Sách Về Cây Cảnh Bonsai / Top 10 # Xem Nhiều Nhất & Mới Nhất 2/2023 # Top View | Duhocaustralia.edu.vn

Khái Niệm Về Cây Cảnh, Bonsai

1. Khái quát chung về cây cảnh, cây cảnh nghệ thuật

1.1. Cây cảnh, cây dáng thế, cây bonsai

– Cây cảnh là gì?: Cây cảnh là những cây trồng để trang trí, thưởng thức vẻ đẹp của hoa, lá, dáng…

– Cây dáng thế là gì?: Cây dáng thế là cây cảnh nghệ thuật với sự tác động của con người tạo thành tác phẩm thể hiện ý nghĩa văn hoá phù hợp với thời đại.

– Cây Bonsai là gì?: Bonsai là cây được trồng trong chậu, khay, được cắt tỉa tạo dáng theo một phương pháp đặc biệt, mang đầy đủ những yếu tố thẩm mỹ và ấn tượng thiên nhiên sẵn có, hay nói một cách khác, Bonsai là một cây hay một nhóm cây trong thiên nhiên được thu nhỏ lại trong gang tấc nhưng vẫn mang nét cổ thụ, được trồng trong chậu, khay hay trên đá bằng một kỹ thuật, và nghệ thuật riêng biệt.

– Ý nghĩa cây Bonsai: Vì thế người ta nói Bonsai là một nghệ thuật, là một tác phẩm sống, hay là một tác phẩm điêu khắc sống. Cái đẹp ở Bonsai là đơn giản, vừa đủ, hóa cách, mà quan trọng nhất là gợi ý, gợi ý về một điều gì đó hơn là khẳng định.

– Khái niệm, quan niệm về cây Bonsai: Cũng có quan niệm cho rằng Bonsai là một hình thái nghệ thuật đơn nhất vì nó là sự hòa hợp giữa nghệ thuật và nghề làm vườn. Cũng có người cho Bonsai là nghệ thuật của cái đẹp, có người thì nói Bonsai là một hình thức đặc trưng của nghề làm vườn.

Tóm lại tùy theo quan niệm, trong khi người này xem Bonsai như là một trong những lẽ sống đầy ý nghĩa thiêng liêng cao cả của tư tưởng, triết học, tôn giáo, thì người khác lại xem đó chỉ là một thú vui lúc nhàn rỗi.

Bonsai là từ của tiếng Nhật: 盆栽; nghĩa Hán – Việt: là “bồn tài”, nghĩa là “cây con trồng trong chậu” là loại cây cảnh nhỏ có dáng cổ thụ trồng trong chậu cảnh, hoặc có thể hiểu:

+ Bon: cái khay, cái chậu.

+ Sai: cây, trồng cây.

Bonsai (盆栽) có nghĩa là cây con trồng trong chậu

1.2. Triết lý – tinh thần của cây cảnh, cây dáng thế

Cây cảnh, hoa cảnh không chỉ thuần tuý là bức tranh phác thảo thiên nhiên, mà là sự kết hợp tài tình giữa thiên nhiên và nghệ thuật. Tính triết lý của cây cảnh nghệ thuật có thể là:

– Hoà hợp với thiên nhiên, thiên nhiên là bà mẹ nuôi dưỡng chúng ta chứ thiên nhiên không phải là kho vô tận của con người.

Cây cảnh (bonsai) giúp con người hoà hợp với thiên nhiên

– Con người là một phần trong thiên nhiên, sống hài hoà với thiên nhiên chứ con người không phải là trung tâm của vũ trụ.

– Khi làm và chơi cây dáng thế nghĩa là rèn luyện đức tính khiêm nhường, giản dị, kiên nhẫn tin tưởng vào cuộc sống vượt qua mọi khó khăn trong cuộc sống hiện tại.

Cây dáng thế, Bonsai là kết quả của một quá trình lao động chuyên môn và nghệ thuật vất vả từ cắt tỉa, uốn nắn, chăm sóc với các nguyên tắc tạo hình, thẩm mỹ phù hợp để tạo nên một tác phẩm mang tính nghệ thuật cao.

Cây dáng thế Bonsai với nghệ thuật thể hiện ở mức đơn giản vừa đủ song rất tinh tế, gợi ý về một điều gì đó hơn là khẳng định.

Việc tạo cho cây nhỏ, lùn lại không phải là bỏ đói hành hạ cây, mà chúng ta có biện pháp kỹ thuật tạo cho cây dáng vẻ cổ thụ với sức sống khoẻ mạnh thể hiện sự từng trải phong sương của cây.

Bonsai là kỹ thuật tạo cho cây dáng vẻ cổ thụ với sức sống khoẻ mạnh

Thiên nhiên liên tục vận động biến đổi và tiến hoá hoàn thiện, nghệ thuật cây cảnh Bonsai luôn hướng tới sự sáng tạo hoàn thiện. Sự sâu xa nhất của nghệ thuật cây cảnh “Con người chỉ có thể góp phần hoàn thiện thiên nhiên chứ không thể tạo ra thiên nhiên”.

2. Phân loại cây cảnh, bon sai

Hiện nay ở Thế giới và Việt Nam có nhiều cách phân loại cây dáng thế.

Tuỳ theo từng mục đích có cách phân loại khác nhau:

2.1. Phân loại cây cảnh dựa vào tình trạng của cây

– Cây nguyên liệu: Hay còn gọi là cây phôi là cây chưa được uốn tỉa

– Cây sơ chế: Mới uốn tỉa sơ bộ

– Cây thành phẩm: Là cây đã định hình có thể trưng bày

2.2. Phân loại bonsai Dựa vào trọng lượng hay kích cỡ

– Bonsai 1 tay: Loại bonsai mini

– Bonsai 2 tay: Dễ di chuyển, cao 15 – 70cm thịnh hành nhất

– Bonsai 4 tay: Hai người khiêng, còn gọi là bonsai sân vườn, cao 70 – 180 cm. Ở Việt Nam rất thịnh hành loại Bonsai này.

2.3. Phân loại cây cảnh, bon sai dựa vào dáng thế của cây

Để phân loại dáng thế, trước hết chúng ta cùng nhau phân biệt và làm rõ dáng, thế là gì ?

Các kiểu dáng, thế cây cảnh

– Dáng cây: là phương của cây (chiều dọc của thân cây) so với mặt phẳng nằm ngang hay so với mặt chậu.

VD: Dáng thẳng, dáng nghiêng…

– Thế/kiểu: Thế cây là nghệ thuật biểu đạt sự ẩn dụ ý nghĩa, tinh thần, tư tưởng truyền thống văn hoá và được thể hiện qua một tên nào đó hay thế mà tác giả muốn gửi gắm tâm tư, tình cảm của mình vào tác phẩm.

VD: Thế nhân văn, thế ngũ phúc…

Mời các bạn đón đọc tiếp bài viết: Các dáng thế cơ bản của cây cảnh nghệ thuật, bonsai

Nguồn: Giáo trình nghề tạo dáng và chăm sóc cây cảnh – Bộ NN&PT NT

Giới thiệu một số cây cảnh (bonsai) phổ biến tại Việt Nam, đặc điểm cơ bản về ngoại hình một số loại cây cảnh. Một số chú ý khi chăm sóc và tạo dáng cho từng loại cây cụ thể…

Kỹ thuật thu hái và bảo quản hạt giống của một số cây hoa, cây cảnh. Các bước trong nhân giống bằng hạt đối với một số loại cây cảnh (sanh, si, lộc vừng…) đúng kỹ thuật và phù hợp với điều kiện sản xuất…

Hướng dẫn lựa chọn cây phôi phù hợp để tạo cây dáng thế, đánh chuyển, chuẩn bị đất vườn trồng cây phôi cảnh, trồng và chăm sóc cây cảnh sau khi thu thập…

Phân loại cây dáng thế, cách nhận biết các dáng cơ bản của cây cảnh (Trực, xiêu, hoành, huyền), tìm hiểu cách đặt tên cho các thế cây cảnh nghệ thuật, bonsai…

Dây nhôm quấn cây cảnh có kích cỡ từ 1mm, 1,5mm, 2mm, 2,5mm, 3mm, 3,5mm, 4mm đủ để chơi cây từ lớn đến những dòng bonsai mini và siêu mini. Dây uốn cây có độ mềm dẻo dễ uốn…

Tìm Hiểu Về Nghệ Thuật Cây Cảnh Bonsai Nhật Bản

Bonsai là gì?

Bonsai (Bồn Tài) là tên được dùng để gọi những loại cây cảnh được trồng trong chậu, khay và được các nghệ nhân dùng các dụng cụ cắt, tỉa, tạo dáng theo một phương pháp đặc biệt tạo ra những tác phẩm nghệ thuật mang đậm yêu tố thẩm mĩ và ấn tượng thiên nhiên sẵn có. Nói một cách khác, Bonsai là một cây hay một nhóm cây trong tự nhiên được thu nhỏ lại trong nhỏ trong chậu, khay hay trên đá bằng 1 kỹ thuật rất cao.nhưng thế và dáng của nó vẫn mang nét cổ thụ hàng trăm năm tuổi.

Ngày nay, Bonsai là nghệ thuật nổi tiếng của xứ sở Phù Tang trên khắp thế giới, mỗi một chậu cây là một tác phẩm điêu khắc sống thể hiện sự hòa hợp giữa nghệ thuật của cái đẹp và nét đặc trưng của nghề làm vườn.

Nguồn gốc lịch sử của nghệ thuật cây cảnh bonsai Nhật Bản

Nghệ thuật Bonsai có nguồn gốc từ Trung Quốc thời nhà Tần và xuất hiện nhiều vào đời nhà Tống trong các bức tranh điêu khắc, tranh phong cảnh và tranh kiến trúc. Ban đầu, họ chỉ dùng những giống cây lùn có dáng và thế đẹp trong tự nhiên trồng nhờ sự tác động của gió tuyết, thiên nhiên mang vào trong chậu để trang trí nhà cửa.

Sau này, bonsai được du nhập vào Nhật Bản và trở thành bộ môn nghệ thuật đặc trưng, thanh tao của xứ sở Phù Tang. Vào năm 1309 hình ảnh về chậu bonsai đầu tiên xuất hiện ở trong tranh Kasugaaongen – gengi của tác giả Takakane Takasshina. Đây là tác phẩm mở đầu cho sự xuất hiện của nghệ thuật cây cảnh bonsai tại Nhật Bản. Thêm vào đó, nghệ thuật Bonsai Nhật Bản cũng đã được nâng tầm nhờ sự phát triển nghệ thuật tuồng cổ Nô của Nhật với tên gọi là Hachi – no – ki thời kì này.

Nghệ thuật cây cảnh Bonsai Nhật Bản có gì đặc biệt

Với các nghệ nhân và những những yêu thích bonsai sẽ luôn nhận thấy bonsai là loại hình nghệ thuật mang hơi thở riêng biệt, mỗi một tác phẩm bonsai cũng giống như một tác phẩm thơ, hội họa, điêu khắc… chuyên chở tâm hồn của nghệ nhân. Ngày nay, bonsai đang nổi tiếng và nhận được sự công nhận của nhiều quốc gia trên thế giới, đáng chú ý hơn là ngày càng có nhiều người đam mê và đi theo con đường trở thành nghệ nhân bonsai.

Mỗi một chậu cây cảnh bonsai được tạo dáng thì đều mang một câu chuyện và một ý nghĩa khác nhau. Nếu chỉ nhìn ngắm bề ngoài thì không cảm nhận được hết vẻ đẹp của nó mà chỉ có những người đam mê tìm hiểu thì mới hiểu hết từng giá trị cốt lõi của nó.

Nghệ thuật cây cảnh bonsai Nhật Bản mang dáng vẻ của tinh thần nước Nhật với triết lý, tôn giáo, thẩm mỹ hòa hợp và bổ trợ cho nhau. Qua thời gian loại hình nghệ thuật này càng trở nên danh giá và phát triển ở xứ sở Phù Tang và nhiều quốc gia khác trên thế giới.

Danh Sách Cây Cảnh Có Độc

Gửi tới quý khách 22 loại cây cảnh có độc. Khi trưng bày cây cảnh này đề nghị lưu ý để ở những nơi cao , đề phòng trẻ em bứt lá cho vào miệng !

ta có thể bị ngộ độc do chạm vào cây hoặc nuốt phải. Nhẹ thì gây buồn nôn, ói mửa, tiêu chảy, rối loạn nhịp tim,

nặng thì có thể mất kiểm soát cơ thể, hôn mê. Nếu không xử lý kịp thời sẽ dẫn đến tử vong.

Việc phơi khô hoặc nấu chín cũng không làm mất tính độc của loài thực vật này. Không trồng trúc đào ở cạnh

nguồn nước (giếng ăn, bể nước…) vì lá, hoa trúc đào rụng xuống làm nhiễm độc nước. Trên thế giới đã ghi nhận

nhiều trường hợp bệnh nhi bị ngộ độc do mủ hoa cây trúc đào.

Hiện nay, trúc đào đang được trồng rất nhiều ở trên các tuyến phố, vườn hoa, nơi công cộng.

đường ruột, giãn cơ, rối loạn tuần hoàn máu và có thể dẫn đến tử vong.

alkaloid khác mà nếu ăn vào sẽ gây tê lưỡi, làm cho cơ thể mất cảm giác, nặng thì hôn mê và nếu không xử lý kịp thời sẽ dẫn đến tử vong.

4. Cà độc dược, một số loại cà kiểng, hoa Lưu ly: Tên khoa học là Datura metel, thuộc họ cà Solanaceae.

Tiếp xúc qua da với bất kì vị trí nào trên cây đều có thể gây nổi mẩn đỏ, ngứa, chóng mặt, nhức đầu, thấy ảo giác, hôn mê và có thể gây mù mắt hoặc tử vong.

Cũng chính nhờ độc chất có trong hoa lá thân cây, mà cà độc dược còn được dùng làm thuốc, nếu dùng với liều

khống chế, có thể chữa ho hen, say sóng, trị mụn nhọt.

độc Andromedotoxin và Arbutin glucoside. Người bị ngộ độc do loại cây này thường có triệu chứng buồn nôn,

chảy nước dãi, ói mửa, uể oải, chóng mặt, khó thở, mất cân bằng. Một lượng 100 đến 225 gram lá Đỗ Quyên đủ để gây ngộ độc nặng cho trẻ em 25 kg.

xúc hoặc ăn hoa, hạt sẽ khiến buồn nôn, tiêu chảy, chóng mặt.

oxalate và Asparagine Khi ăn phải sẽ dẫn đến nguy cơ bị bỏng, ngứa rát vùng miệng, niêm mạc ruột.

Tên khoa học là 8. Hoa loa kèn Arum/ Ý lan: Zantedeschia aethiopica . Lá và củ cây đều có chất độc đường ruột Calcium oxalate. Khi ăn phải loại thực vật này có thể bị ói mửa, bỏng rát bề mặt niêm mạc.

mửa nếu ăn phải.

khó thở, tiêu chảy nếu ăn phải.

oxalate Asparagine gây ngứa và bỏng rát cổ họng, tiêu chảy nếu ăn phải.

không tiêu, ói mửa trên chó, mèo và một số vật nuôi khác khi ăn phải.

Hiểu Đúng Về “Cổ Kỳ Mỹ Văn” Trong Nghệ Thuật Bonsai Cây Cảnh

Tiêu chí đánh giá cây cảnh, bonsai trong nghệ thuật cây cảnh

Bonsai hay còn gọi là Bồn Tài là tên dùng để chỉ nghệ thuật trồng cây trong chậu, bắt nguồn từ xứ xở Phù Tang của Trung Hoa. Bồn tài theo nghĩa Hán – Việt là ” Cây con trồng trong chậu” còn phân tích từ Bonsai thì o. Trước đây thì chỉ đơn giản là xây dựng một sân vườn cây cảnh nhưng dần trở thành một bộ môn nghệ thuật.

Hiện tại bạn đam mê cây cảnh, bạn săn đón những mẫu cây bonsai đẹp nhất nhưng bạn đang dùng tiêu chí nào để đánh giá một cây cảnh thực thụ. Đối với người chơi cây cảnh lâu năm thì tôi dùng 4 tiêu chí sau để đánh giá ” Cổ – Kỳ – Mỹ -Văn”. Đây là tiêu chí tôi dùng để đánh giá một cây cảnh trước khi mua và sau khi uốn nắn và chăm sóc.

Cổ Kỳ Mỹ Văn trong nghệ thuật bonsai cây cảnh

4 yếu tố này được đan xen lẫn nhau, không có yếu tố nào đứng đầu với và cần có sự hài hòa tổng thể cả 4 yếu tố

Cổ trong nghệ thuật cảnh

Cổ theo nghĩa Hán Việt là cổ nghĩa là lâu năm, là xét về mặt thời gian, thời gian là đã có từ rất lâu.

Xét về mặt thời gian: Cổ là thể là đại thụ, cây lớn có tuổi đời già cỗi, tuổi thọ kéo dài. Cây có tuổi thọ cao thì càng mang giá trị cổ nhiều

Xét về con người: Cổ ở đây còn mang ý nghĩa là công sức là thời gian người nghệ nhan chăm cây. Họ tạo ra yếu tố cổ cho cây cảnh, cây bonsai từ bộ rễ cho đến từng thân cành và lá. Đôi khi với cây tuổi đời nhỏ nhưng qua bàn tay nghệ nhân tài hoa cây đó biến thành một cây cổ.

Vậy nên đối với cây cảnh bonsai bạn không nhất thiết chỉ chăm chăm vào mặt thời gian, tuổi thọ của cây đó được sống bao nhiêu năm mà còn nhìn nhận đến sự chăm sóc, kỳ công của người chăm sóc, uốn nắn và tạo hình. Với một cây nhìn vào bề ngoài mang nét đẹp hoài cổ hay già cỗi về mặt thời gian cũng được xét vào khía cạnh Cổ trong nghệ thuật cây cảnh.

Kỳ trong nghệ thuật cây cảnh

Với tôi Kỳ là đảm bảo : Kỳ công – kỳ lạ – kỳ vị

Kỳ công: Kỳ công là sự bỏ tâm sức của người chơi vào trong cách chăm sóc, uốn nắn tạo hình dáng, lá, thân, cành, rễ…từng yếu tố tạo nên một tổng thể kỳ lạ, độc đáo.

Kỳ lạ: Ban đầu cây bạn bứng về hay mua về chỉ là phôi cây có hình dáng kỳ lạ nhưng sau khi qua tay người chăm sóc,người chơi cây cảnh thì đã tạo nên những hình dáng đặc biệt khác lạ so với các cây bình thường, với các cây bonsai khác. Vậy nên kỳ lạ là sự tạo nên của 2 yếu tố: Bản chất phôi cây + Sự tìm tòi, sáng tạo uốn nắn tạo hình của bàn tay con người.

Kỳ vị: Ở đây chính là nhắc đến sự thú vị, sự thú vị ở đay chính là khi nhìn vào cây cảnh đó người này nhìn ra hình tượng này nhưng người khác có thể nhìn ra hình tượng khác. Vậy nên kỳ vị ở đây là xuất phát từ hình tượng, cho cách nhình thú vị so với những cây thông thường.

Mỹ trong nghệ thuật cây cảnh

Mỹ ở đây khi nghe tất nhiên ai cũng nghĩ đến từ thẩm mỹ, cái đẹp tất nhiên là nhắc đến vẻ đẹp của cây cảnh nhưng nó không dùng ở vẻ đẹp bình thường mà cần phải đẹp từ chi tiết đến tổng thể. Đẹp ở cây cảnh nó bao gồm cả yếu tố kỳ, có thể chính sự kỳ lạ và độc đáo cũng làm nên nét đẹp riêng.

Đẹp ở đây không riêng gì một phần nào đó đẹp mà phải là sự hài hòa trong tổng thể từ rễ, thân, cành, lá, từng đường uốn, cách mộc hoa và ra quả…Một bộ phận tuy không đạt về thẩm mỹ nhưng khi kết nối với tổng thể cây thì tạo nên nét đẹp thì vẫn mang yếu tố ” Mỹ”. Mỹ ở đây không chỉ là vẻ đẹp của cây mà còn sự tổng thể đến từ chậu, bệ hay bình trồng cây có phù hợp với hình dáng bối cảnh cây hay không.

Từ bộ rễ đến thân uốn như thế nào, cắt tỉa cảnh ra sao không quan trọng nhưng đến khi cho ra sản phẩm trưng bày thì phải đem lại giá trị thẩm mỹ cho người nhìn. Người nhìn khi ngắm cảm nhận được vẻ đẹp toát ra từ cây, nó khác với những vẻ đẹp như hoa lệ, lộng lẫy mà nó mang nhiều vẻ đẹp cử sự xưa cổ, vẻ đẹp của sự kỳ lạ, vẻ đẹp của sự độc đáo và vẻ đẹp tâm hồn, hình tượng mà cây đem lại.

Văn trong nghệ thuật cây cảnh

Nhiều người cho rằng yếu tố văn không cần thiết vì nó được gộp chung vào tiêu chí ” Mỹ” nên không cần đến yêu tố này khi đánh giá một cây cảnh, cây bonsai.

Tuy nhiên với tôi thì vẫn cho là yếu tố văn là nên đưa vào bởi văn ở đây là có 2 khía cạnh:

Ý nghĩa mà cây mang lại: Mọi người để ý là mỗi tác phẩm bonsai nghệ thuật đều có 1 cái tên nhất định. Tên tác phẩm được đặt dựa trên thế dáng cây, hình tượng được tạo nên và khi nghe đến cái tên mọi người có thể hình dung được hình tượng mà người nghệ nhân tạo ra. Mỗi cây đều được tạo ra với ý nghĩa nhất định, khi nhìn vào cho người ngắm cảm giác truyền động lực hay ngẫm ra những giá trị nhân văn đằng sau đó.

Văn ở đây đến từ người nghệ nhân chơi cây: Mỗi cây bonsai nghệ thuật đều là đứa con tinh thần của người chơi, họ dùng sự đam mê, sáng tạo và tình cảm để tạo nên hình tượng cây nên cây mang đến vẻ đẹp của sự đam mê, yêu thích và công sức bỏ ra của người chơi.

Cổ Kỳ Mỹ Văn trong nghệ thuật cây cảnh các nước

Nhắc đến bonsai cây cảnh thì thì ai cũng nhắc đến Nhật Bản và Trung Quốc, đây là 2 nước mạnh về bộ môn cây cảnh, cây bonsai. Bonsai là có nguồn gốc từ Trung Quốc nên đây là nước mạnh về nghệ thuật cây cảnh nhất hiện nay, sau đó nhiều người đều tìm đến nghệ thuật bonsai Nhật Bản.

Nghệ thuật Bonsai Nhật Bản: Nhật Bản chú trọng 5 thế để tạo nên các yếu tố Cổ – Kỳ – Mỹ đó là : Thẳng đứng, Thẳng dứng phóng khoáng, nghiêng, thác đổ và bán thác đổ, sau này hình thành thêm nhiều thế khác nhưng đây là 5 thế cơ bản nhất. Về yếu tố văn thì ở Nhật Bản các nghệ nhân khi sáng tạo cây cảnh tập trung vào con người, tinh thần của người Nhật. Với triết lý, tôn giáo, thẩm mỹ hòa hợp và bổ trợ cho nhau thì cây Cảnh của nghệ nhân Nhật có yếu tố Thiền – Wabi + Tính thiêng – Kami tạo nên ý nghĩa bên ngoài dư ẩn bên trong sự linh thiêng.

Nghệ thuật Bonsai Trung Hoa: Ở Trung Quốc thì các nghệ nhân khi tạo hình cây cảnh tập trung vào yếu tố Mỹ đầu tiên, họ tập trung vào sự hài hòa về dáng cây, chậu và bối cảnh của cây để tạo nên sự hài hòa về con người với thiên nhiên. Khi tạo dựng nghệ thuật cây cảnh thì sự dung hòa của tư tưởng triết học, tư tưởng nghệ thuật văn hóa, lấy “con người” làm trung tâm. Chính vì vậy khi bạn ngắm một tác phẩm bonsai của người Trung Quốc sẽ có sự hòa hợp giữa con người với thiên nhiên bằng cách tạo nên không gian và bối cảnh cho cây.