Quy Trình Kỹ Thuật Trồng Măng Tây / Top 8 # Xem Nhiều Nhất & Mới Nhất 2/2023 # Top View | Duhocaustralia.edu.vn

Quy Trình Kỹ Thuật Trồng Măng Tây

A. Giới thiệu

Măng tây Asparagus officinalis là một loại thực vật dùng làm rau. Cây thảo có thân mọc ngầm trong đất, thường gọi là thân rễ. Thân rễ dày, mang nhiều rễ dài, đường kính 5-6 mm, màu nâu sáng, xốp. Các thân đứng mọc trong không khí lởm chởm những vết sẹo của những nhánh đã rụng. Các thân khí sinh này mang những vòng cành biến đổi thành lá hình kim. Lá thật tiêu giảm. Hoa rất nhỏ, màu lục, hình chuông, dài độ 6 mm, tập hợp 4-6 cái thành nhóm ở nách lá của các cành dạng lá. Quả hình cầu, dày màu đỏ.

Cây măng tây là một loại cây lâu năm thuộc Họ Măng tây có nguồn gốc châu Âu, Bắc Phi và Tây Á. Ngày nay đọt non cây măng tây được trồng nhiều nơi dùng trong ẩm thực như một loại rau.

Các thành phần dinh dưỡng có trong măng tây gồm: Nước 90-95% glucid 1,70-2,50% lipid 0,10-0,15%, protid 1,60-1,90%, cellulose 0,55-0,70%, các vitamin A, B1, B2, C, khoáng 10% chất khoáng với mangan, sắt, photpho, kali, calcium four, brome, iod, một ít tanin, saponosid; các chồi non chứa asparagin, coniferin, một ít rutosid (có nhiều hơn ở các phần xanh) các vết anthocyamosid. Trong rễ có sarsasapogenin coniferin, acid chelidonic, mannit, asparagin, muối kali.

Đọt măng tây thường dùng để ăn, rất tốt cho người suy niệu, thấp khớp, thống phong, viêm phế quản mạn tính, đái đường, đánh trống ngực.

Rễ măng tây được dùng cho các trường hợp giảm niệu của bệnh nhãn tim, các bệnh về thận, thuỷ thũng, vàng da.

Ở Trung Quốc, Măng tây được dùng trị phổi nóng sinh ho và sát trùng, được dùng trị bệnh ngoài da, ghẻ, nấm và ký sinh trùng.

Hiện nay Trung Quốc vẫn là quốc gia có số diện tích trồng măng tây lớn nhất thế giới với 93.000 ha, họ chủ yếu sản xuất măng xanh, trong khi đó Đức đang đứng thứ 3 với số diện tích nhưng họ chủ yếu sản xuất măng trắng.

Những số liệu cho thấy rằng, Việt Nam vẫn là nước trồng măng tây với diện tích khiêm tốn so với các nước trong khu vực Đông Nam Á.

B. Quy trình kỹ thuật

Măng tây là cây trồng ngoại, mới du nhập vào nước ta. Là loại cây trồng cho giá trị kinh tế rất cao tuy nhiên kỹ thuật trồng măng tây khó, đòi hỏi người trồng phải có được sự hiểu biết nhất định về đặc tính của cây cũng như kỹ thuật trồng trọt. Là cây đòi hỏi sự đầu tư lớn về vốn, kỹ thuật, công chăm sóc và có thị trường đầu ra cho sản phẩm. Vì vậy trước khi trồng chúng ta cần nghiên cứu kỹ kỹ thuật trồng cũng như nhu cầu tiêu thụ sản phẩm của thị trường.

I. Điều kiện ngoại cảnh

Măng tây sinh trưởng, phát triển được trong điều kiện nhiệt độ 10 – 40ºC. Tốt nhất là 23-29ºC với ban ngày và 15-21 º C với ban đêm (mùa xuân ngoài bắc sẽ vào dải nhiệt độ này và cũng tùy loại giống sẽ có biên độ khác nhau nhưng đây là thông số chung).

Măng tây có khả năng chịu được rét vì vậy trồng được cả ở vùng đồng bằng và miền núi tuy nhiên dưới 10 º C chúng ngừng sinh trưởng.

II. Biện pháp kỹ thuật

1. Giống

Hiện tại Công ty TNHH Phát triển Nông nghiệp Việt Á đang cung cấp giống măng tây xanh VA.01 (Asparagus). Là giống có xuất xứ Italia. Cây sinh trưởng, phát triển mạnh, có khả năng kháng sâu bệnh tốt. Độ đồng đều của đọt măng cao, măng to, ít xơ, năng suất cao. Có khả năng thích nghi với nhiệt độ từ lạnh đến nóng. Thời gian thu hoạch 6-7 tháng, ổn định sau 1 năm. Thời gian thu hoạch kéo dài từ 8-10 năm. Mật độ trồng 20.000-22.000 cây/ha. Thời gian nảy mầm của hạt 7-15 ngày. Nhiệt độ nảy mầm từ 22-25 º C. Nhiệt độ để cây sinh trưởng, phát triển 15-35ºC. Mầm có thể chế biến thành rau ăn hoặc xuất khẩu.

2. Thời vụ

Miền Bắc

Miền Bắc khoảng thời gian thích hợp nhất cho trồng măng tây là tháng 8-10 âm lịch (giai đoạn này sau mùa mưa, trồng khoảng 5-6 tháng là chúng ta có thể thu bói, thời gian quay vòng vốn sớm) và tháng 2-5 âm lịch (giai đoạn này sẽ quay vòng vốn muộn hơn khi vướng vào mùa mưa và mùa đông). Như vậy, để trồng vào thời điểm này, chúng ta cần ươm hạt từ tháng 4-5-6 âm lịch để 3-4 tháng sau đó là có cây giống để trồng. Khi ươm hạt giống vào giai đoạn này thường tỷ lệ thất thoát sẽ rất cao vì đúng giai đoạn nắng nóng đỉnh điểm và mưa bão liên miên. Chính vì vậy, chúng ta phải xây dựng được hệ thống ươm che chắn kỹ càng.

Miền Nam

Với khí hậu 2 mùa của miền Nam, khoảng thời gian trồng cây là tránh giai đoạn nắng cao điểm và mưa triền miên dài ngày. Thời điểm nắng nóng mưa nhiều của khu vực trung bộ và nam bộ sẽ khác nhau, không phải đồng bộ cùng một thời điểm. Chính vì vậy, muốn trồng măng tây phải dựa vào kinh nghiệm thực tiễn sống tại địa phương để lựa chọn ra những thời điểm thích hợp trồng. Luôn phải gieo hạt giống trước 3 tháng để kịp thời gian làm đất và ươm hạt giống.

3. Kỹ thuật trồng măng tây bằng hạt

3.1. Kỹ thuật ươm hạt giống

Bước 1: Chọn hạt giống có nguồn gốc rõ ràng và phù hợp với khí hậu thổ những của khu vực. Xác định lượng hạt cần gieo cho 1 đơn vị diện tích.

Khoảng 2.000-2.200 hạt trồng được 1 sào Nam bộ = 1.000 m²;

Khoảng 700-800 hạt trồng được 1 sào Bắc bộ = 360 m².

Bước 2: Đem số lượng hạt giống cần ủ ra phơi nắng buổi sáng khoảng 2 tiếng đồng hồ từ 9 đến 11 giờ để hạt giống đạt độ háo nước nhiều nhất và cho tỉ lệ nảy mầm cao nhất.

Bước 3: Cho hạt giống vào 1 cái rây bằng inox mắc nhuyễn ~ 0,5 mm để chà rửa thật sạch hạt giống.

Bước 4: Cho hạt giống đã rửa sạch vào một cái bát hoặc một cái hộp nhựa đường kính ~ 10 cm. Dùng 100% nước lạnh sạch (hoặc nước ấm ~ 30ºC) để ngâm hạt giống từ 1-2 ngày cho đến khi thấy hạt giống ngậm nước trương nở to hơn bình thường. Vỏ hạt đã mềm (đôi khi cũng có hạt đã nảy nanh mầm trắng) thì lấy hạt giống ra. Vớt bỏ những hạt lép hoặc bị nấm mốc nổi trên mặt nước rồi đem hạt giống ra chà rửa nhiều lần cho thật sạch mùi chua, nước nhớt để chống nấm mốc làm thối hỏng hạt giống.

Trong thời gian ngâm hạt giống 1 – 2 ngày, cứ 1/2 ngày một lần phải tiến hành rửa hạt giống và thay nước mới, đây cũng là lúc để hạt giống có thời gian trao đổi dưỡng khí (thở) để kích thích tỉ lệ nảy mầm cao (hạt giống ngâm nước lâu cần phải có thời gian lấy ra khỏi nước để thở/hô hấp, không để mầm hạt bị “chết ngộp”).

Bước 5: Sau 1, hoặc 2 ngày ngâm hạt giống, lấy hạt giống ra chà rửa thật sạch rồi ngâm hạt giống khoảng 30 phút vào dung dịch GA3, hoặc WEHG, hoặc AUXIN, hoặc WEVIRO , hoặc NAA, hoặc ATONIK, … Pha tỉ lệ theo hướng dẫn bao bì với nước để kích thích tỉ lệ nảy mầm, rồi rửa sạch, cho hạt giống vào một cái khăn vải vuông dày ẩm 50% hoặc cũng có thể thay thế bằng 5 – 10 lớp khăn giấy ẩm vuông 30 cm, gói kín hạt giống lại, cho vào cái bát hoặc hộp nhựa sạch và khô ráo, đậy kín nắp hộp cho vào nơi tối (có thể úp/chụp hộp hạt giống bằng một miếng vải dày, màu tối hoặc một cái chậu nhựa để ngăn ánh sáng).

Bước 6: Thời gian ủ hạt giống thường kéo dài từ 3-4 ngày (có thể là 10 ngày) để hạt giống nảy mầm dần dần, nhớ mỗi ngày phải chọn lấy những hạt đã nảy mầm đem ra gieo (có thể gieo trực tiếp ra đất vườn ươm nếu trong nhà màng/kính hoặc gieo vào túi bầu đen khoảng 60 – 90 ngày để lấy cây giống con), những hạt còn lại tiếp tục chà rửa thật sạch, đồng thời giặt sạch 2 cái khăn ủ ẩm bằng nước sôi, để nguội rồi vắt ráo 50% nước để gói, ủ hạt giống cho ngày kế tiếp.

3.2. Ươm trong bầu măng tây:

Chuẩn bị đất trước khi ươm 3 ngày gồm: 3 phần đất + 1 phần trấu hun và phân vi sinh hoặc phân chuồng ủ hoại mục + 5 – 6 kg super lân cho 1 m³ giá thể ươm và thêm chế phẩm sinh học trichoderma. Tất cả được đảo đều và tưới ẩm 65 – 70%. Chuẩn bị túi nilon màu đen chuyên cho bầu ươm rộng 9 – 11 cm và cao 12 – 15 cm.

Tiến hành đóng bầu ươm phải đảm bảo các tiêu chuẩn sau: Cho giá thể vào bầu và lắc đều để đảm bảo độ nén của giá thể, bầu ươm không bị nếp nhăn. Giá thể trong bầu ươm cách mép túi bầu ươm 1cm. Xếp bầu ươm vào trong nhà lưới theo hàng để thuận tiện cho việc ươm và chăm sóc. Sau đó tiến hành gieo hạt trong bầu ươm.

Khi các hạt nứt nanh ta dùng chiếc đũa tạo thành 1 lỗ sâu khoảng 0.5~1 cm ở giữa bầu ươm rồi tiến hành bỏ hạt vào lỗ và lấp đất (có thể dùng trực tiếp ngón tay chỏ đục lỗ để ươm, chiều sâu nửa đốt ngón tay).

Không nên trồng hạt sâu quá sẽ làm hạt bị thối. Cứ tiếp tục tiến hành như vậy cho đến khi trồng hết hạt vào bầu ươm, cuối cùng tiến hành lấp đất và tưới ẩm. Nên tưới dạng phun mưa để đất không bị nén chặt.

Sau khi ươm bằng bầu hoặc trực tiếp trong vườn ươm ta tiến hành chăm sóc như sau:

Tiến hành che chắn vườn ươm tránh thời tiết khắc nhiệt, côn trùng, vật nuôi,…

Đối với khu vực ngoài Bắc 4 mùa mà ươm vào mùa mưa hoặc mùa đông cần phải che chắn kỹ càng cho cây giống giảm tỉ lệ thất thoát, thời gian này mưa nhiều hoặc giá lạnh sẽ khiến cho cây chết nhiều hoặc chậm phát triển không kịp thời vụ. Khi ươm 3 ngày cây măng bắt đầu mọc lên khỏi mặt đất ta luôn giữ ẩm cho đất bằng cách tưới vào buổi sáng sớm và chiều tối.

Khi cây mọc được 15 ngày ta tiến hành nhặt cỏ, tiến hành bón thúc ure 1% để kích thích cây phát triển. Cứ sau 15 ngày tiến hành nhặt cỏ và bón thúc cho cây 1 lần.

Sau khi cây mọc 30~35 ngày ta bón phân vi sinh, phun thuốc bón lá cho cây cứng cáp, phun phòng 1 số bệnh nấm, phun tiếp đợt diệt trứng, côn trùng, sâu bọ trước khi đưa ra đất trồng. Đến thời kỳ này cây phát triển có 3~4 nhánh trong bầu ươm ta có thể đem cây trồng ra ngoài đất.

4. Các bước chuẩn bị khi đưa cây từ vườn ươm ra trồng ngoài đất

4.1. Lựa chọn đất phù hợp

Đất thịt pha cát và có độ thoát nước tốt là đất đẹp nhất để trồng măng tây. Ngoài ra có thể chọn đất thịt nhẹ, đất thịt pha, đất phù sa, đất đỏ bazan, đất đồi tơi xốp… Độ pH ban đầu từ 6.5-7.0. Nên chọn những mảnh đất có độ thoát nước tốt. Lượng phân bón trước khi sử dụng cần nắm bắt rõ tỉ lệ khoáng có trong đất là bao nhiêu để bổ sung thêm. Đối với măng tây lượng lân và kali luôn cao hơn đạm, tỉ lệ 1-1.5-2.5 (N-P-K) trong đất.

Đất trồng cây măng tây cần cải tạo bằng phẳng, có độ dốc nhẹ < 5 – 10% để dễ dàng tưới thấm qua rãnh và thoát nước tốt. Cần phải trồng cây chắn gió và đào mương thoát nước bao quanh đất trồng để chống giông gió, mưa to hay triều cường. Khi cần phải có máy bơm công suất lớn tháo nước, không để ngập úng chân đất quá 8 giờ.

4.2 Chuẩn bị đất (tiến hành đồng thời trong quá trình ươm hạt):

Do bộ rễ cây Măng tây trải rộng 50 – 70 cm và ăn sâu 30 – 50 cm tràn đầy trong chân đất sau 1-2-3 năm trồng không thể dùng cuốc xẻng can thiệp làm tơi xốp đất được nữa, và do nước ta có 6 tháng mưa, đôi khi kéo dài nhiều ngày khiến đất trồng dễ bị ngậm nước và ngập úng làm mất dưỡng khí, người trồng phải cải tạo đất, thiết lập tầng canh tác tơi xốp như một lớp giá thể dày #20-30 cm, lên liếp đất trồng cao khoảng 20- 30 cm, đáy liếp (cũng là đáy của 80 % bộ rễ hút dinh dưỡng của cây măng) phải cao hơn mực nước ngầm khoảng 30 – 50 cm; rãnh thoát nước sâu 20 – 30 cm tuỳ theo độ ăn sâu của rễ; quanh rẫy phải đào mương thoát nước rộng 1 – 2 mét, sâu 1 – 2 mét đề phòng mưa to, triều cường gây ngập úng bất ngờ, có kết hợp trồng cây để chắn giông gió lớn.

Chuẩn bị làm luống/liếp đất trồng cây măng tây như sau:

Làm cỏ và xử lý thuốc diệt mầm cỏ và cỏ dại: Sau khi dọn cỏ bằng các phương pháp thủ công, cày đất. S ử dụng thuốc bảo vệ thực vật như: Roundup 480SC, Vibphosate 480 DD, Niphosate 480SC, Dream 480SC, Bravo 480SC… Trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại thuốc diệt cỏ. Nhưng chúng ta luôn sử dụng những hoạt chất trong danh sách lưu hành của Bộ Nông Nghiệp và dùng theo theo tắc 4 đúng. Sau khi dùng thuốc diệt cỏ, chúng ta tiến hành phơi đất khoảng 15-20 ngày, tiến hành xử lý tuyến trùng, trứng sâu, nâng pH trong đất.

Xử lý tuyến trùng, nấm bệnh, côn trùng, vi sinh vật có hại: Sau khi xử lý cỏ dại, trong các phương pháp các chuyên gia đề xuất, bao gồm sinh học và hóa học. Phương pháp xử lý tuyến trùng nấm bệnh bằng vôi là tiết kiệm và hiệu quả nhất. Tùy theo tình trạng của bệnh và độ pH của đất để xử lý. Tiến hành rắc vôi lên bề mặt đất rồi cày ải 20-30 cm, sau đó tưới nước từ từ để vôi ngấm dần, để trong khoảng 7-10 ngày sau rồi tưới nước lần 2. Nhược điểm phương pháp này là toàn bộ sinh vật có lợi có hại đều bị diệt trong quá trình hoạt hóa của vôi.

Ngoài ra để xua đuổi, phòng trừ tuyến trùng gây hại, có thể trồng trước một vụ cây hoa cúc vạn thọ (ít nhất trước 2 tháng). Sau đó tiến hành nhổ bỏ và làm đất như bình thường.

Nâng cao pH của đất

Trong các hoạt chất để nâng pH thì vôi vẫn là hiệu quả và tiết kiệm nhất, kết hợp để xử lý tuyến trùng, nếu chưa có loại sinh học và vi sinh nào được sự kiểm chứng của các hiệp hội khoa học thì chúng ta không nên mạo hiểm dùng để tránh sự lãng phí không cần thiết. Sau khi xử lý bằng vôi, chúng ta hoàn toàn có thể bổ sung các chất hữu cơ, vi sinh hoặc trùn quế để tạo sự cân bằng cho đất.

Với đất sét, nhiều chất hữu cơ:

pH từ 3,5-4,5 cần bón 2 tấn vôi/ha

pH từ 4,6-5,5 bón 1 tấn vôi/ha;

pH từ 5,6-6,5 bón 0,5 tấn vôi/ha,

Với đất cát, ít chất hữu cơ:

pH từ 3,5 đến 4,5 bón < 1 tấn vôi/ha;

pH từ 4,6-5,5, bón < 0,5 tấn vôi/ha;

pH từ 5,6-6,5, bón < 250 kg vôi/ha;

Những lưu ý trước khi cải tạo đất:

Không trồng trên diện tích măng tây đã trồng trước đó.

Ngăn chặn được lượng lớn nước mưa hay môi trường bên ngoài bằng nhà màng nhà lưới.

Cây măng bệnh hay đã già tiến hành nhổ bỏ cách li hoặc đốt.

Hệ thống tưới nước

Có thể đầu tư 2 hệ thống là tưới rãnh, nhỏ nhọt, phun sương pép phun cao 10 – 15 cm, phương pháp phun sương cao 1.5 m-2 m không còn phù hợp vì có nhiều điểm hạn chế.

Thông thường khi sử dụng hệ thống nhỏ giọt nên dùng hệ thống 2 đến 3 dây trên 1 luống. Như vậy, chúng ta có thể tiết kiệm thời gian tưới nước và tránh tỷ lệ độ ẩm không đều trên 1 vị trí sẽ làm nấm bệnh phát triển mạnh.

4.3. Xử lý đất trước khi trồng

Bón lót thêm 20-30 tấn phân xanh/ha (vỏ/bã thực vật các loại cây họ đậu, lục bình, trấu mục, rơm rạ, mùn cưa, 20% tro trấu,…), 20-30 tấn phân chuồng ủ hoai/ha (có xử lý Tricoderma ủ nhân sinh khối), 1-2 tấn phân trùn quế/ha, phân vô cơ tổng hợp (dựa vào kết quả xét nghiệm đất để cân bằng tỉ lệ NPK trong đất thông thường 1 ha khoảng 400 kg NPK tỉ lệ 1-1-2) và phân vi sinh hữu ích thành 1 lớp phân xanh + phân hữu cơ dày 15-20 cm; rồi dùng cuốc xẻng, máy cày, máy cuốc đảo trộn đều lớp đất mặt dày 10-15 cm thành một lớp đất cát pha tơi xốp giàu dinh dưỡng hữu cơ dày 30 cm.

Chọn hướng đông để cây trồng lấy được nắng sáng + nắng chiều để phòng ngừa dịch bệnh, xẻ rãnh thoát nước rộng 30- 40 cm, sâu 20 cm, luống trồng rộng tùy theo hàng đôi hay đơn. Đảm bảo đất hoàn toàn tơi xốp tạo thành thế đất 30 cm nổi 30 cm chìm giàu dinh dưỡng sẵn sàng trồng cây măng tây mà không sợ bộ rễ bị nhiễm phèn hay đất bị ngậm nước và ngập úng nước.

Nấm tricoderma là 1 chủng vi sinh, được các nhà sản xuất ức chế ngủ đông bằng các phương pháp khoa học. Khi đưa ra ngoài môi trường, cần đánh thức chủng tricoderma để hoạt hóa chống chọi lại môi trường nấm bệnh. Phương pháp ủ nhân sinh khối này có thể sử dụng để ủ phân hữu cơ và sử dụng để tưới thẳng trực tiếp vào đất để tránh tuyến trùng, nấm bệnh…

Ủ phân chuồng hữu cơ

Chúng ta chuẩn bị 2 kg đường đỏ/đường hoa mai/rỉ mật đường và 1 kg tricoderma dạng bột hoặc 1 lít tricoderma dạng lỏng hòa trộn với 40-50 lít nước đổ vào 1 khối phân hữu cơ. Sau đó, tiến hành đậy kín yếm khí ủ trong 10 ngày, tiến hành kiểm tra xem các hoạt chất trico đã hoạt hóa nổi phấn trắng chưa? Sau khi kiểm tra, chúng ta tiến hành ủ yếm khí tiếp đến khi nào phân đã hoai mục thì tiến hành sử dụng.

Ủ tricoderma để tưới phòng bệnh cho cây

Với công thức như trên nhưng sẽ pha với thùng phi có sức chứa lớn với tỉ lệ pha 100 lít nước sạch. Sau đó quấy đều và dùng vải màn để bịt tránh các côn trùng, ruồi bọ đẻ trứng, để ủ trong 4-5 ngày, chúng ta tiến hành pha thêm 800 lít nước rồi tưới cho cây.

Sau khi đã cải tạo xong tầng đất canh tác như lớp giá thể dày 30 – 50 cm nêu trên ta làm như sau:

Cần tiến hành tạo mặt phẳng đất trồng với độ dốc thấp hơn 5- 10%, rồi tùy theo mật độ trồng cây đã định trước. Dùng sẵn que/thước dài 45-50 cm theo đúng mật độ để đào hố sẵn sàng trồng cây.

4.4. Giai đoạn đưa cây giống xuống đất

Tiến hành đưa bầu ra trồng tránh làm vỡ bầu, nắm nhẹ bầu đất, dùng tay nhẹ nhàng xé giấy nilon dọc bầu ươm và dùng bàn tay đỡ dưới đáy bầu ươm rồi nhẹ nhàng loại bỏ túi nilon. Chú ý: Tại đáy bầu ươm rất nhiều rễ chúng ta phải thật nhẹ nhàng hạn chế làm đứt rễ của măng

Đưa cây xuống hố sao cho mặt bầu ươm bằng mặt đất nền rồi tiến hành cho đất vào hố giữ cây trồng ngay thẳng và cho thêm đất vào gốc cây 3 – 5 cm để tránh tưới nước bị đọng (sau 3 tháng trồng phát triển tự nhiên chúng ta tiến hành lên luống cao đợt 2). Nếu trồng cạn/nông, cây sẽ mau lớn và mau cho măng, nhưng măng sẽ có nhiều xơ ở 10 cm phần gốc. Nếu trồng sâu khoảng 20 cm, măng to hơn. Trồng cạn hay sâu sẽ ảnh hưởng rất lớn việc chăm sóc cây (tưới nước, bón phân, tưới thuốc). Trồng sâu sau này cây sẽ cho măng to hơn và ít hoặc không có xơ ở 10 cm phần gốc, đồng thời cây cũng sẽ có tuổi thọ cao hơn. Sau đó ta có thể dùng rơm, mùn cưa hoặc trấu đã qua xử lý phủ xung quanh gốc cây rồi tiến hành tưới đẫm để cho chắc gốc cây.

Chuẩn bị đưa ra trồng ta tiến hành tưới đẫm vườn ươm trước 2 ngày rồi dùng thuổng đào từng gốc mang ra trồng.

4.5. Những vấn đề lưu ý khi đầu tư trồng măng tây

Trồng măng tây chưa bao giờ hết khó, đặc biệt hơn là tại miền Bắc Việt Nam với vùng khí hậu 4 mùa khắc nghiệt. Việc ngăn ngừa lượng nước mưa và duy trì độ ẩm cho cây là điều cực kỳ quan trọng.

Trồng măng tây trong nhà màng

Đối với khu vực 2 mùa như trong miền Trung đến miền Nam, tại những khu vực nhiệt độ mùa hè không quá 35 độ C thì đó là nơi quá lý tưởng để đầu tư trồng nhà màng. Khi giảm được tối đa lượng nước mưa và lạnh của mùa đông thì măng tây sẽ phát triển rất tốt. Tại miền Bắc, mùa hè khắc nghiệt hơn khi nhiệt độ lên tới 39-40 độ C, nếu trồng bằng nhà màng cần đầu tư thêm hệ thống thông gió khác. Vì tùy từng loại giống sẽ có biên độ nhiệt sinh trưởng khác nhau, nhiệt độ sinh trưởng tốt nhất của măng tây là từ 23-29 độ C vào ban ngày. Nếu lên quá 35 độ C, hầu như măng rất chậm phát triển. Sản lượng trồng trong nhà màng sẽ cao hơn rất nhiều so với ngoài trời.

Ảnh hưởng của độ ẩm đến cây măng tây

Khi độ ẩm được duy trì đều đặn thì sản lượng sẽ rất cao và măng tây đạt tiêu chuẩn bán ra thị trường. Khi độ ẩm không duy trì và khô thì năng suất vừa thấp và tỉ lệ măng hỏng lại cao.

Kết luận: chúng ta nên đầu tư hệ thống nhà màng để duy trì độ ẩm, khi thời tiết nhiệt độ cao tiến hành nghỉ dưỡng toàn bộ trong thời gian nắng nóng, không thu hoạch.

5. Chăm sóc măng tây

Điều đầu tiên chăm sóc măng phải đúng quy trình và phải có cách làm khoa học. Chúng ta cần chuẩn bị 1 máy đo pH đất và độ ẩm đất vì thường xuyên phải kiểm tra độ pH của đất trước khi trồng và trong quá trình trồng ít nhất 1 tháng 1 lần. Vì theo thói quen của người dân thường sử dụng phân bón hóa học nhiều hơn phân bón hữu cơ. Theo nghiên cứu của các chuyên gia, chúng ta cần liên kết chặt chẽ các quy trình với nhau và tuân thủ nghiêm ngặt quy trình, đặc biệt là lượng NPK (để biết được hàm lượng chính xác bao nhiêu cần đo pH đất). Hàm lượng NPK sử dụng trong đất đối với măng tây là 600 kg/ha/năm đầu với tỉ lệ N-P-K : 150-200-250. Từ những năm thứ 2 trở đi, chúng ta sẽ tăng dần.

Với lượng NPK này chúng ta sẽ sử dụng theo từng thời kỳ phát triển và từng mùa vụ trong năm. Nếu lúc mới trồng, chúng ta sẽ sử dụng vừa phải và kết hợp với phân chuồng. Nếu vào thời điểm mưa nhiều, nắng gắt hay giá lạnh thì tiến hành ngưng NPK thay vào đó là duy trì độ ẩm tốt nhất và các chế phẩm vi sinh/sinh học để giữ môi trường đất luôn ổn định.

Tác dụng của việc kiểm soát được độ pH của đất và nước:

Như chúng ta biết với pH 6.5-7.0 là khoảng tốt nhất cho cây măng tây phát triển cũng như các loài vi sinh vật có lợi. Vì vậy trước khi trồng và trong quá trình trồng chúng ta thường xuyên đo lại pH của đất và xử lý nước thông qua bể lọc và khu dự trữ nước (sử dụng các dung dịch có độ bazơ để hòa tan với nước) để đạt độ pH tốt nhất cho cây.

Việc bón thêm phân vi lượng cho cây là vô cùng quan trọng, thiếu vi lượng sẽ khiến cây phát triển còi cọc, bạc lá, vàng lá. Nhưng thừa vi lượng thì hiện tượng cũng tương tự, vì vậy khi chúng ta triển khai trồng nếu có kết quả xét nghiệm của đất về trung vi lượng để có thể biết được lượng chúng ta cần bao nhiêu.

Sử dụng các loại phân xanh hoai mục để phủ luống, tránh cỏ dại và giữ ẩm cho đất vào mùa khô.

Đặc biệt chúng ta cần phải quan sát thời tiết, các gốc cây, thân cây có các triệu chứng nấm bệnh hay sâu hại tấn công. Để chúng ta sẽ có phương pháp xử lý trong giai đoạn chăm sóc. Các chế phẩm sinh học phun phòng nấm và côn trùng, chúng ta sẽ nói chi tiết trong phần 6.

Giai đoạn 3:

Sau khi trồng 45 ngày (1,5 tháng): Tiến hành cẳt tỉa bỏ toàn bộ đời cây thứ 1 có đường kính thân từ 1-2 mm trên vườn trồng để thay thế bằng đời cây thứ 2 có đường kính thân từ 3-4 mm rồi xới xáo đất mặt, làm sạch cỏ non không để cỏ già rơi hạt tái sinh cỏ mới. Làm vệ sinh vườn trồng, phun thuốc phòng ngừa tuyến trùng, nấm bệnh, côn trùng hại cây (nếu chúng ta phát hiện trong quá trình cắt tỉa cây đời thứ 1). Bón 80 kg NPK 1-1-2 + Tưới tricoderma ủ nhân sinh khối + vi lượng.

Vun đất cao 3 – 5 cm đậy gốc cây măng, giữ mặt liếp đất trồng cao 20 – 30 cm so với mặt đất tự nhiên. Dưỡng bộ rễ khoẻ mạnh và bộ lá sum suê, giữ cây đứng thẳng quang hợp với nắng tạo ra năng lượng tổng hợp nuôi dưỡng cây.

Giai đoạn 4:

Sau khi trồng 60 ngày (2 tháng): Cây phát triển nhiều thân mới, ở mỗi gốc tiến hành tỉa bỏ những cây bị sâu bệnh, cây yếu cổ rễ đổ nghiêng ngả, cây vàng già đời trước và cây nhỏ. Xới xáo đất mặt, làm sạch cỏ non. Bón phân chuồng hữu cơ ủ hoai mục + tưới tricoderma ủ nhân sinh khối + vi lượng. Vun đất cao 3-5 cm đậy gốc, giữ mặt liếp cao 20-30 cm so với mặt đất tự nhiên, vệ sinh vườn trồng, phun thuốc ngừa tuyến trùng, nấm bệnh, sâu bọ hại cây. Dưỡng bộ rễ khoẻ mạnh và bộ lá sum suê, giữ cây đứng thẳng quang hợp với nắng tạo ra năng lượng tổng hợp nuôi dưỡng cây.

Giai đoạn 5:

Sau khi trồng 75 ngày (2,5 tháng): Cây phát triển nhiều thân mới. Tiến hành tỉa bỏ những cây bị sâu bệnh, cây yếu cổ rễ đổ nghiêng ngả, cây già đời trước và cây nhỏ. Xới xáo đất mặt, làm sạch cỏ non, tuyệt đối không để cỏ già tái sinh cỏ mới. Bón thúc 100 kg NPK 1-1-2 + tưới tricoderma + vi lượng. Vun đất cao 3-5 cm đậy gốc, giữ mặt liếp cao 20-30 cm so với mặt đất tự nhiên, vệ sinh vườn trồng. Dưỡng bộ rễ khỏe mạnh và bọ lá sum suê, giữ cây đứng thẳng quang hợp với nắng tạo ra năng lượng nuôi dưỡng cây.

Giai đoạn 6:

Sau khi trồng 90 ngày (3 tháng): Tiến hành cắt tỉa bỏ toàn bộ đời cây thứ 2 có đường kính thân 3-4mm trên vườn trồng để thay thế bằng đời cây thứ 3 có đường kính thân 5-6 mm rồi xới xáo đất mặt, làm sạch cỏ non không để cỏ già rơi hạt tái sinh cỏ mới. Làm vệ sinh vườn trồng, phun thuốc phòng ngừa tuyến trùng, nấm bệnh, sâu bọ côn trùng hại cây. Bón thúc 10-15 tấn Trùn quế + Tưới tricoderma + vi lượng + nâng cao pH đất. Vun đất cao 3-5 cm đậy gốc, giữ liếp đất trồng cao 20-30 cm so với mặt đất tự nhiên. Dưỡng bộ rễ khoẻ mạnh và bộ lá sum suê, giữ cây đứng thẳng quang hợp với nắng tạo ra năng lượng tổng hợp nuôi dưỡng cây.

Để chống gió xô đổ ngả cây mới trồng, chen giữa hàng cây măng đã trồng, tiến hành cắm các cọc chăng đều dây 10 cm vuông sâu 50 cm, cao 100 – 120 cm (để không bị hư, mục) cách nhau 4 mét, dùng dây điện thoại cũ hoặc cước nilon 2 – 3 mm (chịu được mưa nắng) giăng 1 hàng đôi cao hơn mặt liếp 20 – 30 cm, kẹp lỏng cây măng vào giữa đôi dây để giữ cây đứng thẳng, rồi sau đó tuỳ theo tuổi lớn của cây măng mà nâng đôi dây cao dần lên 50 – 70 cm (hoặc giăng thêm 1 hàng dây đôi khác).

Giai đoạn 7:

Sau khi trồng 105 ngày (3,5 tháng): Tiến hành tỉa bỏ những cây bị sâu bệnh, cây yếu, cổ rễ đổ nghiêng ngả, cây già đời trước và cây nhỏ. Xới xáo đất mặt, làm sạch cỏ non không để cỏ già rơi hạt tái sinh. Bón thúc 120 kg NPK 1-1-2 + tưới trico + vi lượng. Vun đất cao 3-5 cm đậy gốc, giữ mặt liếp cao 20-30 cm so với mặt đất tự nhiên, vệ sinh vườn trồng, phun thuốc phòng ngừa tuyến trùng, nấm bệnh, sâu bọ hại cây. Dưỡng bộ rễ khoẻ mạnh và bộ lá sum suê, giữ cây đứng thẳng quang hợp với nắng tạo năng lượng nuôi dưỡng cây.

Giai đoạn này chúng ta sẽ luôn áp dụng phương pháp tỉa cây và số cây mẹ ổn định để nuôi bộ rễ:

Số lượng cây mẹ từ 8-11 cây là cho ra sản lượng tốt. Ngoài ra chúng ta phải tuân thủ cắt tỉa cây mẹ. Chúng ta tỉa cây làm sao cho cây mẹ còn lại để đối xứng nhau, cây mẹ có kích thước trung bình, không quá nhỏ và cũng không quá to. Không nhổ hoặc không dùng kéo cắt sát gốc mà chcắt cao 30-40 cm, cho đến khi các gốc cắt già yếu sẽ dùng tay nhổ nhẹ nhàng để tránh hỏng cổ rễ.

Giai đoạn 8

Sau khi trồng 120 ngày (4 tháng): Cây phát triển nhiều thân mới, dưỡng cây mẹ. Tiến hành tỉa bỏ những cây bị sâu bệnh, cây yếu cổ rễ đổ nghiêng, cây già đời trước và cây nhỏ. Xới xáo đất mặt, làm sạch cỏ non không để cỏ già tái sinh cỏ mới. Bón phân chuồng hữu cơ ủ hoai mục + tưới tricoderma + vi lượng. Vun đất cao từ 3-5cm đậy gốc cây măng, giữ mặt liếp đất trồng cao từ 30-35 cm. Vệ sinh vườn trồng, phun thuốc ngừa nấm bệnh, sâu hại cây. (Lưu ý khi phun thuốc bảo vệ thực vật phải cách 7 – 10 ngày trước và sau khi sử dụng phân hữu cơ vi sinh và hữu cơ cao cấp.) Giữ cây đứng thẳng quang hợp với nắng tạo năng lượng hữu cơ tổng hợp nuôi dưỡng cây.

Khoảng 5-10 ngày sau khi cắt hạ ngọn, cây bắt đầu trổ măng tơ. Tiến hành thu hái cho bằng hết lứa măng tơ này bất kể đạt hay không đạt chất lượng để dồn dinh dưỡng cho cây mẹ và để gốc măng có chỗ trống cho ra đời lứa măng kế tiếp nhiều hơn và khoẻ mạnh hơn. Thu hoạch Măng tơ được 12-15 ngày thì bón thúc 160 kg NPK 1-1-2 + tưới tricoderma + vi lượng. Thu hoạch tiếp khoảng 12-15 ngày nữa thì phải ngưng thu hoạch (Không nên thu hoạch lứa măng tơ quá 1 tháng), tránh không để cây mất sức, làm ảnh hưởng năng suất, chất lượng của các đời cây/lứa măng sau.

Trong giai đoạn thu hoạch, các chuyên gia cũng khuyên rằng không nên bón phân vô cơ nhiều trong giai đoạn này. Chúng ta nên giảm lượng vô cơ xuống để cây măng phát triển bình thường, không bị ức chế phát triển. Vì một trong những nguyên nhân khiến măng tây bị nhiễm bệnh là do chúng ta tiến hành thu hoạch quá nhiều, khá sớm.

Khi cây trưởng thành và đã bắt đầu cho măng thu hoạch, chỉ nên dùng rơm, trấu mục, bã vụn xơ dừa, bã vụn vỏ cà phê, lục bình, tro trấu, các loại phân xanh, hoặc trồng cây họ đậu, cỏ lạc dại để phủ gốc ngăn cỏ dại; tuyệt đối không nên phủ bạt nilon để khử cỏ dại nữa vì làm như vậy vô tình sẽ tạo ra nơi ẩn nấp cho sâu bọ, côn trùng; cỏ sẽ không mọc được nhưng đồng thời cũng phong toả luôn cả sự hô hấp của bộ rễ cây măng tây, cản trở sự phát triển của các chồi măng, kìm hãm sự phát triển bình thường của bộ rễ, cây Măng và cả các lứa Măng về sau này mà trước mắt ta chưa thể thấy ngay hậu quả nặng nề của nó.

Giai đoạn 13:

Chúng ta tiến hành quan sát toàn bộ quá trình phát triển của măng tây, khi thấy các hiện tượng sâu bệnh chúng ta phải có phương án xử lý và cách li kịp thời. Trong các giai đoạn trên, không phải đúng ngày theo lộ trình là chúng ta bón phân, đến ngày bón phân mà gặp mưa bão cần ngưng bón phân vào những ngày sau đó để tránh trôi. Thông thường giai đoạn thu hoạch của măng tây kéo dài 2-3 tháng nhưng khi với lứa măng tây đầu tiên có thể ngắn hơn, nhiều khi phụ thuộc vào thời tiết hay giống. Chúng ta cần quan sát quá trình thu hoạch, khi thấy kích thước măng loại 1 giảm dần, măng cứng thì dừng thu hoạch để dưỡng cây mẹ.

Trong phương pháp này, đã giảm đi 50% lượng phân vô cơ so với phương pháp truyền thống. Nếu sản lượng măng tây giảm, không bằng các đơn vị khác hoặc không theo lý thuyết thì mọi người không nên nản. Điều quan trọng nhất là chúng ta giữ được bộ rễ khỏe mạnh để năm thứ 2 thu hoạch. Chúng ta có thu cũng chỉ là theo lộ trình tự nhiên của cây, quan sát lúc nào nên dừng cắt măng để tránh măng nhiễm bệnh.

Ngoài ra, phải có những lộ trình phòng bệnh bằng tricoderma hay các hoạt chất được Bộ Nông Nghiệp cho phép. Đối với măng tây, nếu trồng ngoài trời mà chỉ sử dụng phương pháp sinh học sẽ không hiệu quả. Điều quan trọng nhất là chúng ta biết dùng vào thời điểm nào và loại thuốc nào. Khi đến ngưỡng cần trừ sâu bệnh nên sử dụng thuốc BVTV mới có hiệu quả nhất.

6. Cách nâng pH đất và phòng trừ sâu bệnh hại

Sử dụng vôi: Vôi là trong những biện pháp vừa tiết kiệm và hiệu quả, nhưng bản thân của vôi có tính khử khá mạnh nên chỉ sử dụng trong quá trình làm đất.

Dùng Lân nung chảy: Việc sử dụng lân nung chảy sẽ giúp cho cân bằng pH trong đất bằng phương pháp hòa tan tưới thẩm thấu sâu trong đất. Trong lân nung chảy có chứa chủ yếu là quặng donomite, một trong những quặng có tính kiềm khá cao khoảng 8.0-8.5 pH. Về lượng sử dụng cần đọc kỹ thông tin trên bao bì.

Dùng K2C03 (kali cacbonat): Kali Cacbonat là một trong những phương án có thể hòa tan với hệ thống nhỏ giọt hay phun sương (trong bể dự trữ) để tưới cho cây.

Bón vi lượng thường xuyên: Việc giảm nồng độ pH cũng có rất nhiều nguyên nhân, nhưng nguyên nhân chủ yếu là do chúng ta sử dụng lượng NPK quá nhiều khiến cho mất cân bằng nguyên tố Ca, Mg, Mn,… đất sẽ bị ngộ độc và pH sẽ giảm. Vì vậy, chúng ta cần bón các vi lượng chứa các hoạt chất Ca, Mg, bo,… để bổ sung cho đất và cây. Thiếu vi lượng cũng khiến cho cây bị vàng lá, bạc lá,…

Các loại nấm bệnh trên măng tây

Tại Việt Nam thường bị nhiễm 4 loại nấm chủ yếu là:

Thối rễ: Fusarium oxysporum

Nấm trắng: Phomopsis asparagi

Đốm tím: Stem phutium

Rỉ sắt: Asparagus rust:

Một trong những phương pháp ngăn ngừa phòng bệnh là dùng tricderma ủ nhân sinh khối để tưới thường xuyên. Đây cũng là một trong những cách khá hiệu quả trong việc phòng ngừa. Nhưng khi gặp các thời tiết bất lợi như mưa nhiều thì mọi thứ bị rửa trôi nên khả năng nhiễm bệnh không thể tránh khỏi.

Tác nhân mưa nhiều luôn là trong những nguyên nhân chính của việc nhiễm bệnh nấm và pH giảm. Có thể tưới nước lá trầu không (phòng ngừa nấm bề mặt như rỉ sắt khá tốt) hay tưới dung dịch nước javen pha loãng 0.5% hay boocdo… Các phương này có thể hiệu quả nhưng ảnh hưởng đến hệ thống vi sinh vật trong đất.

Khi cây măng tây nhiễm bệnh trên cần làm những việc sau:

Nghỉ dưỡng ngưng thu hoạch, tiến hành cắt tỉa toàn bộ cây bệnh, sau đó đốt bỏ tàn dư cây bệnh.

Bước 2: Kiểm tra nồng độ pH, nếu thấp thì nâng pH.

Bước 3: Tưới tricoderma ủ nhân sinh khối.

Bước 4: Tùy vào mức độ nặng nhẹ ta sẽ sử dụng phương pháp khác nhau như: nấm phomopsis ta dùng thêm các hoạt chất có gốc Carbendazim, Mancozeb, Propineb. Nấm đốm tím hay rỉ sắt ta dùng gốc Methyl thiophanate hoặc Chlorothalonil là hiệu quả nhất. Bệnh thối rễ như Fusarium hay Phytophthora bệnh lẫn trong đất là loại rất khó trị, chủ yếu chúng ta tricoderma tưới gốc hoặc nặng hơn là javen 0,5% hoặc boocdo mới triệt để. Nhưng nếu chúng ta dùng tricoderma thường xuyên thì hầu như không bị bệnh thối rễ.

Việc nhiễm bệnh nấm trong cây măng tây không thể tránh khỏi với phương pháp trồng ngoài trời. Vì vậy chúng ta hiểu đặc tính của chúng và dựa vào kinh nghiệm thời tiết của từng địa phương để có những phương pháp phòng tránh kịp thời.

Các loại sâu hại trên cây hiện nay

Biện pháp phòng trừ tổng hợp: Để ngăn chặn được một phần sâu bệnh hại nên làm đất kỹ theo đúng quy trình. Cũng có thể thắp đèn ban đêm diệt ngài trưởng thành, xay gừng tỏi ớt pha bỗng rượu để phun đuổi côn trùng.

Biện pháp hóa học: Sâu hại trên măng tây không đáng ngại vì có rất nhiều loại thuốc bảo vệ thực vật có thể phòng trừ nhanh chóng tuy nhiên khi sử dụng cũng làm mất cân bằng hệ thống vi sinh vật trong đất. Chúng ta có thể sử dụng các loại thuốc sau: Biladen 500SC, Takumi, Basudin, Topsin, Supracide, Contidor, Regent, Anvil, Antracol,…

7. Thu hoạch măng tây xanh

Sau thời gian thu bói măng tơ và tiến hành chăm sóc giai đoạn 13, chúng ta tiến hành quan sát sự phát triển của cây. Thời điểm này, măng tây bắt đầu đến thời kỳ sinh thực, sản lượng măng bắt đầu tăng vọt (nếu điều kiện thời tiết tốt 23-30 ºC), chúng ta bắt đầu thu hoạch hàng ngày vào 5h – 8h sáng.

Trong những năm đầu tiên, khi bước vào thời kỳ thu hoạch, đối với các vườn măng tây trồng ngoài trời, chúng ta dựa theo thời tiết hiện tại. Nếu bước vào giai đoạn thuận lợi sẽ tiến hành thu hoạch măng tây sau đó bón NPK vừa phải (dưới 100kg NPK/ha), bổ sung phân hữu cơ, tưới tricoderma nấm đối kháng và vi lượng thường xuyên.

Nếu sản lượng và chất lượng của măng bắt đầu suy giảm, lập tức nghỉ dưỡng tiến hành chăm sóc, xử lý cỏ dại, sâu bệnh trong quá trình nghỉ dưỡng. Thông thường thời gian thu hoạch kéo dài 1-2 tháng, tùy vào độ tuổi hoặc thời tiết ngoài trời. Nếu cây có triệu chứng bệnh nấm, sâu hại, lập tức ngưng bón phân vô cơ, hữu cơ, tập trung cắt tỉa cây bệnh + tưới tricoderma + xử lý sâu bệnh. Sau khi cây hồi phục xanh tươi trở lại, tiếp tục bón phân hữu cơ + trùn quế + vi lượng + vô cơ. Thời gian nghỉ dưỡng có thể kéo dài 1-2 tháng, tùy vào thời tiết và khả năng phục hồi của cây mẹ, không nên nóng vội mà bón thúc để cây vào thời kỳ thu hoạch.

Tiêu chuẩn phân loại măng tây

Từ 1 – 3 là đạt tiêu chuẩn siêu thị và các khách sạn lớn 4-6 đạt tiêu chuẩn bình dân 7-9 là hàng chợ. Măng tây bung tán càng nhiều thì chất lượng càng giảm, sẽ có vị đắng và khiến người tiêu dùng quay lưng lại với măng tây.

Đường kính và chiều dài thông dụng các loại măng tây hiện nay:

Loại 2: đường kính thân giữa từ 7.0-9.9 mm, dài từ 25-27, không chứa gốc trắng xơ già

Loại 3: đường kính thân giữa từ 4.0-6.9 mm, dài từ 20-23 cm, không chứa gốc trắng xơ già.

Kết luận: Trồng măng tây đòi hỏi kỹ thuật và vốn đầu tư lớn sau đó thu hoạch trong nhiều năm. Vì vậy để trồng măng tây thành công người trồng cần trồng thử nghiệm trước với diện tích nhỏ, thành công, có kinh nghiệm sau đó mới nên mở rộng diện tích. Công ty TNHH Phát triển Nông nghiệp Việt Á xin chia sẻ kiến thức cơ bản nhất trong việc trồng măng tây. Nội dung này chỉ mang tính chất tham khảo hi vọng sẽ giúp ích một phần nào đó cho bạn đọc.

Kỹ Thuật, Quy Trình Trồng Cây Măng Tây Xanh Hiệu Quả, Ít Sâu Bệnh

Cây măng tây có nguồn gốc từ các nước châu Âu. Măng tây có tên khoa học là Asparagus. Đây là loại rau có giá trị dinh dưỡng cao, giúp phòng và chữa nhiều bệnh nguy hiểm ở con người. Loại rau này giá cả tuy còn cao nhưng do có nhiều tác dụng tốt nên rất được người tiêu dùng ưa chuộng.

Kinh nghiệm trồng cây măng tây xanh

Hiện nay cung chưa đáp ứng được cầu. Thị trường tiêu thụ rộng lớn, tiềm năng. Đây chính là cơ hội tốt cho bà con nông dân thoát nghèo. Cây măng tây xanh là cây giống mới, quy trình trồng khá phức tạp nên kỹ thuật, rất được bà con chú ý, quan tâm:

“Khác với các loại rau màu khác, măng tây xanh là giống cây không ưa thuốc BVTV, bệnh chủ yếu là bệnh nấm mốc, khi cây bị bệnh chỉ cần rắc vôi bột chứ không phun thuốc. Măng tây xanh có thân mỏng manh, vì vậy khi cây cao chừng 40 cm phải cắm cọc để cây khỏi đổ ngã. Khi nảy nhiều cây con, chọn những cây to khỏe và loại bỏ cây già yếu. Tuy là loại cây dễ trồng nhưng phải có điều kiện nước tưới vào mùa nắng và thoát nước vào mùa mưa. Vào mùa nắng, mỗi ngày phải tưới cho cây 1 lần vào sáng sớm hoặc chiều muộn, tránh tưới lúc trưa nắng.” Ông Căn chia sẻ kinh nghiệm“Trồng cây măng tây nếu mà trúng mùa, thì năm đó gia đình tôi không cần lo ăn lo mặc nữa, kinh tế cũng ổn định. Những cây măng tây rất khó trồng, gia đình tôi phải chuyên tâm lắm mới trồng được. Tôi phải đi học hỏi, xem xét, tuân thủ đúng kỹ thuật, quy trình trồng cây măng tây từng chút một mới được vụ mùa đạt năng suất cao. Măng tây dễ bị bệnh lắm, nên luôn phải chú ý, sơ sẩy một tí là đi cả vườn.” – Ông Xoăn chia sẻ

Kỹ thuật trồng cây măng tây xanh được chia sẻ từ Hiếu Giang Better: “Kỹ thuật trồng và bón phân cho cây măng tây xanh”

I- Đặc điểm và giá trị kinh tế:

Măng tây là loại cây đa niên, dạng bụi, thân thảo, dược trồng chủ yếu lấy măng non làm thực phẩm vì có giá trị kinh tế cao. Nếu trồng đúng kỹ thuật, chăm sóc tốt có thể thu hoạch kéo dài 10 – 15 năm mới trồng lại. Thực tế khi trồng ở Việt nam cho thấy, sau khi trồng 4 – 5 tháng, bắt đầu cho thu hoạch hàng ngày, mỗi lần cắt 7 – 8kg/1.000m² (70 – 80kg/ha/lần cắt), bán với giá cao gấp 4 – 5 lần so với trồng nhiều loại rau màu khác

II- Thời vụ trồng:

Nhiệt độ thích hợp cho cây sinh trưởng và phát triển tốt từ 15 đến 30°C, do đó có thể trồng vào 2 thời vụ. Gieo cuối tháng 8 đến đầu tháng 9 để trồng tháng 2, tháng 3 và gieo cuối tháng 2 đến tháng 4 để trồng từ tháng 4 đến tháng 6 dương lịch

III- Gieo ươm cây giống:

Cân 500g hạt giống để gieo ươm đủ trồng cho 1 ha (mật độ 18.000 – 20.000 cây/ha). Hạt giống được ngâm trong nước ấm khoảng 52°C (2 sôi,3 lạnh) trong thời gian 12 giờ, vớt ra đem ủ trong vải sạch cho nứt nanh rồi đem gieo vào bầu ni lông kích thước 12 x 7cm có chứa đất sạch, phân hữu cơ và 1 ít tro bếp. Mỗi bầu gieo 1 hạt, hàng ngày tưới vừa đủ ẩm, chăm sóc cho cây sinh trưởng và phát triển tốt cho đến khi đủ tiêu chuẩn ( sau gieo từ 3 – 3,5 tháng, chiều cao cây đạt 25 – 30cm, thân có 1 – 2 nhánh, khỏe mạnh, không sâu bệnh gây hại) thì đem trồng được.

Chọn các loại đất phù sa, đất đỏ, đất xám, thịt nhẹ có pha cát; đất có độ tơi xốp cao , giàu mùn, giàu chất hữu cơ; thế đất cao ráo, dễ thoát nước; có tầng canh tác dày từ 30 – 40 cm. độ ẩm đất trung bình từ 65 – 70%, độ pH từ 6,6 – 7,0, không bị phèn chua, không bị ngập úng trong mùa mưa, chủ động tưới nước trong mùa nắng. đất được cày bừa kỹ, phơi ải, nhặt sạch cỏ dại, xử lý nấm bệnh và tuyến trùng, san cho bằng phẳng. Lên liếp rộng 100 – 120 cm, cao 20 – 25cm.

Để bảo đảm ổn định năng suất và chất lượng măng cao, cần tiến hành thường xuyên, đầy đủ và đều đặn việc cung cấp dinh dưỡng cho cây: Cứ 15 ngày/1 lần phải tiến hành bón phân NPK, và cứ 3 tháng/1 lần phải bón phân phân hữu cơ cho cây Măng tây xanh.Việc sử dụng phân hữu cơ sinh học Better HG01 để bón lót, sẽ giúp hạn chế mầm bệnh gây hại cho cây; giúp thúc đẩy quá trình cung cấp dinh dưỡng cho cây phát triển bến vững hơn, thời gian thu hoạch măng kéo dài hơn, sản lượng và chất lượng măng cũng tốt hơn.

V- Bón phân chăm sóc: 1- Bón Phân:

Lượng phân bón cho 1 ha đất trồng cây Măng tây xanh cụ thể như sau:

Ngay từ đầu khi trồng cây, cần bón lót với lượng phân hữu cơ sinh học Better HG01: 10 tấn + 50 kg Better NPK 16-12-8-11+TE trộn đều.

– Sau khi trồng 15 ngày: Chọn giữ lại 4-6 cây mẹ khỏe mạnh trên 1 bụi, tỉa bỏ cây nhỏ, cây già và cây bị sâu bệnh. Làm sạch cỏ non, xới xáo vun đất đậy gốc, bón thúc 100 kg Better NPK 16-16-16-9+TE.

– Sau khi trồng 30 ngày (1 tháng): Cây phát triển thêm nhiều thân mới. Chọn giữ lại 4-6 cây mẹ khỏe mạnh trên 1 bụi, tỉa bỏ cây già, cây bị sâu bệnh, cây nhỏ, và cành lá phát sinh ở phần gốc khoảng 40-50cm để thông thoáng gió phòng tránh bệnh hại cho cây. Làm sạch cỏ non, xới xáo vun đất đậy gốc, bón thúc 100 kg Better NPK 16-12-8-11+TE.

– Trên cùng một hàng với cây trồng, chen giữa các cây măng, cắm các cọc tre đường kính khoảng 5cm, cao khoảng 120cm, cách nhau khoảng 3-4m, rồi dùng dây cước nilon bền chắc (chịu được mưa nắng) giăng thành một hàng đôi (kẹp cây măng vào giữa đôi dây) cách mặt liếp ở độ cao khoảng 40-50cm để chống đổ ngả cây.

– Sau khi trồng 45 ngày: Cây phát triển thêm nhiều thân mới. Chọn giữ lại 4-6 cây mẹ khỏe mạnh trên 1 bụi, tỉa bỏ cây già, cây bị sâu bệnh, cây nhỏ và cành lá phát sinh ở phần gốc khoảng 40-50cm để thông thoáng gió phòng tránh bệnh hại cho cây. Làm sạch cỏ non, xới xáo vun đất đậy gốc, bón thúc 100 kg Better NPK 16-16-16-9+TE.

– Sau khi trồng 60 ngày (2 tháng): Cây phát triển thêm nhiều thân mới. Chọn giữ lại 4-6 cây mẹ khỏe mạnh trên 1 bụi, tỉa bỏ cây già, cây bị sâu bệnh, cây nhỏ và cành lá phát sinh ở phần gốc khoảng 40-50cm để thông thoáng gió phòng tránh bệnh hại cho cây. Làm sạch cỏ non, xới xáo vun đất đậy gốc, bón thúc 100 kg Better NPK 16-12-8-11+TE.

– Sau khi trồng 75 ngày: Cây phát triển thêm nhiều thân mới. Chọn giữ lại 4-6 cây mẹ khỏe mạnh trên 1 bụi, tỉa bỏ cây già, cây bị sâu bệnh, cây nhỏ và cành lá phát sinh ở phần gốc khoảng 40-50cm để thông thoáng gió phòng tránh bệnh hại cho cây. Làm sạch cỏ non, xới xáo vun đất, bón thúc 100 kg Better NPK 16-16-16-9+TE.

– Sau khi trồng 90 ngày (3 tháng): Cây phát triển thêm nhiều thân mới. Chọn giữ lại 4-6 cây mẹ khỏe mạnh trên 1 bụi, tỉa bỏ cây già, cây bị sâu bệnh, cây nhỏ và cành lá phát sinh ở phần gốc khoảng 40-50cm để thông thoáng gió phòng tránh bệnh hại cho cây. Làm sạch cỏ non, xới xáo vun đất đậy gốc, bón thúc 100 kg Better NPK 16-12-8-11+TE.

Tuỳ theo độ cao và độ lớn của cây, cần giăng thêm hoặc nâng dần hàng đôi dây cước nilon (kẹp cây Măng vào giữa đôi dây)lên các độ cao khoảng 75cm, 90cm, 100cm để chống đổ ngả cây.

– Sau khi trồng 105 ngày: Cây phát triển thêm nhiều thân mới. Chọn giữ lại 4-6 cây mẹ khỏe mạnh trên 1 bụi, tỉa bỏ cây già, cây bị sâu bệnh, cây nhỏ và cành lá phát sinh ở phần gốc khoảng 40-50cm để thông thoáng gió phòng tránh bệnh hại cho cây. Làm sạch cỏ non, xới xáo vun đất đậy gốc, bón thúc 10 tấn phân hữu cơ sinh học Better HG01 + 100 kg Better NPK 16-16-16-9+TE.

– Sau khi trồng 120 ngày (4 tháng): Cây phát triển thêm nhiều thân mới. Chọn giữ lại 4-6 cây mẹ khỏe mạnh trên 1 bụi, tỉa bỏ cây già, cây bị sâu bệnh, cây nhỏ và cành lá phát sinh ở phần gốc khoảng 40-50cm để thông thoáng gió phòng tránh bệnh hại cho cây. Làm sạch cỏ non, xới xáo vun đất đậy gốc, bón thúc 100 kg NPK 16-12-8-11+TE

+ Sau khi cắt hạ bớt ngọn 5-10 ngày, cây bắt đầu trổ măng tơ. Cần tiến hành thu hoạch cho bằng hết lứa măng tơ này (bất kể đạt hay không đạt chất lượng) để cây măng có chỗ trống chuẩn bị cho ra đời lứa măng kế tiếp nhiều hơn và khỏe mạnh hơn. Thu hoạch lứa măng tơ mỗi ngày, được 12-15 ngày thì bón thúc 100 kg Better NPK 16-12-8-11+TE thu hoạch tiếp 12-15 ngày nữa thì phải tạm ngưng thu hoạch măng ngay.

+ Không nên thu hoạch lứa măng tơ kéo dài quá 25-30 ngày (1 tháng) để tránh cho cây không bị mất sức, suy kiệt, làm ảnh hưởng năng suất, chất lượng các lứa măng sau.

c- Bón phân trong chu kỳ dưỡng cây mẹ thay thế:

– Sau khi tạm ngưng thu hoạch lứa măng tơ 12-15 ngày, khi quan sát thấy cây mẹ thay thế vừa đủ lớn, bắt đầu bung tàn cành lá thì tiến hành tỉa bỏ cây mẹ già, cây bị sâu bệnh, cây nhỏ và cành lá phát sinh ở phần gốc khoảng 40-50cm để thông thoáng gió phòng tránh bệnh hại cho cây, xới xáo vun đất đậy gốc, làm sạch cỏ non, đồng thời bón thúc 100 kg Better NPK 16-16-16-9+TE.

– Sau khi cắt hạ ngọn 5-10 ngày, cây sẽ cho lứa măng mới, bắt đầu thu hoạch lứa măng thứ 2 kéo dài khoảng 2 tháng;sau đó nghỉ dưỡng cây mẹ khoảng 1 tháng, rồi thu hoạch tiếp lứa măng thứ 3 kéo dài khoảng 3 tháng. Cứ thế, tiếp tục dưỡng cây và thu hoạch các lứa măng tiếp theo.

– Sau khi thu hoạch các lứa măng trong năm thứ 1, ở mỗi bụi măng chỉ cần giữ lại khoảng 2-3 chồi măng lớn, khỏe mạnh, sạch bệnh để làm cây mẹ thay thế. Ở các lứa măng sau, năm thứ 2 sẽ giữ lại 3-4 chồi măng làm cây mẹ thay thế; năm thứ 3 sẽ giữ lại 4-5 chồi măng làm cây mẹ thay thế; năm thứ 4 sẽ giữ lại 5-6 chồi măng làm cây mẹ thay thế; năm thứ 5 sẽ giữ lại 6-7 chồi măng làmcây mẹ thay thế. Làm như vậy sản lượng và chất lượng măng sẽ tăng dần lên.

– Trong 1 chu kỳ dưỡng cây mẹ thay thế kéo dài 30-35 ngày, cần bón thúc 15 ngày/lần với10 tấn phân hữu cơ sinh học Better HG 01 + 100 kg NPK 16-16-16-9+TE. Lượng phân này sẽ tăng dần lên theo sức lớn của các lứa cây sẽ cho măng lớn hơn, nhiều hơn ở các năm sau.

d- Bón phân trong chu kỳ thu hoạch măng:

– Trong 1 chu kỳ thu hoạch măng kéo dài khoảng 80-85 ngày, cần bón thúc 15 ngày/lần với 100-150 kg Better NPK 16-12-8-11+TE. Tùy theo vùng đất trồng và sự phát triển của cây măng, lượng phân bón có thể tăng dần lên tùy theo sức lớn của cây. Cây măng càng lớn gốc thì lượng phân bón thúc càng nhiều, năng suất và chất lượng măng sẽ càng cao hơn. Có thể kết hợp phun thêm các loại phân bón lá Better KNO3, hoặc Đầu Trâu 001, 907 để kích thích cây măng phát triển và cho nhiều chồi măng tốt hơn.Nếu chăm sóc kém, không đúng kỹ thuật, thiếu dinh dưỡng, thiếu nước tưới hoặc tiêu thoát nước không tốt để ngập úng bộ rễ, hoặc để sâu đất, trùn đất, dế nhũi, côn trùng,… xâm hại bộ rễ, cây măng sẽ chậm phát triển, chồi măng sẽ kém chất lượng, biến dạng hình thù cong vẹo làm mất giá trị thương phẩm, không thu hoạch được.

– Sản lượng và chất lượng măng trong mùa mưa bao giờ cũng kém hơn sản lượng và chất lượng măng trong mùa nắng. Trong mùa mưa, người trồng măng tây xanh có thể rút ngắn thời gian thu hoạch hoặc tạm ngưng thu hoạch măng (không nhất thiết phải kéo dài thu hoạch đủ 3 tháng) để tập trung dưỡng cây mẹ, chuẩn bị thu hoạch nhiều măng hơn trong mùa nắng tiếp theo.

2- Tưới, tiêu thoát nước:

– Măng tây xanh là cây cho thu hoạch chồi măng non mỗi ngày để làm thực phẩm rau ăn cao cấp, vì thế rất cần được cung cấp đều đặn, đầy đủ nước tưới hàng ngày ở tất cả các giai đoạn sinh trưởng. Bên cạnh phân bón, nước tưới là một yếu tố quyết định cho năng suất măng nhiều hay ít. Nếu đất nặng thì số lần tưới ít, nếu đất nhẹ thì cần tưới thường xuyên hơn. Mùa nắng phải tưới thường xuyên mỗi ngày, giữ đều độ ẩm của đất khoảng 65-70% để có măng ngọt, mềm với năng suất, chất lượng cao. Mùa mưa phải chú ý tiêu thoát nước cho thật tốt, tuyệt đối không được để úng ngập quá 24 giờ, sẽ làm đầu chồi măng biến dạng cong vẹo, gốc rễ cây măng và chồi măng phát bệnh, hư thối, cây sẽ không cho măng hoặc măng bị giảm chất lượng đáng kể không thể thu hoạch được.

– Với diện tích sản xuất lớn, cách tưới thấm qua rãnh là biện pháp thường được dùng vì ít tốn kém. Tùy khả năng và điều kiện của người trồng, cũng có thể dùng biện pháp tưới nhỏ giọt, tưới ngầm,hoặc tưới phun sương.Cách tưới phun có thể làm phát sinh nhiều cỏ dại, đến giai đoạn cây cho măng có thể làm hỏng măng chưa thu hoạch nếu không kịp chụp nón bảo vệ lá đài trên đầu các chồi măng. Cách tưới rãnh có thể tránh được nhiều cỏ dại, nhưng sau khi tưới nếu gặp trời mưa to hay gây ra hiện tượng úng ngập làm hỏng mầm các chồi măng non.

– Chồi măng sinh sôi và phát triển chủ yếu vào ban đêm.Vì vậy, không được tưới nước cho cây măng tây xanh sau 17 giờ chiều mỗi ngày,vì nước tưới (hoặc nước trời mưa to vào buổi tối nếu có) sẽ làm cong vẹo đầu chồi măng, làm ảnh hưởng, ức chế việc sinh sôi nảy nở các chồi măng vào buổi tối hôm đó, làm giảm hoặc mất sản lượng măng vào ngày hôm sau.Chỉ nên tưới nước cho cây măng tây xanh vào các buổi sáng sớm mỗi ngày, sau khi đã thu hoạch xong lứa măng hàng ngày vào mỗi buổi sáng.

3- Làm cỏ:

Trồng măng trên diện tích lớn, làm cỏ bằng tay tốn nhiều công sức và mất nhiều thời gian. Cần chủ động tính trước việc làm cỏ từ khi chuẩn bị đất trồng,để có thể sử dụng máy làm cỏ kết hợp xới xáo đất và bón phân về sau:– Ngay từ khi chuẩn bị đất trồng, cần làm và xử lý cỏ thật kỹ, kết hợp phun thuốc diệt cỏ và phòng ngừa sâu bệnh.– Khi chuẩn bị liếp trồng, cần căng dây lấy mực để xẻ rãnh, lên liếp, trồng cây cho thẳng hàng cách nhau 100cm (mặt liếp trồng) và 20cm (mặt rãnh thoát nước). Biện pháp này sẽ giúp ích rất nhiều cho việc làm cỏ bằng máy làm cỏ kết hợp xới xáo đất, đồng thời tạo đường đi thuận lợi để bón phân, chăm sóc cây và vận chuyển măng thu hoạch sau này.– Sau khi trồng, trước mỗi định kỳ bón phân 15 ngày/lần, cần phải làm cỏ thường xuyên, liên tục, dứt điểm từ khi cỏ còn non, không để cỏ già rơi hạt tái sinh lớp cỏ con cháu + Không dùng rơm, trấu chưa xử lý mầm bệnh (bằng sulfat đồng hoặc nước vôi) để phủ gốc thay việc làm cỏ + Không dùng bạt nilon phủ gốc để khử cỏ, vô tình ngăn cản sự quang hợp ánh nắng làm hỏng bộ rễ chùm và ngăn cản sự phát triển của các chồi măng chúng tôi khi bón phân, cần lấy lớp đất trên mặt liếp bổ sung vào gốc cây măng; cách làm này cũng giúp ích rất nhiều cho việc kiểm tra và hạn chế cỏ dại.– Cũng có thể cẩn thận dùng thuốc diệt cỏ trong giai đoạn tạm ngưng thu hoạch măng chờ thay cây mẹ. Chú ý sử dụng thuốc diệt cỏ đúng hướng dẫn (theo nguyên tắc “4 đúng”), không để thuốc ảnh hưởng làm mất sức cây măng, đồng thời phải bảo đảm thời gian cách ly đúng quy định bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

4- Cắm cọc, giăng dây chống đổ ngả cây:

Trong quá trình sinh trưởng và phát triển, cây măng sẽ cao lớn, tăng dần số lượng thân cây trên một bụi và bung tàn rất rộng. Lứa thân cây thời gian sau sẽ to hơn lứa thân cây thời gian trước, rất dễ làm đổ ngả cây trồng. Để giúp cây măng đứng thẳng, cần phải giăng dây chống đổ ngả cây. Cách làm: Trên cùng hàng cây trồng, chen giữa các cây măng, tiến hành cắm các cọc tre đường kính khoảng 5cm, cao khoảng 120cm, cách nhau 3-4m. Dùng dây cước nilon chắc chắn giăng thành hàng đôi (kẹp cây măng ở giữa), cách mặt liếp ở độ cao 50cm; rồi giăng thêm dây hoặc nâng dần đôi dây lên cao khoảng 75cm, 90cm, 100cm tuỳ theo độ cao lớn của cây để giữ cây luôn đứng thẳng.

6- Chụp nón trên đầu chồi măng để bảo vệ các lá đài:

Phần ngọn khoảng 10cm trên đầu các chồi măng non có phân bố các lá đài rất mẫn cảm với nước và đất, cát. Nước mưa, nước tưới hoặc đất, cát nếu lọt vào ứ đọng bên trong các lá đài sẽ làm hư thối các lá đài, làm hỏng chồi măng hoặc làm giảm chất lượng, mất giá trị thương phẩm của măng.Khi các chồi măng xuất hiện trên ruộng trồng cao khoảng 5-6cm, cần tạo ra các mũ chụp hình chóp nón cao khoảng 6-8cm bằng nhựa để chụp nón trên đầu các chồi măng để bảo vệ các lá đài, làm hạn chế sự phát triển của các lá đài đồng thời kềm hãm sự già hóa của chồi măng, giúp tạo ra các chồi măng đẹp ngọn, có giá trị thương phẩm cao hơn.

VI- Phòng trừ sâu bệnh:

Nếu chọn và xử lý đất tốt trước khi trồng, chăm sóc bón phân đúng kỹ thuật thì măng tây rất ít sâu bệnh hại. Tuy nhiên, cần chú ý phòng trị kịp thời một số đối tượng dịch hại như sâu ăn lá, bọ trĩ, rệp…, các bệnh thán thư, mốc sương, phấn trắng, thối rễ, đốm lá, thối măng… vào mùa mưa măng tây rất dễ bị 1 số bệnh hại như thán thư, mốc sương, phấn trắng, thối rễ, đốm lá, thối măng… Nên ưu tiên sử dụng các loại thuốc trừ sâu có nguồn gốc thảo mộc và vi sinh nhằm đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm cho sản phẩm khi thu hoạch.

VII- Thu hoạch và phân loại măng: a- Thu hoạch măng:

Việc thu hoạch sản phẩm măng tây xanh khá đơn giản. Người trồng có thể tận dụng lao động nhàn rỗi, lao động nữ và lao động lớn tuổi để thu hoạch và sơ chế sản phẩm, giao hàng theo các điều kiện hợp đồng với đơn vị thu mua.

Khi các chồi măng nhú lên cao khỏi mặt đất khoảng 25cm-30cm là lúc cần phải thu hoạch ngay để có được sản phẩm măng chất lượng cao. Sau khi thu hoạch, không nên để măng tây xanh tiếp xúc với ánh nắng làm cho chồi măng nhanh chóng bị già hóa, măng sẽ có nhiều xơ, mất dinh dưỡng, giảm chất lượng và mất giá trị thương phẩm.

Cứ thế, tiếp tục khai thác măng mỗi ngày cho đến hết chu kỳ thu hoạch măng, khi thấy cây mẹ sắp chuyển lá vàng (lão hóa) thì ngưng thu hoạch ngay, chọn giữ lại 4-6 chồi măng khỏe mạnh làm cây mẹ thay thế (trẻ hóa), tỉa bỏ cây nhỏ, cây mẹ già và cây bị sâu bệnh. Nếu chăm sóc tốt, năm đầu mỗi cây có thể cho 1-2 chồi măng/ngày, từ năm thứ 2 mỗi cây có thể cho 2-3 chồi măng/ngày hoặc nhiều hơn tùy theo chế độ chăm sóc, trong đó có khoảng 80% là măng loại 1.

Sau khi thu hoạch măng, cần phải nén chặt đất trồng nơi đã lấy măng.

+ Măng tây xanh sau khi thu hoạch nếu để tiếp xúc với ánh nắng và bảo quản lạnh không đúng kỹ thuật bảo quản thực phẩm sẽ bị hư hỏng nhanh chóng trong vòng 2 ngày. Để tiếp xúc với ánh nắng, măng sẽ bị hóa già (xơ hóa), bị héo làm mất dinh dưỡng và giảm chất lượng, không thể phân phối cho thị trường được. Vì vậy, ngay sau khi thu hoạch, cần tiến hành sơ chế phân loại, rửa sạch, cắt cỡ, cột thành bó xong phải chuyển giao ngay cho đơn vị thu mua để họ còn kịp thời gian chế biến, bảo quản lạnh và phân phối ra thị trường, hoặc xuất khẩu. Măng đã thu hoạch nếu chưa sử dụng ngay cần phải được bảo quản lạnh 2*C hoặc cắm chân măng vào 3-5cm nước (đá) lạnh.

Kỹ thuật, quy trình trồng cây Măng Tây xanh hiệu quả, ít sâu bệnh Trồng trọt, Kỹ thuật trồng, Cây giống, Giống cây Rau, Củ, Quả, Cây Măng Tây xanh

Đăng bởi Mai Tâm

Tags: cách trồng và chăm sóc măng tây xanh, cây măng tây xanh, kỹ thuật trồng măng tây xanh, quy trình trồng măng tây xanh, trồng măng tây xanh

Kỹ Thuật Trồng Măng Tây Xanh , Hạt Giống Măng Tây Xanh

Măng tây xanh là loại rau cao cấp, với hàm lượng dinh dưỡng cùng với nhiều công dụng tuyệt vời được mệnh danh là “Hoàng đế dinh dưỡng”. Vì lợi nhuận của măng tây xanh mang lại rất cao nên nhiều người đua nhau trồng trọt. Tuy nhiên, kỹ thuật trồng măng tây không phải đơn giản, cần tuân thủ theo các tiêu chuẩn từ bước chọn hạt giống đến việc chăm sóc và thu hoạch thì mới có được những búp măng tây xanh loại 1 tốt nhất tung ra thị trường.

Kỹ thuật trồng măng tây xanh

Kỹ thuật trồng măng tây từ lời khuyên của chuyên gia Mỹ cho lợi nhuận cao

Măng tây là loại cây trồng lâu năm, trong mỗi vụ có thể mất từ 1-3 năm mới có được thu hoạch, tuy vậy chỉ cần trồng 1 lần là có thể thu hoạch được nhiều vụ trong những năm kế tiếp, đặc biệt măng tây có tuổi thọ cao từ 7-9 năm do đó việc thu hoạch đem lại năng suất cao nếu người dân chịu đầu tư từ kỹ thuật trồng măng tây xanh ngay từ đầu.

Nếu người dân có điều kiện thì nên trồng ở ruộng vườn với diện lớn mang lại giá trị kinh tế cao và khá bền vũng hoặc nếu chọn trồng tại nhà có thể chọn loại thùng xốp hay xô chậu với kích thước lớn để trồng măng tây.

2. Thời vụ trồng măng tây

Măng tây sinh trưởng và phát triển tốt nhất ở nhiệt độ từ 15 đến 30 độ C nên gieo trồng tốt nhất vào 2 vụ trong năm đó là vụ thu đông từ cuối tháng 8 – tháng 3 và vụ xuân hè từ cuối tháng 2 – tháng 6 dương lịch trong năm.

3. Gieo ươm hạt giống măng tây

Ươm hạt giống măng tây trực tiếp trên đấy

Bước này có vai trò tiên quyết nên bà con hãy lựa chọn hạt giống măng tây loại tốt nhất. Cần khoảng 500g hạt giống để gieo ươm đủ trồng cho 1 ha với mật độ khoảng 18.000-20.000 cây/ha.

Vì vỏ hạt giống măng tây rất cứng, do đó trước khi gieo phải ngâm trong nước ấm khoảng 50 độ C (canh nước theo tỷ lệ 2 sôi, 3 lạnh) trong 24h. Cứ cách 4h thì thay nước và chà hạt 1 lần.

Sau đó ủ hạt giống măng tây trong khăn ấm. Sau 24h lấy ra, rửa sạch và lập lại công đoạn ủ như trên, với khoảng 2 ngày thì hạt có thể nảy mầm.

Sau khi hạt đã nứt nanh, bà con có thể tiến hành gieo hạt, mỗi bầu gieo 1 hạt, hàng ngày tưới nước ấm vừa đủ. Bà con lưu ý đất gieo được trộn theo tỷ lệ: 2 phần đất, 1 phần hữu cơ, 1 phần xơ dừa hoặ tro trấu đều được.

Gieo hạt phảo đảm bảo độ sâu 1-2.5 cm. Trên mặt luống phủ 1 lớp mùn mục rồi tưới ẩm, chăm sóc cho cây sinh trường và phát triển tốt cho đến khi đủ tiêu chuẩn như những cây khác trong vườn ươm. Thông thường, sau khoảng 3- 4 tháng, chiều cao cây đạt 25 – 30 cm, thân có 1-2 nhánh, khỏe mạnh, không bị sâu bện thì đem ra trồng.

+ Ươm hạt giống mang tây trong bầu nilon:

Chọn thể giá thể, xử lý và ngâm ủ hạt giống cũng tương tự như gieo trực tiếp vào đất. Tuy nhiên, ươm bằng túi bầu thì bà con lưu ý giá thể được đựng trong các túi bầu có đục lỗ với các kích thước khác nhau tùy theo thời gian ưu bầu cụ thể, thời gian ươm 6 tuần nên sử dụng túi có kích thước 8x12cm, thời gian ươm 8 tuần sử dụng túi bầu có kích thước 10×15 cm và thời gian ươm bầu 12 tuần sử dụng túi bầu có kích thước 15×20 cm.

Kỹ thuật trồng măng tây xanh

4. Kỹ thuật trồng măng tây xanh

* Làm đất

Trước khi trồng, người dân phải cày sâu 20-25cm, cày 2 lần cách nhau khoảng 10 ngày. Tùy theo chất đất. Đất lên luống rộng 100cmx cao 20cm, rãnh 20cm.

Để cho đất tốt bàn con cần bón 1.200 – 1. 500 kg vôi/ha, đồng thời bón lót 30 tấn phân chuồng hoại mục + 300kg NPK 16.16.8.

* Trồng cây

Trồng hàng đơn cứ 1 hàng cách 1 hàng, khoảng cách các cây khoảng 60-70 cm.

Kỹ thuật trồng cây măng tây: Sau khi đã lên luống, tiến hàng cuốc đất thành một rãnh dài hố trồng rộng khoảng 50cm x sâu 25cm, đào đất và trộn đều với phân hữu cơ bón lót trong hố. Nếu ươm hạt giống mang tây trong bầu thì khi rạch bà con phải rạch cẩn thận, sau khi rạch giữ nguyên bầu giá thể cây con đặt xuống hố, lưu ý mặt bầu ngang với mặt đất trồng.

Sau khi trồng xong, bàn con lấy đất 2 bên mép luống đất trồng để phủ một lớp đất mặt dày khoảng 8-10cm với những gốc cây đã trồng, đồng thời tạo mặt đất trồng dốc nghiêng về hai bên mép nhằm mục đích thoát nước, rồi tiến hành tới nước hàng ngày, lưu ý phải tưới nhỏ giọt để giữ ẩm và hạn chế cỏ dại phát triển.

5. Bón phân và chăm sóc

* Bón phân

Lượng phân bón và phương pháp bón

+ Bón lót:

Ngay từ đầu khi trồng cây, bà con cần bón lót với lượng phân hữu cơ sinh học Better HG01: 10 tấn + 50 kg Better NPK 16-12-8-11+TE trộn đều.

+ Bón thúc

Sau 15 ngày trồng cây: Bàn con giữ lại 4-6 cây mẹ khỏe mạnh trên 1 bụi, làm sạch cỏ, vun đất cho gốc và bón thúc 100 kg Better NPK 16-16-16-9+TE.

Sau khi trồng 30 ngày (1 tháng): Cây đã sinh trưởng thêm nhiều thân mới, bàn con giữ lại 4-6 cây mẹ khỏe mạnh trên bụi và làm sạch cỏ, xới xáo vun đất cho gốc, bón thúc 100 kg Better NPK 16-12-8-11+TE.

Sau khi trồng 45 ngày: Cây đã sinh trường thêm nhiều thân mới. Tiếp tục chọn giữ lại 4-6 cây mẹ khỏe và bón thúc 100 kg Better NPK 16-16-16-9+TE.

Sau khi trồng 60 ngày (2 tháng): Cây phát triển thêm nhiều thân mới cũng chọn những cây khỏe mạnh và Làm sạch cỏ non, xới xáo vun đất cho gốc, bón thúc 100 kg Better NPK 16-12-8-11+TE.

Cứ bón thúc như thế (15 ngày 1 lần) đều đặn trong chu kỳ thu hoạch, lượng phân bón thúc là 100 kg Better NPK 16-12-8-11+TE.

* Chăm sóc:

+ Tưới và thoát nước thường xuyên cho măng tây và phải đảm bảo tiêu chí:

+ Định kỳ kiểm tra nguồn nước 1 năm/lần

+ Việc lấy nước tưới, kiểm tra chất lượng phải do người cơ quan được công nhận và chỉ định thực hiện

+ Nước tưới phải đảm bảo tiêu chí về dư lượng kim loại nặng và hàm lượng vi sinh ở ngưỡng cho phép đúng với quy định chuẩn QCVN 08-MT:2016/BTNMT.

+ Với kỹ thuật trồng măng tây này bàn con nên sử dụng phương pháp tưới nhỏ giọt thay vì tưới rãnh, tưới phun mưa để vừa tiết kiệm nước, vừa hạn chế dịch hại và giúp tăng nhanh năng suất cũng như chất lượng măng tây.

+ Với những trường hợp mưa lớn kéo dài liên tục bàn con phải sử dụng kỹ thuật thoát nước ngay nhằm tránh ảnh hưởng đến sự phát triển của bộ rễ măng tây.

Cách trồng và chăm sóc cây măng tây xanh

– Cắm cọc, giăng dây chống đổ ngả cây:

Khi cây phát triển với kích thước cao lớn dể đỗ ngã và bung gốc do đó bà con phải làm cọc, giăng dây. Cắm cọc tre ở giữa các cây măng, dùng dây cưới nilon giăng thành đôi và cách mặt liếp 40cm rồi giăng thêm dây tùy độ cao của măng tây, tầng 1 cách mặt đất 70 – 80 cm, tầng hai cách tầng một 30 – 40 cm.

– Cắt tỉa cành nhanh: Để giúp măng tây phát triển mạnh, kỹ thuật trồng măng tây cần có là thường xuyên tỉa bỏ những cây sâu bệnh, ốm yếu chậm phát triển, cây đỗ ngã, cây đỗ ngã vừa nhằm hạn chế cạnh tranh dinh dưỡng, giúp những cây mẹ to khỏe. Khi bắt đầu thu hoạch bà con cần cắt bớt ngọn chỉ giữ lại chiều cao 1 – 1,2m tỉa bỏ bớt lá gốc ở khoảng cách 30-40cm để dễ thu hoạch.

6. Phòng trừ sâu bệnh hại

Nếu bà con chọn và xử lý tốt đất trước khi trồng, chăm sóc, bón phân đúng kỹ thuật thì măng tây rất ít sâu bệnh. Tuy nhiên, cũng cần chú ý phòng trị một số đối tương dịch hại khác như sâu ăn lá, bọ trĩ, rệp,… các bệnh măng tây thường gặp như thán thư, mốc sương, phân trắng, thối rễ, đốm lá, thối măng,… ngoài ra vào mùa mưa măng tây cũng rất dể sâu bệnh nên người dân còn đề phòng sử dụng các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp IPM nhằm hạn chế việc sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật và đảm bảo các nguyên tắc về sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo đúng quy định.

Ngoài ra bàn con nên ưu tiên sử dụng các loại thuốc trừ sâu bệnh có nguồn gốc thảo mộc và vi sinh để đảm bảo an toàn thực phẩm sau khi thu hoạch.

7. Thu hoạch, sơ chế và bảo quản măng tây

* Thời gian thu hoạch tốt nhất:

Bà con nên thu hoạch lứa đầu sau trồng khoảng 4-5 tháng và nên thu hoạch măng vào buổi sáng trước 8h sáng đối với mùa đông và trước 7h sáng đối với mùa hè.

* Phương pháp thu hoạch:

Thu hoạch măng tây măng tây bằng tay, nằm sát gốc cây măng với góc nghiêng là 30 độ xoay và giật nhẹ. Bàn con có thể dùng kéo để cắt chồi măng, sát phần thân ngầm dưới đất nhưng chú ý để không bị ảnh hưởng đến các chồi khác.

Lưu ý: Bàn con chỉ thu hoạch lứa măng tơ trong vòng 1 tháng kể cả cây không đạt chất lượng. Những lứa sau thu hoạch theo chu kỳ 2-3 tháng và thu hàng ngày. Ngoài ra khi thấy đường kính thân măng nhỏ hơn 5mm, cây mẹ già có giấu hiệu vàng úa thì ngưng thu hoạch và tiến hành trẻ hóa vườn măng.

* Sơ chế: Bà con thu hoạch măng tây về rửa sạch đất tuy nhiên không để ướt đầu măng, xếp ngọn bằng nhau, cắt gốc theo tiêu chuẩn phân loại sau:

+ Loại 1: Dài 19-23cm và đường tính ≥ 8mm

+ Loại 2: dài 19 – 23cm, 8mm ≥ đường kính thân ≥ 5 mm.

Sau khi phân loại, bà con bó thành bó, sau đó bao bọc kín bằng màng bọc thực phẩm rồi xếp gọn vào ngăn mát hoặc kho lạnh.

Lưu ý: Nên hạn chế thu hoạch măng vào những ngày mưa, tuy nhiên nếu bắt buộc phải thu hoạch măng bàn con cần hong khô măng trước khi đóng gói và bảo quản.

*Bảo quản: Bà con tốt nhất là bảo quản trong tủ lạnh để tránh mất nước, khi măng tây bị mất nước chất lượng và mẫu mã sẽ giảm sút.

Quy Trình Kỹ Thuật Trồng Khoai Tây Vụ Đông

Khoai tây vụ đông thường được bố trí trên chân đất 2 vụ lúa (lúa đông xuân + lúa mùa + khoai tây đông). Để cây khoai tây sinh trưởng tốt, năng suất cao thì cần bố trí trồng trên các chân đất vàn cao; đất có độ tơi xốp, thuận tiện trong việc tưới tiêu và thoát nước tốt.

Quy trình trồng và chăm sóc cây gấc

Quy trình kỹ thuật trồng khoai tây vụ đông

I. CHỌN GIỐNG

Chọn các giống khoai tây đã được các cơ quan khoa học, Bộ NN&PTNT khuyến cáo thích hợp với vụ đông như: VT2, KT3, Diamant, Marabel, Solara, Atlantic,

Giống khoai tây cần đảm bảo không có sâu bệnh, không dị dạng; kích thước các củ đồng đều, mập và khỏe.

Số lượng giống khoai tây cần cho 1 ha: tùy vào điều kiện sản xuất cụ thể (giống và đất trồng), lượng giống dao động trong khoảng 850 – 1.100 kg/ha (tức là khoảng 30 – 40 kg/sào Bắc bộ).

II. KỸ THUẬT TRỒNG

Tại vùng Trung du và miền núi phía Bắc: Tại các tỉnh miền núi thường trồng khoảng giữa đến cuối tháng 10, cho thu hoạch vào tháng 1 năm sau. Với các vùng trung du, bà con trồng đầu tháng 10 và thu hoạch vào cuối tháng 12.

Ở vùng Đồng bằng sông Hồng: Bà con trồng cuối tháng 10, đầu tháng 11, thu hoạch cuối tháng 1 đến khoảng đầu tháng 2 năm sau.

Tại vùng Bắc Trung bộ: bà con trồng đầu vào tháng 11, và thu hoạch cuối tháng 1 năm sau.

2. Chuẩn bị đất trồng

a) Đất trồng: Khoai tây trồng được trên các loại đất: đất thịt nhẹ, đất phù sa, đất cát pha… Để cây sinh trưởng tốt, cho năng suất cao thì nên bố trí trồng trên đất có độ tơi xốp, thuận tiện cho việc tưới tiêu và thoát nước tốt. Khoai tây vụ đông thường được trồng trên chân đất 2 vụ lúa (lúa mùa + lúa đông xuân + khoai tây vụ đông).

b) Làm đất, lên luống: Đất trồng khoai tây cần được cày, bừa kỹ, nhỏ, tơi xốp và kết hợp với thu gom gốc dạ, rác, cỏ nhằm hạn chế nguồn sâu bệnh truyền lại.

Để đạt hiệu quả cao trong công việc xới đất, lên luống trồng khoai tây, quý bà con nên sử dụng Máy xới đất 3A1401 do Công ty CPĐT Tuấn Tú cung cấp:

Hình ảnh Máy xới đất 3A1401

Ngoài ra, chúng tôi còn cung cấp những loại thiết bị, máy móc khác tiện dụng cho nhà nông như máy xới đất, máy gieo trồng, máy thu hoạch…

Có 2 cách lên luống:

+ Lên luống rộng 60 – 70 cm đối với luống đơn trồng 1 hàng.

+ Lên luống rộng 120 -140 cm đối với luống đôi trồng 2 hàng.

Rãnh của luống sâu từ 15 – 20 cm, rộng từ 30 – 40 cm.

3. Chuẩn bị phân bón:

– Lượng phân bón cho 1 ha trồng khoai tây:

– Cách bón phân cho khoai tây:

+ Cách 1: Bà con bón lót 100% Lân supe + toàn bộ phân chuồng hoai mục + 100% vôi +70% Kali clorua + 70% Urê . Khi vun xới lần 2, bà con bón thúc toàn bộ lượng Urê và Kali còn lại.

+ Cách 2: Bón lót 100% Lân supe + 100% vôi + toàn bộ phân chuồng hoai mục + 30% Kali clorua + 30% Urê. Bà con chia làm 2 lần bón, mỗi lần 1/2 lượng phân còn lại, mỗi lần bón cách nhau khoảng 15 – 20 ngày, kết hợp với các lần vun xới đợt 2 và đợt 3.

4. Mật độ, lượng giống và cách trồng

a) Mật độ: Tùy vào kích cỡ của củ giống để xác định mật độ trồng khoai tây. Với 1m2 trồng:

+ Đối với củ nhỏ: trồng khoảng 10 củ, mỗi củ cách nhau 17 – 20 cm

+ Đối với củ trung bình: trồng 6 – 7 củ, khoảng cách giữa các củ từ 25 – 30 cm.

b) Lượng giống: Bà con chuẩn bị 32 – 40 kg/sào Bắc bộ (khoảng 900 – 1.100 kg/ha).

c) Xử lý giống:

– Bổ củ: Giống có củ to sẽ có năng suất cao hơn, với diện tích trên 1 ha, để tiết kiệm chi phí giống, với kích cỡ củ giống to (đường kính củ trên 4,5 cm) thì bà con nên tiến hành bổ củ giống. Tùy vào kích cỡ củ để bổ đôi hoặc bổ ba. Cách bổ củ giống và xử lý như sau:

+ Bà con cắt bằng dao sắc, có lưỡi mỏng. Nhúng dao vào nước xà phòng đậm đặc hoặc cồn có nồng độ cao trước mỗi lần cắt, giúp ngăn chặn nấm làm củ bị thối.

+ Mỗi miếng bổ cần có từ 2-3 mầm, và nên bổ dọc củ. Ngay sau khi bổ xong, chấm phần cắt vào bột xi-măng khô với lượng vừa đủ và không để bột bám nhiều sẽ hút nước làm củ giống khô, héo.

+ Khoai tây giống sau khi bổ cần rải đều, giữ ẩm bằng cách phủ tải ẩm lên trên. Không để thành đống sẽ dễ bị thối. Cần bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát.

Sau khi xử lý xong, tùy vào điều kiện ruộng sản xuất, bà con đưa khoai giống ra ruộng trồng với thời gian tối thiểu là sau 12 giờ và tối đa là 1 tuần. Khi đất có độ ẩm tốt và đã được bón lót với phân chuồng hoai mục thì bà con có thể trồng sớm.

Với khoai giống nguyên củ và giống đã được bổ sau khi xử lý: trồng tốt nhất khi mầm hơi nhú là. Không nên để mầm mọc dài vì sẽ dễ bị gãy mầm khi trồng.

Lưu ý: Tuyệt đối không tưới nước trong thời gian bảo quản khi mang khoai giống về mà chưa trồng. Nếu muốn mầm mọc nhanh hơn thì bà con cho khoai vào thúng, phủ rơm rạ hơi ẩm hoặc tải lên trên để nơikhô ráo, thoáng mát; nhưng tránh độ ẩm cao khiến khoai dễ bị thối.

d) Cách trồng:

– Trước khi trồng, bà con rạch hàng theo chiều dọc của luống, bón lót phân lân, phân đạm và phân chuồng xuống đáy rồi lấp lên trên 1 lớp đất mỏng. Cần tưới nước trước khi bón phân nếu đất khô để cây mọc nhanh hơn.

– Củ giống đặt theo khoảng cách đã nêu trên, đặt mầm nằm ngang, lấp một lớp đất dày khoảng 3 – 5 cm phủ lên củ. Rải một lớp rơm rạ đã cắt ngắn để vừa giữ độ ẩm, và khi tưới ẩm, nước tưới sẽ không làm xói, làm trôi lớp đất phủ phía trên (phần củ giống nằm lộ trên mặt đất sẽ chuyển màu xanh, dẫn đến nảy mầm không tốt…).

Lưu ý: không để rơm rạ quá ẩm hoặc đất quá khô khi trồng. Khi đặt củ cần tránh để củ tiếp xúc trực tiếp với phân bón, nhất là phân hóa học, khiến củ giống dễ bị chết.

III. CHĂM SÓC, PHÒNG TRỪ SÂU BỆNH HẠI

a) Vun xới kết hợp với bón thúc

Vun xới kết hợp với bón thúc cho khoai tây

– Lần 1: Sau khi trồng khoảng 7 – 10 ngày, bà con tiến hành vun xới nhẹ và lấp thêm đất cho gốc, kết hợp với bón thúc lần 1 và vun luống cho khoai. Chú ý phân khi bón thúc cần bón vào giữa 2 khóm khoai hoặc mép luống, không bón trực tiếp vào gốc sẽ làm cây chết. Cần kết hợp với tỉa cây, mỗi khóm nên để lại từ 3 – 5 thân khỏe, mập.

– Lần 2: Sau khi trồng 20 – 25 ngày thì bà con tiến hành xới sâu, và vun cao luống, kết hợp với bón thúc lần 2.

– Lần 3: Sau trồng khoảng 35 – 40 ngày, cần xới nhẹ, kết hợp với làm cỏ. Sau đó vét rãnh và lấy đất ở rãnh để vun luống lên cao, sao cho luống cao, dày trong lần định hình cuối.

Lưu ý: Nếu bà con bón thúc một lần thì sẽ bón trong lần chăm sóc thứ 2.

b) Nước tưới:

Tưới nước cho khoai là một trong những yếu tố quyết định đến năng suất và chất lượng của khoai. Trong 60 – 70 ngày đầu, khoai tây rất cần nước, nếuthiếu nước trong giai đoạn này sẽ dẫn đến giảm năng suất. Nếu để ruộng lúc ẩm, lúc khô sẽ làm củ khoai bị nứt, giảm chất lượng. Có 2 cách tưới nước cho khoai tây:

– Tưới rãnh: Bà con dẫn nước vào rãnh để nước thấm từ từ vào luống. Có ba lần tưới nước trong khoảng 60 – 70 ngày sau khi trồng. Chú ý để nước thấm đủ ẩm và không để nước đọng lại trong rãnh. Cần kết hợp tưới nước trong các lần chăm sóc.

Lưu ý: Để nước không đọng tại rãnh thì cho ngập 1/3 luống với đất thịt nhẹ, và cho ngập1/2 luống đối với đất cát pha.

– Tưới gánh: Là cách tưới tưới xung quanh gốc (không tưới trực tiếp vào gốc cây). Cần kết hợp tưới cùng với phân kali và phân đạm bằng cách hòa với nước và với lượng phân ít (pha mỗi loại phân 1 nắm nhỏ với 10 lít nước).

Lưu ý: Cần để đất khô ráo trước khi thu hoạch khoảng 2 tuần. Không để nước vào ruộng, nếu mưa phải tháo nước kịp thời.

2. Phòng trừ sâu bệnh hại

a) Sâu hại

– Rệp sáp: Là loài sâu hại chủ yếu củ giống trong thời gian bảo quản. Rệp sáp xuất hiện vào giai đoạn cây sinh trưởng mạnh, thường tụ tập ở phần ngọn, ở nách và mặt dưới của lá. Đến thời kỹ sắp thu hoạch, rệp sáp thường sống chủ yếu ở gốc cây khoai tây, bám vào mắt của khoai và theo vào thời kỳ bảo quản. Ở giai đoạn bảo quản, rệp thường tập trung ở mắt củ và quanh mầm củ để hút nhựa của mầm khoai tây làm cho mầm bị teo, khô, củ giống khô và cứng lại, dẫn đến không trồng được.

Cách phòng trừ: Cần bảo quản củ giống ở nơi khô ráo, thoáng gió, xếp lên giàn và không xếp quá dày. Cần khử trùng giàn và kho chứa sạch sẽ trước khi đưa củ vào bảo quản. Không dùng củ khoai có rệp sáp làm giống, cần bón phân cân đối và hợp lý. Dùng các loại thuốc Supracid, Oncol, Suprathion 40EC, Penbis, Bi 58 50EC… để phòng trừ rệp sáp.

– Rệp đào: Là loại rệp chích hút dịch cây ở các phần non, làm lộc non bị cong queo dẫn đến rụng sớm; cành lá non không phát triển được. Rệp đào còn được coi là môi giới truyền bệnh virus gây nhàu lá ở khoai tây và nhiều cây trồng khác. Ngoài ra, rệp đào còn tiết chất dịch tạo môi trường phát triển cho nấm muội đen, bao bọc mặt lá của cây, cản trở đến khả năng quang hợp của lá, làm cho cây phát triển và sinh trưởng kém.

Cách phòng trừ: Bà con cần theo dõi ruộng/vườn trồng ngay từ đầu vụ để phát hiện kịp thời các ổ rệp mới xuất hiện và thu gom tiêu huỷ. Sử dụng hỗn hợp 10% dầu tỏi +40% dầu hạt bông +20% dầu đinh hương (GC-Mite 70SL) để phòng trừ.

– Ruồi hại lá: Thường sinh trưởng và gây hại nặng cho khoai tây trong điều kiện thời tiết hanh khô. Con cái sử dụng gai để đẻ trứng vào dưới biểu bì lá và hút nhựa cây tạo ra những vết sần sùi trên mặt lá. Sâu non tạo ra những đường đục màu trắng, ngoằn nghoèo xuất hiện trên lá. Lá sẽ giảm khả năng quang hợp khi bị hại nặng, dẫn đến giảm năng suất. Ngoài ra, ruồi hại lá còn tạo điều kiện cho một số nấm bệnh xâm nhập.

Cách phòng trừ: Không được bón phân tươi, mà bà con chỉ sử dụng phân hữu cơ đã được ủ hoai mục. Cắt tỉa những lá bị hại nặng và dùng bẫy dính màu vàng để dẫn dụ và diệt ruồi trưởng thành. Sử dụng thuốc Cyromazine (Trigard 100SL) để phun trừ ruồi hại lá.

– Sâu khoang: Có tác hại chủ yếu là ăn lá, dẫn đến cây sinh trưởng kém. Sâu non sống tập trung quanh chỗ ổ trứng sau khi nở, gặm nhấm chất xanh của lá và phá hại mạnh vào buổi đêm.

Cách phòng trừ: Cần vệ sinh đồng ruộng và làm đất kỹ trước khi trồng. Nên sử dụng bả chua ngọt để bắt bướm, ngắt bỏ ổ trứng để diệt sâu non. Cần phun thuốc kịp thời ngay khi sâu mới nở, sử dụng các loại thuốc như Karate 2,5EC, Regent 800WG, Prodigy 23F, Sumi-Alpha 5EC, Trebon 10EC… hoặc kết hợp hai loại thuốc với nhau như Trebon 10EC + Padan 95SP ; Sherpa 25EC + Netoxin 95SP…

– Sâu xám: Sâu cắn gốc cây làm đứt cây, dẫn đến cây đổ rạp, sâu phá hoại chủ yếu là trên cây con. Sâu non mới nở thường gặp lấm tấm biểu bì tại lá cây. Sâu già sống dưới đất, bò lên cắn đứt gốc cây vào ban đêm.

Cách phòng trừ: Bà con cần vệ sinh đồng ruộng, dọn sạch cỏ dại và đem tiêu hủy. Sử dụng thuốc hoá học: Chlorantraniliprole + Thiamethoxam (Virtako 300SC), Suprathion 40EC, …để phòng trừ

Cần xử lý đất trước khi trồng bằng một số loại thuốcdạng bột như: Vibasu 10H, Basudin 10G, Regent 3G, Furadan 3G…

Bà con cũng có thể dùng cám rang thơm trộn cùng với thuốc Vibasu 10G để bẫy sâu xám. Trộn 0,5 kg thuốc với 2 kg cám, rải đều cho 1.000 m2 trước khi trời tối. Rải thuốc hốc gần gốc cây hoặc theo hàng.

Khi mật độ của sâu cao, bà con nên chọn những loại thuốc hỗn hợp có nhiều hoạt chất và nhiều tác dụng (vị độc, tiếp xúc, xông hơi, thấm sâu, nội hấp) hoặc phối hợp khoảng 2-3 loại thuốc trừ sâu với những tác dụng khác nhau để diệt trừ sâu xám. Dùng thuốc đơn như: Shecpain 36EC; Gottoc 250EC; Basudin 50EC… hoặc phối hợp hai loại thuốc khác nhau như: Sevin 40% + Sherpa 25EC; Diptere 80WP + Karate 2,5EC; Regent 800WG + Sokupi 0,36AS; Ganoi 95SP + Abamectin 36EC… Nên phun khi chiều tối, và cho thêm khoảng 10ml chất bám dính hoặc 5 giọt nước rửa bát hoặc 20 – 30 ml dầu khoáng vào mỗi bình 8 – 12 lít để tăng khả năng bám dính của thuốc vào cơ thể sâu, sâu chết nhanh và nhiều hơn.

b) Bệnh hại:

– Bệnh sương mai (mốc sương):

Là bệnh do nấm gây ra, phá hoại tất cả các bộ phận của cây (lá, cành, thân, củ) và cả khi đang tồn trữ. Với điều kiện nhiệt độ từ12 – 22oC, độ ẩm cao, trời âm u, có sương mù và mưa phùn ẩm ướt, bệnh gây hại nặng từ cuối tháng 12 đến cuối tháng 2.

+ Trên lá: Xuất hiện ở mép lá, lan rộng dần vào phía trong. Vết bệnh có thể nhiễm hết phiến và cuống lá. Vết bệnh trên lá có màu nâu, với điều kiện ẩm ướt thì mặt dưới của lá có phủ một lớp mốc màu trắng và khô lại khi thời tiết khô lạnh.

+ Trên thân, cành: Vết bệnh không có hình dáng ổn định, có màu nâu đen; phần mô bệnh teo lại, dẫn đến gãy hoặc thối mềm.

+ Trên củ khoai: Vết bệnh có màu nâu xám hoặc màu nâu lan rộng và lõm sâu vào thịt củ. Khi thời tiết độ ẩm cao, vết bệnh phát triển thành lớp nấm có trắng xốp. Củ khoai có thể bị thối ướt hoặc teo khô.

– Bệnh héo vàng:

Là bệnh do nấm gây ra, làm mốc trắng ở gốc, cây bị héo, lá gốc héo vàng, bó mạch bị thâm đen sau vài ngày cây sẽ chết.

– Bệnh héo xanh:

Bệnh này do vi khuẩn gây ra, làm cây héo đột ngột, lá vẫn xanh, có thể héo theo từng cành, bó mạch hóa nâu chứa dịch nhờn trắng đục. Ở điều kiện nhiệt độ khoảng 27 – 35oC, mưa nhiều và to, rất thích hợp cho vi khuẩn phát triển và xâm nhập qua vết thương để vào cây do chăm sóc, tuyến trùng, côn trùng… Bệnh nặng ở vụ sớm. Vi khuẩn trong đất và tàn dư của cây bệnh năm trước là mầm bệnh cho vụ năm sau.

– Bệnh xoăn lá:

Là bệnh do virus gây ra, làm cho ngọn nhăn nheo, xoăn vàng; lá nhỏ, máu lá váng xanh xen kẽ, dị hình. Giai đoạn đầu sẽ khiến cây bị bệnh còi cọc, vẫn có củ nhưng củ nhỏ. Bệnh thường vào vụ sớm, với điều kiện nhiệt độ khoảng 28-35oC. Bệnh lan truyền bằng củ giống, dịch cây, hạt giống, qua tàn dư của cây bệnh vụ trước, và do bọ phấn chích hút.

Biện pháp phòng trừ tổng hợp với các loại bệnh hại:

– Canh tác:

+ Cần có phương pháp luân canh với rau, màu khác họ và cây lương thực.

+ Sử dụng giống sạch bệnh, với mật độ thích hợp.

+ Dùng phân chuồng hoai mục. Tăng lượng phân Kali, bón cân đối lượng NPK, và bổ sung thêm Magiê, vào vụ mưa phải tăng cường bón vôi và giảm lượng đạm.

+ Trong quá trình chăm sóc và vun xới, tránh tạo vết thương cho cây. Phải nhổ bỏ ngay cây bệnh và đem đi tiêu hủy.

+ Thu gom các tàn dư, tiêu hủy hoặc đem chôn xa ruộng.

– Phòng trừ bằng thuốc hóa học:

+ Đối với bọ phấn truyền bệnh vi rút, cần phòng trừ bằng thuốc Trebon, Regent… Sử dụng thuốc Steptomysin, Amil 10SC, ValidamycinA, Esin-HP hoặc Staner.

+Đối với bệnh mốc sương: sử dụng các loại thuốc nội hấp để phun phòng: Score 250ND, Ridomil Mz 72WP. Khi xuất hiện vết bệnh điển hình, ở lần phun đầu tiên phải kết hợp với thuốc tiếp xúc như: Mancozeb 80WP, Zineb 80WG…

+ Đối với bệnh héo xanh, cần dùng thuốc gốc đồng như: Streptomycin sulfate + Copper Oxychloride + Zinc sulfate (PN – balacide 32WP); Streptomycin 50 g/kg (Miksabe 100WP) + Oxytetracycline 50g/kg; Oxytetracycline Hydrochloride 6% (Avalon 8WP) + Gentamicin Sulfate 2% …

+ Đối với bệnh héo vàng: cần sử dụng thuốc ngay khi bệnh mới xuất hiện: Ridomil MZ 72WP, Rovral 50WP…

+ Đối với bệnh xoăn lá: Biện pháp hiệu quả là quản lý con đường lây lan của bệnh. Ngoài ra, có thể dùng Sargent 6G để xử lý đất, nhằm diệt các loại côn trùng trong đất. Loại thuốc phổ biến là dầu khoáng SK Enspray 99EC có tác dụng trừ các loại sâu chích hút. Để nâng cao hiệu lực và tiêu diệt được một số loại sâu bệnh khác, nên dùng dầu khoáng nói trên với Sairifos 585EC hay Comda Gold 5WG, với liều lượng bằng 1/2 so với liều lượng khuyến cáo để phòng trừ.

IV. THU HOẠCH VÀ BẢO QUẢN

Thời điểm thu hoạch của khoai tây được xác định là khi có từ 80% số lá trên thân chuyển sang màu vàng. Ngừng tưới nước trước khi thu hoạch từ 15 – 20 ngày, nếu trời mưa thì phải tháo hết nước.

Nên thu hoạch vào ngày nắng ráo. Trước khi thu hoạch từ 7 – 10 ngày nên cắt cách gốc khoảng 15 – 20 cm (cắt toàn bộ thân lá đối với ruộng giống) thì khoai tây sẽ không bị xây xát củ, mã đẹp dễ bán và bảo quản tốt.

Khi thu hoạch, bà con nên phân loại củ ngay tại ruộng, cho vào sọt và đưa về nơi bảo quản.

Bà con tiến hành thu hoạch khoai tây

2. Bảo quản khoai tây

– Để khoai tây không mọc mầm với điều kiện tự nhiên:

Sau khi thu hoạch, ở điều kiện khí hậu không thuận lợi cho việc bảo quản thì khoai tây chỉ để được tối đa không quá 2 tuần là khoai tây giảm chất lượng và có thể mọc mầm.

Để bảo quản được tốt, trước tiên bà con chọn những củ khoai cầm lên tay thấy nặng, chắc, vỏ trơn nhẵn và lành lặn. Khoai tây không được rửa trước khi đưa vào bảo quản.

+ Thời gian bảo quản trong khoảng 2 tháng (khoảng 10oC): Để khoai ở nơi tối, thông thoáng và mát. Không nên bảo quản cùng với các nông sản khác. Không để khoai trong thùng kín, hộp hoặc túi nilon. Hoàn toàn để khoai tây tránh xa ánh sáng mặt trời để khoai không bị mọc mầm. Nên thường xuyên kiểm tra khoai đang được bảo quản để loại những củ thối và củ đang có màu xanh trên bề mặt củ.

Theo kinh nghiệm của dân gian, bà con thường dải khoai tây xuống gầm tủ, gầm giường hoặc để trên sàn góc bếp, góc nhà với lượng khoai ít. Với lượng khoai tây nhiều: bà con cho khoai vào bao tải dứa có đục lỗ giúp cho lưu thông không khí môi trường bên ngoài và trong bao. Xếp 1 – 3 lớp chồng lên nhau ở nơi cao ráo, thoáng mát, không có ánh sáng trực tiếp.

+ Thời gian bảo quản khoai tây khoảng 3 – 4 tháng: Nên vùi kín khoai trong cát khô và chỉ áp dụng được với số lượng ít.

– Bảo quản khoai trong nhà lạnh: Hiện nay, để bảo quản khoai được lâu trên 4 tháng, người ta bảo quản khoai trong kho lạnh. Khoai tây được bảo quản trong nhà lạnh, cần đóng vào bao tải dứa có đục lỗ và xếp trong nhà lạnh. Kho lạnh có nhiệt độ ổn định từ 8 – 10oC. Khoai tây được bảo quản trong kho lạnh thường dùng làm giống vào vụ sau.

Tiếp tục đồng hành cùng chúng tôi để có được những thông tin hữu ích và tìm được cho mình những sản phẩm thuộc dòng máy làm đất phù hợp. Hẹn gặp lại quý bà con trong những bài viết tiếp theo!

Chúc bà con thành công!

Công ty CPĐT Tuấn Tú

VPGD Miền Bắc: Số 2, ngõ 2, đường Liên Mạc, phường Liên Mạc, quận Bắc Từ Liêm, TP. Hà Nội.

Hotline: (024)22 05 05 05 – 0916 478 186

Chi nhánh Miền Nam: 129/17D Đường Lê Đình Cẩn, Khu phố 6, Phường Tân Tạo, Quận Bình Tân, TP. Hồ Chí Minh.

Hotline: 0945 796 556 – 0984 930 099

Email: maylamdatvn@gmail.com

Website: maylamdat.vn

Fanpage: facebook.com/maylamdat3A/