính để lấy ánh sáng, khi nào nhà kính thiếu độ ẩm. Máy cũng cho biết thông tin rau đang ở giai đoạn còn non hay đã trưởng thành và cả lịch thu hoạch”, thạc sĩ Lưu chỉ dẫn.

Rau được nông dân kiểm tra đạt kích thước sẽ được đặt vào trồng trong đường ống theo quy trình sản xuất rau sạch trong nhà kính

Những bí mật về sức mạnh công nghệ chiến thắng thiên nhiên của Israel đã được hé mở tại VinEco

Tại khu vực đóng gói, nhân viên Nguyễn Văn Xuân cho biết: “Thường ở ngoài ruộng rau sẽ có lá già, lá bệnh nhưng rau nhà kính sinh trưởng đồng đều, rất sạch sẽ nên công việc của nhân viên sơ chế chỉ cần bao gói đúng quy cách, dán tem và chuyển kho lạnh bảo quản trước khi lên xe chở về siêu thị”.

Chia sẻ về bí quyết, ông Avner Shohet, Giám đốc Phát triển kinh doanh (Tập đoàn Teshuva Agricultural Projects -TAP, Israel) cho biết công nghệ nhà kính được áp dụng tại VinEco là công nghệ hàng đầu thế giới. TAP là công ty nổi tiếng trên thế giới cung cấp bí quyết công nghệ sản xuất rau mầm Microgreen, rau trên hệ thống thủy canh màng mỏng dinh dưỡng (NFT) cải tiến và công nghệ trồng thủy canh tưới nhỏ giọt. Công nghệ này đã được áp dụng tại Mỹ, New Zealand, Úc, Mexico, Israel, Thái Lan…

Cũng nhờ những tối ưu từ công nghệ, trong thời gian tới Công ty VinEco có thể đưa vào sản xuất những bộ giống đặc biệt, cung ứng cho thị trường nhiều loại rau củ quả an toàn, chất lượng. Đây là những sản phẩm chưa từng xuất hiện hoặc mới được sản xuất rất hạn chế tại Việt Nam.

Được biết, ngày 23/6 vừa qua, những mẻ rau trồng trong nhà kính đầu tiên của công ty VinEco đã chính thức được ra mắt thị trường. Bắt đầu từ câu chuyện thần kỳ về sức mạnh công nghệ chiến thắng thiên nhiên của Israel đến những bí mật công nghệ, những loại rau độc đáo của VinEco được chuyển giao và sở hữu đã dần được “hé mở”…

Theo kế hoạch, từ nay đến cuối năm 2024, VinEco sẽ lần lượt hoàn thiện lắp đặt 55ha nhà kính theo công nghệ Israel (TAP và NETAFIM) và hơn 200ha nhà lưới/nhà màng để canh tác rau mầm, rau thủy canh và các loại rau quả khác tại miền Bắc, miền Nam và Lâm Đồng.

P.V

Trồng Rau Sạch Xuất Khẩu

 Sau hơn 20 năm bươn chải kinh doanh ở chúng tôi ông Nguyễn Văn Thành trở về quê hương Đà Lạt lập trang trại trồng rau sạch để xuất khẩu.

 Ông Thành cùng con trai là Nguyễn Thành Nguyên lập Công ty TNHH xuất khẩu nông sản An Phú Đà Lạt. Họ đến vùng núi ở thôn Đạ Nghịt (xã Lát, H.Lạc Dương, Lâm Đồng), tậu đất mở trang trại trồng rau công nghệ cao. Hiện nay, An Phú Đà Lạt có 3 trang trại rộng khoảng 10 ha ở vùng núi Đạ Nghịt, trong đó có 5 ha nhà kính, được lắp đặt hệ thống tưới nhỏ giọt và tưới phun hiện đại vừa tiết kiệm nước, vừa cung cấp dinh dưỡng tối đa cho cây trồng và tránh được hiện tượng phân bị rửa trôi.

Trang trại An Phú Đà Lạt chuyên canh tác đậu Hà Lan, dưa leo babi, cà chua, ớt ngọt các loại xà lách… Giống đậu Hà Lan được nhập từ Mỹ và Đài Loan, quá trình canh tác không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Để ngăn ngừa sâu, ông Thành dùng tấm keo dính vàng; dùng lưới cho đậu leo lên cao hơn 3m nên cho sản lượng cao hơn canh tác truyền thống. Theo ông Thành, sau 2 tháng xuống hạt đậu sẽ cho thu hoạch trong suốt 2 tháng, năng suất khoảng 25 tấn/ha/vụ. Đậu Hà Lan của An Phú Đà Lạt từng xuất khẩu qua Canada từ 2 năm trước.

Để nâng cao giá trị sản phẩm, sau thu hoạch, An Phú Đà Lạt đầu tư 50.000 USD nhập khẩu hệ thống xử lý đông lạnh rau, đậu hiện đại nhất hiện nay tại Việ Nam. Trong 30 phút, máy có thể xử lý, làm lạnh, hút chân không được 800 – 1.000 kg rau. Việc xử lý hoàn toàn tự động theo lập trình cho từng loại rau, củ, quả. Nước trong đậu, rau được rút ra bớt và khí lạnh được bơm vào bao bì. Đậu, rau củ qua xử lý có thể bảo quản được 30 ngày, vẫn giữ nguyên chất lượng. Anh Nguyễn Thành Nguyên cho biết: “Rau, đậu thu hoạch ở trang trại lúc sáng sớm, được vận chuyển về xưởng xử lý bằng xe lạnh chuyên dùng; công nhân phân loại, đóng gói và xử lý đông lạnh ngay. Toàn bộ quy trình thu hoạch và xử lý chỉ từ 5-6 giờ”. Tiếp đó, rau được xe chuyên dụng chở đi chúng tôi cung cấp cho các hệ thống siêu thị và cửa hàng Thế giới nông sản của Công ty An Phú Đà Lạt ở chúng tôi với số lượng từ 3-5 tấn/ngày.

Đầu tháng 4.2024, hai cha con ông Thành có chuyến qua Đài Loan đàm phán và ký hợp đồng xuất khẩu rau. Theo thỏa thuận, từ tháng 6.2024 An Phú Đà Lạt sẽ xuất khẩu 3 mặt hàng xà lách Mỹ, romen và lơ xanh qua Đài Loan, phía đối tác Đài Loan còn chịu trách nhiệm mở rộng thị trường sang Philippines, Indonesia, Malaysia… Ngày 26.4.2024, đối tác Đài Loan đến TP.Đà Lạt để cùng An Phú Đà Lạt nghiên cứu mở trang trại trồng nấm cao cấp theo công nghệ Hà Lan để xuất khẩu.

Lâm Viên (Theo thanhnien.com.vn)