Quy Trình Kỹ Thuật Trồng Nấm Rơm

Nấm rơm có thể trồng được quanh năm. Mùa Đông Xuân, giáp Tết Nguyên đán có gió lạnh thì cần phải chắn gió, giữ ấm và làm mô nấm lớn hơn

Nội dung trong bài viết

Thời vụ trồng nấm rơm

Chuẩn bị rơm

Chọn meo giống

Xếp mô, rắc meo giống và chất mô nấm

Chăm sóc và thu hoạch

Thu hái nấm rơm

Thời vụ trồng nấm rơm

Nấm rơm có thể trồng được quanh năm. Mùa Đông Xuân, giáp Tết Nguyên đán có gió lạnh thì cần phải chắn gió, giữ ấm và làm mô nấm lớn hơn. Mùa mưa cần làm mái che hoặc tủ rơm dầy hơn để giảm độ ẩm, làm nền mô cao để tránh ngập úng. Ở những nơi có nhiều gió, gió mạnh cần làm rào chắn gió, bố trí các mô nấm thẳng góc với hướng gió.

Chuẩn bị rơm

– Ủ rơm thành đống. Cách này áp dụng được cho cả rơm tươi và rơm khô. Các bước tiến hành như sau:

+ Rơm được chất thành đống, chiều rộng 1,5 – 2m, chiều dài 4 – 8m. Khi chất đống, cứ mỗi lớp rơm cao 20 – 30cm tưới nước để cho rơm thấm đều và dùng chân dậm cho dễ, tiếp tục chất các lớp tiếp theo cho đến khi đông rơm có chiều cao 1,3 – 1,5m. Sau đó lấy ny – lông, rơm khô hoặc lá chuối tủ chung quanh để giữ ẩm và giữ nhiệt. Vài ngày sau khi ủ, nhiệt độ trong đống ủ lên cao khoảng 60 – 70°c. Nhiệt độ sẽ làm chết các mầm nấm dại và phân hủy một phần chất hữu cơ trong rơm rạ, giúp cho nấm rơm dễ hấp thu chất dinh dưỡng, phát triển thuận lợi sau này.

+ Sau khi ủ rơm từ 10 – 12 ngày, khi đó đống rơm ủ xẹp xuông, chiều cao khoảng 0,8 – 1,0m. Lúc này có thể đem rơm chất ra luống.

Cách xử lý nước vôi trước khi ủ:

+ Cách này được áp dụng cho rơm, rạ đã khô. Rơm, rạ được nhúng vào nước vôi,pha với tỷ lệ 3kg vôi cho 100l nước. Ngâm rơm vừa đủ ngập. Mục đích là để diệt nấm tạp, tẩy rửa chất phèn, chất mặn trong rơm rạ.

+ Thời gian ngâm trong nước vôi từ 20 – 30 phút, sau đó vớt ra, để ráo nước, chất thành đống với chiều rộng 1,5 – 2m, chiều dài 4 – 8m. Cần dậm nhẹ cho dẽ, lấy nylông, rơm hoặc lá chuối tủ quanh để giữ ẩm và giữ nhiệt.

– Thời gian ủ:

Thời gian ủ là 5 – 6 ngày. Trong thời gian đầu, sau khi chất đống 2 – 3 ngày thì trở rơm một lần. Nếu rơm quá ướt thì cần giảm bớt dụng cụ đậy bên ngoài. Nếu rơm bị khô, cần bổ sung thêm nước vôi với tỷ lệ 3kg vôi cho 100l nước, tưới vừa đủ.

Đến ngày thứ 5 – 6 kiểm tra lại đống rơm. Rơm đủ ướt, khi vắt vài cọng thấy có nước nhỏ vài giọt là tốt nhất.

– Rơm đã đủ điều kiện để chất nấm phải đạt yêu cầu:

+ Rơm rạ mềm hẳn.

+ Có màu vàng tươi.

+ Có mùi thơm đặc trưng của rơm rạ khi lên men.

Chọn meo giống

Đây là khâu quan trọng có ảnh hưởng rất lớn đến năng suất trồng nấm. Chọn meo giống tốt, đúng tuổi, không nhiễm tạp khuẩn sẽ cho năng suất cao và chất lượng nấm tốt.

– Tiêu chuẩn bịch meo tốt: Sợi tơ nấm màu trắng trong, mỏ nắp bịch có mùi tương tự như nấm rơm. Tơ nấm phát triển đều khắp mặt trong bịch meo. Riêng một số meo giống, khi tơ trưởng thành, bắt đầu kết tụ lại thành những hạt màu đỏ nâu vẫn cho năng suất tốt. Một bịch meo giống nặng trung bình 120g, có thể gieo trên mô nấm rộng 0,5m, cao 0,4 – 0,5m, chiều dài liếp 4 – 5m.

– Chú ý khi chọn meo giống: Không chọn sử dụng bịch meo có đốm màu nâu, đen, vàng cam vì những bịch này đã bị nhiễm nấm dại. Không chọn bịch meo phía dưới đáy bịch bị ướt, bị nhão và có mùi hôi chua.

Xếp mô, rắc meo giống và chất mô nấm

– Lấy rơm trong đống đã ủ: Dỡ bỏ lớp rơm ngoài mặt đống ủ. Lấy rơm đã ủ bên trong mang đi xếp mô trồng nấm, cố gắng xếp hết trong ngày phần rơm đã dỡ lớp đậy khi ủ.

– Chất mô nấm:

+ Cách 1: Rải một lớp rơm đã ủ lên mặt liếp, tiếp đó tưới nước. Dùng tay đè nhẹ nhàng sao cho có chiều rộng theo mặt liếp khoảng 5ơcm, chiều cao 20cm. Rãi meo giống dọc hai bên luống, cách mép luống 5 – 7cm. Tiếp tục lặp lại thao tác trên cho lốp rơm thứ 2, thứ 3 …Nếu ủ ba lóp thì phía trên không rãi men giống, chỉ rãi rơm khô dầy 4 – 5cm. Tưới nước đè dẽ dặt, vuốt mặt ngoài cho mô láng, gọn. Vuốt mô không gọn, mặt ngoài mô không láng khi thu hoạch nấm sẽ làm hỏng các nụ nấm nhỏ, làm giảm năng suất.

+ Cách 2: Rơm sau khi ủ chín được cuốn thành từng bó, đường kính 15 – 20cm, chiều dài từ 45 – 50cm, xếp dẽ dặt từng lớp. Sau mỗi lớp rơm, rãi meo dọc hai bên luống, cách mép luống 5 – 7cm, tiếp tục xếp như trên cho lốp rơm thứ 2, thứ 3 …Nếu chỉ ủ ba lớp thì phía trên chỉ rãi rơm khô dầy 4 – 5cm, tưới nước đè dẽ dặt, vuốt mặt ngoài cho mô láng, gọn.

+ Lưu ý: Tùy theo mùa, thay đổi độ dầy khi đậy mô cho thích hợp. Mùa nắng: Tủ rơm mỏng để thoát nhiệt. Mùa mưa, mùa lạnh: Tủ rơm dầy để giữ nhiệt và chống thấm nước.

Chăm sóc và thu hoạch

– Chăm sóc mô nấm: Đối với nấm rơm thì không cần dùng phân bón gì thêm. Vì rơm rạ khi phân hủy đủ cung cấp dinh dưỡng cho cây nấm phát triển.

Theo dõi nhiệt độ và độ ẩm là khâu quan trọng nhất trong quá trình sản xuất. Độ ẩm là yếu tố hàng đầu, vì độ ẩm giúp quá trình phân hủy rơm rạ thuận lợi, từ đó sẽ tạo nhiệt độ trong mô nấm. Nếu độ ẩm dư, thừa nước thì nhiệt độ sẽ giảm, mô nấm bị lạnh. Nếu độ ẩm thiếu, mô sẽ bị khô.

+ Giữ độ ẩm thích hợp: Khi kiểm tra mô nấm, rút một nắm (khoảng 15 – 20 cọng) rơm ở giữa luông, bóp chặt trong lòng bàn tay, nước hơi rịn qua kẽ tay là vừa.

Nếu nước không rịn qua kẽ tay là khô, phải tưới nước. Nếu thấy nước chảy qua kẽ tay thành giọt là thừa nước, phải ngưng tưới nước và ngày đó phải dỡ áo mô cho nước bốc hơi. Trong mùa mưa phải làm mái che sau khi dỡ áo mô.

+ Điều chỉnh nhiệt độ bằng cách tưới nước và đậy mô: Khi kiểm tra mô nấm thấy nhiệt độ tăng, rơm ủ thiếu nước thì cần dùng thùng vòi sen tưới cho mô nấm. Tránh dùng vòi nước mạnh sẽ làm hư hại những sợi tơ và nấm nhỏ. Nếu chỉ tăng nhiệt độ mà không thiếu nước thì phải giảm rơm áo bị ướt, thay bằng rơm khô để giảm sức nóng và thoát bớt nhiệt.

Khi kiểm tra mô nấm thấy nhiệt độ giảm, mô bị lạnh thì cần ngưng tưới nước, dỡ bớt áo mô, mái che nắng… để giúp mô hấp thu được nhiều nắng. Nếu là mùa mưa, cần dùng nylông, màng phủ nông nghiệp (đậy phía đen lên trên) để mô nấm giữ nhiệt, tăng nhiệt độ bên trong.

– Đảo rơm áo mô: Sau khi chất mô 5 – 8 ngày, dỡ rơm áo ra, xốc cho tơi và đậy trở lại cho mô nấm. Cần phải đảo áo mô để tránh tơ nấm ăn lan ra ngoài, không tạo được nấm.

Thu hái nấm rơm

– Sau khi ủ rơm 10 – 14 ngày có thể thu hoạch: Thời gian thu hái nấm tùy loại meo và cách ủ. Nấm ra rộ vào ngày thứ 12 – 15; sau đó 7 – 8 ngày ra tiếp đợt 2 và thu hái trong 3 – 4 ngày thì kết thúc vụ trồng nấm (25 – 30 ngày).

– Thời điểm hái nấm: Thu hái mỗi ngày 2 lần. Lần thứ 1 vào sáng sớm trước 6 giờ. Thu hái lần thứ 2 vào khoảng 14 – 15 giờ chiều.

– Chọn nấm đủ tiêu chuẩn để hái: Nấm rơm phát triển liên tục và nhiều cây dính vào nhau, cần phải chọn lựa để hái những cây còn búp, hơi nhọn đầu. Cách hái, xoay nhẹ cây nấm, tách ra khỏi mô. Không nên để sót chân nấm trên mô, vì phần chân nấm khi thôi rữa, sẽ làm hư hại các nụ nấm kế bên. Sau khi hái xong, đậy kỹ áo mô lại.

Thời gian thu hoạch nấm thường 7 – 10 ngày. Năng suất trung bình 1,5kg nấm tươi trên 1m liếp nấm.

Nấm sau khi thu hái cần tiêu thụ ngay trong 2 – 3 giờ. Nếu muốn để ngày hôm sau cần bảo quản ỏ nhiệt độ từ 10 – 15°c.

Quy Trình Trồng Nấm Rơm

Khí hậu Việt Nam rất thích hợp để nấm rơm sinh trưởng và phát triển. Nhiệt độ thích hợp để nấm phát triển từ 30-32 o C; độ ẩm nguyên liệu (cơ chất) 65-70%; độ ẩm không khí 80%; pH = 7, thoáng khí. Nấm rơm sử dụng dinh dưỡng cellulose trực tiếp từ nguyên liệu trồng.

Chu kỳ sinh trưởng và phát triển của nấm rơm rất ngắn. Từ lúc trồng đến khi thu hoạch chỉ sau 10-12 ngày.

Nguyên liệu và thời vụ nuôi trồng:

Hầu hết các phế thải của ngành nông nghiệp giàu chất cellulose đều có thể là nguyên liệu trồng nấm. Ở nước ta, các tỉnh miền Nam (từ Đà Nẵng trở vào) trồng nấm rơm hầu như quanh năm. Các tỉnh phía Bắc bắt đầu trồng từ 15-4 đến 15-10 dương lịch là thuận lợi.

Quy trình công nghệ:

1. Xử lý nguyên liệu:

Rơm rạ được làm ướt trong nước vôi (3,5kg vôi hòa với 1.000 lít nước), vun đống, ủ 2-3 ngày đảo một lần. Thời gian ủ kéo dài 4-6 ngày. Nguyên liệu quá ướt cần trải rộng ra phơi trước khi đem trồng. Rơm rạ đủ ướt (khi vắt cọng rơm có nước chảy thành giọt) là tốt nhất. Nếu khô quá cần bổ sung thêm nước khi đảo đống ủ.

2. Đóng mô cấy giống:

Đặt khuôn (có thể vun thành luống không dùng khuôn) sao cho thuận lợi khi đi lại, chăm sóc nấm và tiết kiệm diện tích.

Chiều ngang mặt mô từ 0,3-0,4 mét, chiều cao từ 0,35 – 0,4 mét. Trải một lớp rơm rạ vào khuôn dày 10-12 cm. Cấy một lớp giống viền xung quanh cách mép khuôn 4-5 cm. Tiếp tục làm như vậy đủ 3 lớp. Lớp trên cùng trải rộng đều khắp trên bề mặt (lớp thứ 4).

Lượng giống cấy cho 1,2 m mô khoảng 200-250 g. Mỗi lớp giống cấy xong dùng tay ấn chặt, nhất là xung quanh làm thành mô. Trung bình một tấn rơm rạ khô trồng được 90-100 mét mô nấm.

3. Chăm sóc mô nấm đã cấy giống:

Tùy thuộc địa điểm trồng trong nhà hay ngoài trời (sân bãi, dưới tán cây, đồng ruộng,…) mà cách thức chăm sóc sẽ khác nhau.

a. Trồng trong nhà:

Sau 3-5 ngày đầu không cần tưới nước, những ngày tiếp theo nếu bề mặt mô nấm thấy rơm rạ khô thì cần phun nhẹ nước trực tiếp xung quanh. Chú ý nếu tưới mạnh (hạt nước lớn) dễ làm sợi nấm tổn thương, ảnh hưởng tới năng suất vì lúc này sợi nấm đã phát triển ra tận phía ngoài thành mô.

Đến ngày thứ 7-8 bắt đầu xuất hiện nấm con (giai đoạn ra quả), 3-4 ngày sau nấm lớn nhanh to bằng quả táo, quả trứng, vài giờ sau nấm có thể sẽ nở ô dù. Nấm ra mật độ dày, kích thước lớn cần tưới 2-3 lượt nước cho một ngày. Lượng nước tưới một lần rất ít (0,1 lít cho 1,2 mét mô/ngày). Nếu tưới quá nhiều nấm dễ bị thối chân và chết.

b. Trồng ngoài trời:

Đóng mô nấm ngoài trời thường bị các đợt mưa lớn, nắng nóng làm hư hỏng, vì thế cần che phủ thêm một lớp rơm rạ khô trên bề mặt mô nấm. Lớp rơm rạ này được xếp theo một chiều, phủ theo kiểu lợp mái nhà. Chiều dày 4-5 cm. Kiểm tra nếu thấy mô nấm bị khô có thể tưới trực tiếp lên lớp áo phủ nhiều lần trong ngày.

Để tránh mưa và tiện cho việc chăm sóc mô nấm, có thể cắm các cọc tre, hoặc đan thành mái cách mặt mô nấm 10-15 cm, phía ngoài bọc một lớp nylon, phía trên cùng phủ rơm rạ khô.

Nhiệt độ mô nấm trong những ngày đầu khoảng 38-40oC là tốt nhất. Việc tưới nước tương tự như với nấm trồng trong nhà.

4. Cách thu hái nấm:

Khi thu hái hết nấm đợt 1 cần nhặt sạch tất cả các “gốc nấm” và “cây nấm nhỏ” còn sót lại, dùng nilon phủ lại cho đến khi nấm ra thì gỡ bỏ. Ngừng 3-4 ngày sau đó tưới trở lại như ban đầu, để tiếp thu đợt 2. Sản lượng nấm thu hái tập trung đến 70-80% trong đợt đầu, đợt 2 còn lại 15-25%.

Kể từ lúc trồng đến khi hái hết đợt 1 khoảng 15-17 ngày sau 7-8 ngày ra tiếp đợt 2 và hái thì kết thúc một đợt nuôi trồng (tổng thời gian 25-30 ngày).

Hái nấm còn ở giai đoạn hình trứng (trước khi nấm nở dù) là tốt nhất, đảm bảo chất lượng và năng suất cao. Trường hợp nấm mọc tập trung thành cụm, ta có thể tách những cây lớn hái trước, nếu khó tách thì hái cả cụm.

Năng suất nấm dao động từ 12-20% so với nguyên liệu khô (một tấn rơm rạ cho thu hoạch khoảng 120-200 kg nấm tươi). Năng suất nấm cao hay thấp tùy thuộc vào chất lượng giống nấm, kỹ thuật nuôi trồng và yếu tố khí hậu.

Quy Trình Trồng Nấm Rơm Ngoài Trời

Quy trình trồng nấm rơm

Để có thể trồng ra được nấm rơm thì nguyên liệu cần chuẩn bị không thể thiếu đó là rơm rạ. Sử dụng theo yêu cầu trong quá trình chuyển giao kỹ thuật cho rơm và nước sau đó nhúng rơm rạ vào và lấy ra chất thành đóng ủ khoảng 3 ngày thì trộn 1 lần. Sau đó lấy vài cọng rơm ra bóp thật chặt nếu có nước rỉ ở kẻ tay thì rơm đã đủ tiêu chuẩn còn thấy bóp mà nước nhỏ thành giọt thì nên đem phơi cho bớt nước đi hoặc nếu quá khô thì cho thêm nước vừa đủ. Thời gian ủ lý tưởng là khoảng 6 ngày.

Xếp thành từng luống sau cho thuận tiện đi lại chăm sóc và tiết kiệm được diện tích trồng. Thông thường mô chất lên có chiều cao khoảng 0,5m, chiều ngang 0,5m. Khi tiến hành cấy giống vào cứ khoảng 1 lớp rơm rạ dày 12cm thì rắc giống đều lên xung quanh 2 bên luống cách mép khoảng 5cm. Khi cấy giống thì dùng tay ấn chặt xung quanh mô và tiếp tục rải giống lên như vậy cho các lần kế tiếp. Thông thường thì 1 luống chỉ xếp khoảng 3 lớp, tầng trên cùng thì không sử dụng giống rải lên. Cứ khoảng 1,3m mô thì dùng tới 250g giống cấy vào. Theo ước tính thì cứ khoảng 1 tấn rơm rạ sẽ trồng được khoảng 100 mét mô.

Nấm rơm được trồng ở cả trong nhà và ngoài trời do đó cách chăm sóc nấm sẽ khác nhau

Khoảng 4 ngày đầu thì không cần tưới nước vào, nếu sau 4 ngày thấy bề mặt rơm khô thì mới tưới thêm nước vào nên dùng tay vẫy nước đều xung quanh không nên tưới quá mạnh sẽ làm cho nấm bị thương, ảnh hưởng đến chất lượng và khả năng cho năng suất không cao. Quan sát sau 8 ngày thì nấm con bắt đầu xuất hiện và sau 3 ngày thì nấm đã phát triển và trưởng thành có thể thu hoạch.

Do được trồng bên ngoài nên sẽ chịu tác động trực tiếp từ các trận mưa hay nắng gay gắt vì thế mà cần thêm 1 lớp rơm rạ, nylon hay lá chuối che phủ lên bề mặt mô. Nếu trong quá trình kiểm tra thấy mô nấm khô thì tưới nước thêm vào

Sau khi được cấy giống và được chăm sóc tốt thì sau khoảng 12 ngày là nấm phát triển có thể thu hoạch được. Trung bình 1 lần thu hoạch khoảng 3- 4 ngày và sau khoảng 8 ngày thu hoạch đợt 1 thì đợt 2 sẽ xuất hiện và tiến thu hoạch tiếp. Một quy trình trồng nấm rơm sẽ cho 2 đợt thu hoạch trong vòng khoảng 30 ngày. Lưu ý khi thu hoạch nấm nên chọn nấm búp (nấm trứng) là tốt nhất vì chất dinh dưỡng có trong nấm sẽ cao hơn và tạo ra năng suất tốt.

Trại Nấm Toàn Minh chuyên: Cung cấp Đông trùng hạ thảo thành phẩm, rượu đông trùng hạ thảo, nhộng trùng hạ thảo tươi khô. Cung cấp các loại meo nấm: Nấm rơm, nấm mỡ, nấm đùi gà, nấm milky, nấm bào ngư xám,… Cung cấp thiết bị, máy móc, các loại dưỡng chất trông nấm trồng nấm. Điện thoại: 0931 4444 68 – 0934 080 539

Kỹ Thuật Trồng Nấm Rơm

Rơm đã đủ điều kiện để chất nấm phải đạt yêu cầu:+ Rơm rạ mềm hẳn.+ Có màu vàng tươi.+ Có mùi thơm đặc trưng của rơm rạ khi lên men.

– Rơm được chất thành đống, chiều rộng 1,5-2m, chiều dài 4-8m. Khi chất đống, cứ mỗi lớp rơm cao 20-30cm tưới nước để cho rơm thấm đều và dùng chân dậm cho dẽ, tiếp tục chất các lớp tiếp theo cho đến khi đống rơm có chiều cao 1,3-1,5m. Sau đó lấy nylon, rơm khô hoặc lá chuối tủ xung quanh để giữ ẩm và giữ nhiệt. Vài ngày sau khi ủ, nhiệt độ trong đống ủ lên cao khoảng 60- 70 độ C, sẽ làm chết các mầm nấm dại và phân hủy một phần chất hữu cơ trong rơm rạ, giúp cho nấm rơm dễ hấp thu chất dinh dưỡng, phát triển thuận lợi sau này.Sau khi ủ rơm từ 10-12 ngày, đống rơm ủ sẽ xẹp xuống, chiều cao khoảng 0,8-1,0m. Lúc này có thể đem rơm chất ra luống. 3. Chọn meo giống để trồng

Là khâu quan trọng có ảnh hưởng rất lớn đến năng suất trồng nấm. Chọn meo giống tốt, đúng tuổi, không nhiễm tạp khuẩn sẽ cho năng suất cao và chất lượng nấm tốt.

4. Xếp mô và rắc meo giống

– Tiêu chuẩn bịch meo tốt: Sợi tơ nấm màu trắng trong, mở nắp bịch có mùi tương tự như nấm rơm. Tơ nấm phát triển đều khắp mặt trong bịch meo. (Riêng một số meo giống, khi tơ trưởng thành, bắt đầu kết tụ lại thành những hạt màu đỏ nâu vẫn cho năng suất tốt). Một bịch meo giống nặng trung bình 120g đến 200g, có thể gieo trên mô nấm rộng 0,5m cao 0,4- 0,5m, chiều dài liếp 4-5m hoặc khoảng 6 kg rơm đã xử lý vôi.

– Lưu ý khi chọn meo giống: Không chọn sử dụng bịch meo có đốm màu nâu, đen, vàng cam vì đã bị nhiễm nấm dại. Không chọn bịch meo phía dưới đáy bịch bị ướt, bị nhão và có mùi hôi chua.

Lấy rơm trong đống đã ủ, dỡ bỏ lớp rơm ngoài mặt đống ủ. Lấy rơm đã ủ bên trong mang đi xếp mô trồng nấm, cố gắng xếp hết trong ngày phần rơm đã dỡ lớp đậy khi ủ. Phải xử lý vôi trên bề mặt trước khi chất mô nấm rơm. Có 3 cách :

Cách 1: Rãi một lớp rơm đã ủ lên mặt liếp, tiếp đó tưới nước. Dùng tay đè dẽ dặt sao cho có chiều rộng theo mặt liếp khoảng 50cm, chiều cao 20cm. Rải meo giống dọc hai bên luống, cách mép luống 5-7cm. Tiếp tục lặp lại thao tác trên cho lớp rơm thứ 2, thứ 3… Nếu ủ ba lớp thì phía trên không rãi men giống, chỉ rãi rơm khô dầy 4-5 cm. Tưới nước đè dẽ dặt, vuốt mặt ngoài cho mô láng, gọn. Vuốt mô không gọn, mặt ngoài mô không láng khi thu hoạch nấm sẽ làm hư các nụ nấm nhỏ, làm giảm năng suất.

5. Chăm sóc mô nấm đã cấy giống

Cách 2: Rơm sau khi ủ chín được cuốn thành từng bó, đường kính 15-20cm, chiều dài từ 45-50cm, xếp dẽ dặt từng lớp. Sau mỗi lớp rơm, rãi meo dọc hai bên luống, cách mép luống 5-7cm, tiếp tục xếp như trên cho lớp rơm thứ 2, thứ 3… Nếu chỉ ủ ba lớp thì phía trên chỉ rãi rơm khô dầy 4-5cm, tưới nước đè dẽ dặt, vuốt mặt ngoài cho mô láng, gọn.

Cách 3: Đặt khuôn theo diện tích hiện có sao cho thuận lợi khi đi lại, chăm sóc nấm và tiết kiệm diện tích. Chiều ngang mặt mô từ 0,3-0,4 mét, chiều cao từ 0,35 – 0,4. Trải một lớp rơm rạ vào khuôn dày 10-12cm. Cấy một lớp giống viền xung quanh cách mép khuôn 4-5cm. Tiếp tục làm như vậy đủ 3 lớp. Lớp trên cùng trải rộng đều khắp trên bề mặt (lớp thứ 4).

Lượng giống cấy cho 1,2m mô khoảng 200-250g. Mỗi lớp giống cấy xong dùng tay ấn chặt, nhất là xung quanh làm thành mô. Trung bình một tấn rơm rạ khô trồng được trên dưới 90-100 mét mô nấm

Tùy thuộc địa điểm trồng trong nhà hay ngoài trời (sân bãi, dưới tán cây, đồng ruộng,…) mà cách thức chăm sóc sẽ khác nhau.

Trồng trong nhà: Sau 3-5 ngày đầu không cần tưới nước, những ngày tiếp theo quan sát bề mặt mô nấm thấy rơm rạ khô cần phun nhẹ nước trực tiếp xung quanh. Chú ý phải tưới nước khéo, nếu tưới mạnh (hạt nước lớn) dễ làm sợi nấm tổn thương, ảnh hưởng tới năng suất vì lúc này sợi nấm đã phát triển ra tận phía ngoài thành mô. Đến ngày thứ 7-8 bắt đầu xuất hiện nấm con (giai đoạn ra quả), 3-4 ngày sau nấm lớn nhanh to bằng quả táo, quả trứng, vài giờ sau nấm có thể sẽ nở ô dù.

Nấm ra mật độ dày, kích thước lớn cần tưới 2-3 lượt nước cho một ngày. Lượng nước tưới một lần rất ít (0,1 lít cho 1,2 mét mô/ngày). Nếu tưới quá nhiều nấm dễ bị thối chân và chết ngay từ lúc còn nhỏ.

Trồng ngoài trời: Đóng mô nấm ngoài trời thường bị các đợt mưa lớn, nắng nóng làm hư hỏng, vì thế cần che phủ thêm một lớp rơm rạ khô trên bề mặt mô nấm. Lớp rơm rạ này còn tốt, xếp theo một chiều, phủ theo kiểu lợp mái nhà. Chiều dày 4-5 cm. Tất cả các bề mặt của những mô ở mép ngoài khu vực trồng cũng cần che phủ bằng lớp rơm phủ áo, kiểm tra nếu thấy mô nấm bị khô có thể tưới trực tiếp lên lớp áo phủ nhiều lần trong ngày, sao cho lớp rơm phía ngoài của mô nấm không bị mất nước.Nhiệt độ mô nấm trong những ngày đầu khoảng 38-40oC là tốt nhất. Việc tưới nước tương tự như với nấm trồng trong nhà.

Chăm sóc mô nấm: Theo dõi nhiệt độ và ẩm độ là khâu quan trọng nhất trong quá trình sản xuất. Ẩm độ là yếu tố hàng đầu, vì ẩm độ giúp quá trình phân hủy rơm rạ thuận lợi từ đó sẽ tạo nhiệt độ trong mô nấm. Nếu ẩm độ dư, thừa nước: Nhiệt độ sẽ giảm, mô nấm bị lạnh. Nếu độ ẩm thiếu, mô bị khô nhiệt độ tăng.

Giữ ẩm độ thích hợp: Khi kiểm tra mô nấm, rút một nắm (khoảng 15-20 cọng) rơm ở giữa luống, bóp chặt trong lòng bàn tay, nước hơi rịn qua kẽ tay là vừa. Nếu nước không rịn qua kẽ tay là khô, phải tưới nước. Nếu thấy nước chảy qua kẽ tay thành giọt là dư nước, phải ngưng tưới nước và ngày đó phải dỡ áo mô cho nước bốc hơi. Trong mùa mưa phải làm mái che sau khi dỡ áo mô.

Điều chỉnh nhiệt độ bằng cách tưới nước và đậy mô: Khi kiểm tra mô nấm, thấy nhiệt độ tăng, rơm ủ thiếu nước cần dùng thùng vòi sen tưới cho mô nấm. Tránh dùng vòi nước mạnh sẽ làm hư những sợi tơ và nấm nhỏ. Nếu chỉ tăng nhiệt độ mà không achat sildenafil citrate bodybuilding thiếu nước, phải giảm rơm áo bị ướt thay bằng rơm khô để giảm sức nóng và thoát bớt nhiệt. Khi kiểm tra mô nấm thấy nhiệt độ giảm, mô bị lạnh: Ngưng tưới nước, dỡ bớt áo mô, mái che nắng… để giúp mô hấp thu được nhiều nắng. Nếu là mùa mưa, cần dùng nylon, màng phủ nông nghiệp (đậy phía đen lên trên) để mô nấm giữ nhiệt, tăng nhiệt độ bên trong.

– Đảo rơm áo mô: Sau khi chất mô 5-8 ngày, dỡ rơm áo ra, xốc cho tơi và đậy trở lại cho mô nấm. Cần phải đảo áo mô để tránh tơ nấm ăn lan ra ngoài, không tạo được nấm.

7. Sâu bệnh và cách phòng chống: Trong quá trình trồng nấm rơm thường có một số sâu bệnh hại nấm:

– Nấm dại (nấm mực) do độ ẩm nguyên liệu quá cao. Loại này không gây hại nhưng cạnh tranh dinh dưỡng của nấm rơm, cần điều chỉnh độ ẩm nguyên liệu lúc đem trồng, hạn chế tưới khi chăm sóc.

– Các loại nấm mốc (mốc xanh, vàng, đen,…). Loại này nguy hiểm, nguyên nhân có thể do nguyên liệu bị nhiễm bệnh từ trước. Nhà xưởng vệ sinh không sạch sẽ, khu vực nuôi trồng ẩm thấp, đã trồng nấm nhiều lần,… Cần loại bỏ những mô đã bị bệnh ra xa khu vực nuôi trồng thậm chí đem chôn sâu hoặc đốt để ngăn chặn nguồn bệnh lây lan. Việc dùng các hóa chất để phun trực tiếp lên mô nấm ít có hiệu quả, tốt nhất là phòng ngừa trước.

– Côn trùng phá hoại (chuột, gián, kiến, mối,…) chúng gặm nhấm sợi và cây nấm, đào hang, làm xáo trộn mô nấm, ăn giống nấm vừa cấy xong,… Dùng thuốc bẫy chuột, gián, kiến,… tại khu vực nuôi trồng nấm.

Sau khi ủ rơm 10-14 ngày có thể thu hoạch: thời gian thu hái nấm, tùy loại meo và cách ủ. Nấm ra rộ vào ngày thứ 12-15; sau đó 7-8 ngày ra tiếp đợt 2 và thu hái trong 3-4 ngày thì kết thúc vụ trồng nấm ( 25-30 ngày).

– Thời điểm hái nấm: Thu hái mỗi ngày 2 lần. Lần thứ 1 vào sáng sớm trước 6 giờ. Thu hái lần thứ 2 vào khoảng 14-15 giờ chiều. – Chọn nấm đủ tiêu chuẩn để hái: Nấm rơm phát triển liên tục và nhiều cây dính vào nhau. Cần phải chọn lựa để hái những cây còn búp, hơi nhọn đầu. Cách hái, xoay nhẹ cây nấm, tách ra khỏi mô. Không nên để sót chân nấm trên mô, vì phần chân nấm khi thối rữa, sẽ làm hư các nụ nấm kế bên. Sau khi hái xong, đậy kỹ áo mô lại.

– Thời gian thu hoạch nấm thường 7-10 ngày. Năng suất trung bình 1,5kg nấm tươi trên 1m liếp nấm. Nấm sau khi thu hái cần tiêu thụ ngay trong 2-3 giờ. Nếu muốn để ngày hôm sau cần bảo quản ở nhiệt độ từ 10-15 độ C.

Nguyễn Yến – Phòng thông tin KH&CN

Cách Trồng Nấm Rơm Để Ăn Bằng Ủ Rơm, Quy Trình Trồng Nấm Tại Nhà

Cách trồng nấm rơm để ăn tại nhà theo nhiều người là rất khó thực hiện, vì hẳn sẽ phải tuân thủ một quy trình kĩ thuật phức tạp, cao siêu, khó có thể học hỏi. Thực tế, chỉ cần nằm lòng những kĩ thuật và có những nguyên liệu cơ bản, việc trồng nấm rơm tại nhà là hoàn toàn có thể làm được.

Nấm rơm là một loại thực phẩm giàu dinh dưỡng đã không còn xa lạ trong thực đơn các món ngon của mỗi gia đình. Đặc biệt đối với những người ăn chay nấm rơm đem lại nguồn dinh dưỡng và là nguyên liệu không thể thiếu, trồng nấm rơm tại nhà là một cách hữu hiệu cung cấp loại thực phẩm quý giá này cho gia đình một cách ngon, bổ, rẻ và an toàn.

1. Thời vụ trồng nấm rơm

Nấm rơm được trồng quanh năm. Tuy nhiên vẫn có những lưu ý về khí hậu và điều kiện nhiệt độ, độ ẩm nhất định trong các mùa trong năm. Vào mùa Đông, Xuân, thời tiết lạnh cần giữ ấm, chắn gió cho nấm. Vào mùa mưa nhiều cần làm mái che hoặc ủ rơm dầy hơn để giảm độ ẩm, tránh ngập úng.

2. Ủ nguyên liệu trồng nấm (Ủ rơm)

Nguyên liệu trồng nấm rơm phổ biến hiện nay là rơm rạ. Ngoài ra còn có thể dùng các phế liệu nông nghiệp như bèo lục bình, lá và bẹ chuối, thân cây họ đậu, bã mía, mạt cưa…

Có thể trồng nấm trên từng loại nguyên liệu riêng biệt hay phối trộn chúng với nhau theo tỉ lệ nhất định. Hiện nay, nguyên liệu chính trồng nấm rơm vẫn là rơm rạ, nếu dùng các nguyên liệu khác, bạn vẫn có thể áp dụng cách tương tự như xử lý rơm rạ.

Cách ủ rơm

Làm ẩm nguyên liệu: Rơm rạ khô được làm ẩm bằng cách ngâm hoặc tưới phun

Ngâm rơm: Rơm được ngâm trong ngước vôi 0,5 – 1 %, thời gian ngâm khoảng 1- 1 giờ 30 phút.

Tưới nước: Trải rơm khô trên nền gạch hoặc nền sân, tưới nước cho thật ướt rơm, để rơm trong một đêm rồi đem rơm ủ.

Trường hợp dùng rơm tươi có thể không dùng hoặc dùng ít nước hơn

Xếp đống ủ: Xếp rơm đã được làm ẩm hết lớp này đến lớp khác.

Vừa xếp vừa nén lại, chú ý không nên nén quá chặt cũng như quá lỏng.

Trường hợp dùng rơm khô hay tươi chỉ được làm ẩm bằng nước thường thì cứ xếp xong một lớp rơm thì rắc một lớp vôi.

Khi xếp xong thì dùng một tấm nylon phủ kín đống ủ để hạn chế sự bốc hơi nước và tạp khuẩn không khí xâm nhập vào đống ủ.

Tốt nhất nên xếp đống ủ trên sàn cách mặt đất từ 10 – 20 cm.

Thời gian ủ từ 7 – 10 ngày tùy theo nguyên liệu và thời tiết.

Cứ 2, 3 ngày tiến hành đảo trộn đống ủ một lần.

Kiểm tra nguyên liệu đã ủ

Trước khi trồng nấm cần kiểm tra rơm đã ủ theo các tiêu chí sau:

Độ ẩm: 70%

Mùi: Thơm bánh ú tro

Màu sắc: Sẫm quế

3. Mẹo chọn giống nấm để trồng

Giống nấm là một yếu tố quan trọng trong quá trình trồng nấm, có ý nghĩa quết định đến năng suất và chất lượng nấm trồng.

Một bịch giống tốt có những đặc điểm sau

Tơ sợi nấm lan đều, mảnh, trong suốt, thuần nhất và không nhiễm tạp

Meo không quá già hoặc quá non (Thường khi sản xuất đến khi trồng không quá 25 ngày).

4. Lên mô – Cấy giống

Nếu trồng nấm ngoài trời thì cần phải xử lý đất. Đất được cuốc lật, bón vôi và phơi tối thiểu 2 – 3 ngày. Sau đó làm cho đất tơi xốp và lên luống. Kích thước luống là 0,8 – 1m, cao 10 – 20 cm. Khoảng cách giữa các luống từ 30 cm, để thoát nước và đi lại chăm sóc nấm. Trước khi trồng một ngày phải tưới nước cho đất thật ướt.

Xếp rơm đã ủ lên luống đất, chiều ngang của mô nấm dài 30 cm, chiều cao 30 cm, dài tùy ý. Cứ xếp xong một lớp rơm thì rải một lớp bột dinh dưỡng và cấy meo vào giữa mô nấm. Cuối cùng dùng tay vuốt từ đỉnh mô ra hai bên tạo cho mô nấm có hình như mái vòm.

Lượng meo giống sử dụng: 1 bịch/ 2 – 3 cm mô.

Sau khi lên mô và cấy xong meo nấm để 1 đến 2 giờ cho khô se lớp rơm ngoài. Tiếp tục cấy meo xung quanh chân mô và đậy ngay mô lại bằng một tấm nylon để giữ ẩm. Bên ngoài tấm nylon, tùy vào điều kiện, tạo một mái che cho mô bằng cách làm giàn phía trên mô nấm, phủ bằng các tấm tranh hay phủ một lớp rơm thật dày.

Để trồng nấm trong nhà, chúng ta cần chuẩn bị một rổ nhựa với các mắt lưới rộng. Xé rơm đã được ủ cho vào rổ, cấy meo nấm xung quanh thành rổ và trên bề mặt rổ.

Mỗi lần cho rơm vào nén nhẹ qua thành rỗ chú ý không nén rơm quá kĩ hay quá lỏng. Cho rơm nhô cao để tăng diện tích bề mặt. Sau đó dùng bao nylon trùm kín rổ nấm lại, để rổ nấm ở nơi có độ ẩm thích hợp, tránh gió và nắng mặt trời.

5. Chăm sóc nấm

Che đậy mô nấm thật kỹ không để ánh nắng mặt trời trực tiếp chiếu vào mô nấm. Hằng ngày mở tấm nylon 2 – 3 lần cho thoát hơi nóng, nên giở sáng sớm và chiều mát để tránh ánh nắng mặt trời.

Mỗi lần từ 15 – 30 phút, mở xong đậy lại. Tưới nước cho nấm, dùng bình bơm để tưới, giữ độ ẩm và không để đất khô. Nên tưới nước vào chiều mát.

Tương tự như chăm sóc nấm ngoài trời, cần giữ cho nấm đủ nước có độ ẩm phù hợp. Mỗi ngày nên mở tấm nylon để thoát khí. Không cho nấm bị ánh mặt trời chiếu vào nhưng cần đủ ánh sáng để cho nấm có thể phát triển tốt. Có thể thay thế bằng ánh sáng đèn neon.

6. Thu hoạch nấm rơm

Vào ngày thứ 11 sau khi lên mô, cấy meo là có thể bắt đầu thu hoạch.Nên thu hái nấm ở giai đoạn hình cầu đầu tròn vào lúc sáng sớm vì lúc này nấm có giá trị dinh dưỡng cao nhất. Không tưới nấm trước khi thu hoạch ít nhất 5 – 6 giờ. Khi nấm đã tàn thì ngưng tưới một ngày sau đó tiếp tục tưới nước và chăm sóc để thu hoạch đợt hai.

7. Bảo quản nấm giữ được lâu

Sau khi thu hoạch một thời gian nếu không được sơ chế và bảo quản nấm sẽ nhanh chóng bị hư hỏng. Phơi nấm hoặc sấy khô là cách bảo quản nấm thông dụng. Nấm rửa sạch, chẻ đôi phơi dưới nắng tốt khoảng 2 – 3 nắng sau đó bỏ vào túi nylon bảo quản nơi khô ráo. Bằng cách này có thể bảo quản nấm được cả năm

Bạn thấy đấy, cách làm nấm rơm tại nhà chỉ khó với những ai không có ý định bắt tay vào làm thôi. Với cách làm đơn giản và dễ dàng, chúng ta đã có thể tự sản xuất ra nguồn nấm rơm giàu dinh dưỡng, tươi ngon cho cả nhà.

Bằng nguyên liệu nấm rơm có sẵn, chị em có thể tha hồ chế biến những món ngon và bổ dưỡng như thịt ba chỉ kho nấm, lẩu nấm…vừa ngon vừa lạ miệng, lại chẳng lo lắng một chút nào về nguồn nấm có an toàn hay không.

Thêm vào đó, thành phẩm nấm rơm hay thành tích các món ăn chế biến với nấm nhà do chính tự tay mình trồng, mình làm, chắc chắn sẽ làm bạn cực thích thú, cũng như sẽ được không ít người ngưỡng mộ thán phục.