Xu Hướng 12/2023 # Hướng Dẫn Trồng Thiên Niên Kiện Đúng Kỹ Thuật # Top 16 Xem Nhiều

Bạn đang xem bài viết Hướng Dẫn Trồng Thiên Niên Kiện Đúng Kỹ Thuật được cập nhật mới nhất tháng 12 năm 2023 trên website Duhocaustralia.edu.vn. Hy vọng những thông tin mà chúng tôi đã chia sẻ là hữu ích với bạn. Nếu nội dung hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất.

Thiên niên kiện vị thuốc quý của núi rừng

Thiên niên kiện là loài cây dược liệu quý có dược tính cao chữa trị bệnh về đau nhức xương khớp. Ngoài ra thiên niên kiện chứa tinh dầu đặc biệt sử dụng trong chế tạo nước hoa.

Đặc điểm của cây thiên niên kiện

Thiên niên kiện là một cây sống lâu năm, có thân rễ mập, màu xanh, đường kính 1-2 cm. Lá mọc so le, có cuống dài từ 18 đến 25 cm, màu xanh, mềm, nhẵn, phía dưới cuống nở rộng thành bẹ có màu vàng nhạt; phiến lá hình đầu mũi tên, dài 11-15 cm, rộng 7-11 cm, đầu nhọn, phía dưới hình cánh tên, mép nguyên, mặt trên lá có màu đậm hơn, hai mặt đều nhẵn, gân ở hai mép đều hướng về phía đỉnh lá. Cụm hoa mẫn nở vào tháng 3-4. Quả mọng.

Trong thân rễ có khoảng 0,8-1% tinh dầu tính theo rễ khô kiệt. Tinh dầu màu vàng nhạt, mùi thơm dễ chịu. Trong tinh dầu có chừng 40% l-linalol, một ít terpineol và chừng 2% este tính theo linalyl acetat. Ngoài ra còn có sabinen, limonen, a-terpinen, acetaldehyt, aldehyd propionic

Công dụng của cây thiên niên kiện

Ở Việt Nam, thiên niên kiện được dùng với các công dụng sau:

Dùng chữa các bệnh về xương khớp như: tê mỏi, tê bại xương khớp, thấp khớp, đau nhức khớp, hàn thấp nhức mỏi gân xương.

Khỏe gân, khớp

Dùng chữa bệnh đau dạ dày

Kích thích tiêu hóa

Trị đau bụng kinh

Trừ sâu nhậy

Làm nguyên liệu chiết tinh dầu làm hương liệu

Kinh nghiệm dân gian Việt Nam còn dùng khói của thiên niên kiện với thương truật để xong chữa chàm, dị ứng, viêm da thần kinh

Hướng dẫn trồng thiên niên kiện đúng kỹ thuật

Trước đây, cây thiên niên kiện là loài cây thường phát triển trong rừng tự nhiên. Được người dân đi rừng thu hái và đem về sấy khô để sử dụng làm thuốc. Hiện nay do nhu cầu sử dụng cây thiên niên kiện tăng cao. Thiên niên kiện được sử dụng nhiều trong các bài thuốc trị xương khớp. Ngoài ra, thiên niên kiện còn được chiết xuất tinh dầu làm nước hoa. Do vậy mà  được khai thác nhiều và chưa có phương pháp khai thác bền vững nên đứng trước nguy cơ cạn kiệt. Vì thế, cần có phương án bảo tồn loại thảo dược quý này.

Kỹ thuật trồng thiên niên kiện đúng cách

Thiên niên kiện là thảo dược thân thảo dễ sống. Thường mọc dưới những tán cây trong rừng. Vì thế mà khi trồng và nhân giống thiên niên kiện cần tìm nơi thoáng mát, nhiều bóng râm, ẩm ướt.

Thiên niên kiện trồng bằng rễ. Vì thế người ta tận dụng thiên niên kiện thu hái trong tự nhiên một phần sử dụng một phần có thể ươm giống thành các bầu.

Cách trồng thiên niên kiện

Đem bầu cây giống thiên niên kiện ra trồng . Cứ 1m2 trồng 4 gốc thiên niên kiện. cuốc hốc rộng 20cm , sâu 20 cm , bón lót bằng phân chuồng hoai mục , sau đó phủ đất lại chừng 5cm tiến hành đặt bầu cây giống

Cây thiên niên kiện có thể trồng sen dưới các tán rừng trồng ẩm ướt hoặc trồng dưới ruộng canh tác không năng suất. Cây ưa bóng nhưng có khả năng chịu hạn rất tốt , năng suất trung bình 50 tấn / héc ta , thời gian thu hoạch tốt nhất trên ba năm.

Mua giống cây thiên niên kiện ở đâu

Công ty TNHH Dược Liệu Hòa Bình – cơ sở mua bán và nuôi trồng thiên niên kiện uy tín. Nắm bắt nhu cầu sử dụng của người dân với loại thảo dược quý thiên niên kiện. Dược Liệu Hòa Bình đã cho nhân giống thành công tạo thành vườn dược liệu thiên niên kiện và các loại thảo dược khác. Vườn  Dược Liệu Hòa Bình được xây dựng theo tiêu chuyển GAPC – WHO.  Chuyên cung cấp cây giống, dược liệu thành phầm tới tận tay người tiêu dùng.

Với kinh nghiệm hơn 10 năm kinh doanh và buôn bán dược liệu. Công ty TNHH Dược Liệu Hòa Bình nhận gửi hàng tới mọi miền tổ quốc. Chúng tôi cam kết chất lượng với người mua:

Dược Liệu Hòa Bình mong rằng tất cả mọi người sẽ có một cơ thể khỏe mạnh để đạt được những thành công trong cuộc sống, chúng tôi sẽ hỗ trợ giao hàng với khách hàng mua thiên niên kiện uy tín chất lượng nhất.

Chuyển hàng trong vòng từ 1-3 ngày

Nhận hàng xong mới thanh toán

Phát hiện hàng giả đền gấp 10 lần giá trị đơn hàng

Mọi thắc mắc

CÔNG TY DƯỢC LIỆU HÒA BÌNH

Địa chỉ: Thôn Om Làng – Xã Cao Dương – Huyện Lương Sơn – Tỉnh Hòa Bình

SĐT: 0976836586

WEBSITE: DUOCLIEUHOABINH.NET.VN

*Lưu ý: Tác dụng của dược liệu tùy thuộc vào cơ địa của mỗi người

Kỹ Thuật Trồng Cây Thiên Niên Kiện

Hiện nay, củ của cây Thiên niên kiện được thu mua để chiết xuất tinh dầu và bào chế các loại thuốc, giá thu mua từ 5.000 – 7.000 đồng/kg củ tươi. Kỹ thuật gây trồng phù hợp và thu hái một cách bền vững nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường và góp phần bảo tồn đa dạng sinh học.

Mô tả cây:

Thiên niên kiện là một cây sống lâu năm, có thân rễ mập, màu xanh, đường kính 1-2cm.

Lá mọc so le, có cuống dài từ 18 đến 25cm, màu xanh, mềm, nhẵn, phía dưới cuống nở rộng thành bẹ có màu vàng nhạt; phiến lá hình đầu mũi tên, dài 11-15cm, rộng 7-11 cm, đầu nhọn, phía dưới hình cánh tên, mép nguyên, mặt trên lá có màu đậm hơn, hai mặt đều nhẵn, gân ở hai mép đều hướng về phía đỉnh lá.

Cụm hoa là một bông mo màu lục nhạt, dài 4-5 cm, rộng 10-15 cm; mỗi khóm thường có 3-4 bông mo, cuống bông mo dài 5-15 cm, bông ngắn hơn mo, dài 3-4 cm.

Mùa ra hoa: tháng 3-4. Mùa quả: tháng 5-6.

Công dụng và liều dùng

Thiên niên kiện được dùng chữa thấp khớp, tay chân và các khớp xương nhức mỏi hoặc tê bại, rất tốt cho người cao tuổi, già yếu. Ngày dùng 6-12g dưới dạng thuốc sắc, rượu thuốc hoặc dạng bột phối hợp với nhiều vị khác làm hoàn tán.

Cũng có thể dùng tươi giã nát, ngâm rượu xoa bóp chỗ đau nhức, tê bại.

Rễ thiên niên kiện khô tán nhỏ dùng trong bài thuốc chữa phù cùng với lá phù dung, rễ cỏ xước, ý dĩ, hy thiêm, thổ phục linh.

Ngoài ra, rễ thiên niên kiện giã với muối, đắp làm tan nhọt độc.

Tinh dầu dùng chế dầu xoa.

Thiên niên kiện được nhân giống bằng phương pháp giâm củ. Phương pháp này dễ thực hiện, hệ số nhân giống cao, bình quân từ 1 gốc mẹ có thể nhân ra 3-5 cây con, tỷ lệ sống cao.

Thời điểm lấy hom củ thường vào khoảng tháng 8 – 12 hàng năm.

Chuẩn bị đất để giâm hom:

Chọn những địa điểm trong rừng, đất tương đối bằng phẳng.

Lên luống cao khoảng 1 gang tay (10 cm), chiều ngang khoảng 1 mét và chiều dài tùy ý nhưng không nên quá 10 mét.

Đất phải được xới xáo tơi xốp, sạch cỏ rác.

Kỹ thuật giâm hom thân củ:

Cắt mỗi đoạn hom củ dài khoảng 1 gang tay (15- 20 cm), cắt bỏ hết rễ, đặt hom củ nằm ngang trên luống đất và lắp một lớp đất mỏng nhưng phải để lộ phần thân.

Giâm theo hàng, mỗi hàng cách nhau khoảng 2 gang tay (40 cm) và đặt hom cách hom 1 gang tay (10 cm).

Sau khi giâm hom phải làm dàn che nắng thường xuyên và luôn giữ đủ ẩm.

Sau 10 – 20 ngày chồi mới bắt đầu phát triển lá và rễ mới xuất hiện có thể bứng cây đi trồng.

* Lưu ý trong quá trình vận chuyển đi trồng phải cẩn thận tránh làm gãy mầm.

Chọn những nơi đất ẩm, có bóng râm, dưới tán rừng tự nhiên dọc ven hai bên khe, suối. Ngoài ra, cây Thiên Niên Kiện có thể trồng trong vườn ở những nơi đất ẩm ướt, dưới bóng cây, hoặc có thể trồng xen dưới các tán rừng trồng ẩm ướt, cây ưa bóng nhưng có khả năng chịu hạn rất tốt.

Thiên niên kiện có thể trồng quanh năm, nhưng tốt nhất trồng vào tháng 2 đến tháng 3 và tháng 8 đến tháng 9.

Cây giống đã được ươm sẵn đã mọc đầy đủ lá và rễ. Hoặc hom giống được cắt ra từ củ Thiên niên kiện mới khai thác.

Một hec ta (ha) cần chuẩn bị 1.000 cây giống hoặc 1.000 hom giống.

Trồng xen vào rừng tự nhiên khoảng 1.000 cây/ha, cứ 1m2 (mét vuông) trồng 4 gốc Thiên Niên Kiện. Mỗi gốc cách nhau khoảng 2-3 gang tay (50 cm).

Trồng cây vào những ngày có mưa nhỏ hoặc râm mát.

Dùng cuốc hoặc tạo hố nhỏ sâu khoảng 5-10 cm, đặt hom giống hoặc cây giống vào hố sau đó lấp đất, nén nhẹ và tưới nước vào gốc, phủ cỏ hoặc rơm rạ xung quanh gốc. Khi trồng chú ý để chồi non nhô lên trên mặt đất.

Sau khi trồng 1 tháng tiến hành kiểm tra và trồng dặm lại những cây bị chết. Khi cây đã có củ cần phải khơi rãnh để thoát nước, tránh củ ngập úng lâu sẽ bị thối khi có mưa kéo dài ngày.

Củ sau khi trồng được 1,5 – 3 năm tuổi khi kích thước củ đã ổn định có thể tiến hành khai thác củ. Không khai thác củ Thiên niên kiện khi cây đang ra hoa và chỉ khai thác những cây cho chiều cao trên 2 gang tay (trên 40 cm). Trung bình mỗi cây cho thu hoạch từ 0,3-0,8 kg củ tươi.

Củ Thiên niên kiện được khai thác theo các bước như sau:

6. Thu hoạch và chế biến

Bước 1: Khoanh vùng khai thác. Dọn hết dây leo hoặc cây bụi bám xung quanh cây. Dùng cuốc nhỏ bới đất xung quanh củ Thiên Niên Kiện.

Bước 2: Dùng dao rựa hoặc cuốc cắt phần củ cách gốc cây 2-3 đốt. Lấy phần củ đã cắt ra khỏi bụi cây. Phần thân cây để lại.

Bước 3: Loại bỏ đất bám vào củ Thiên Niên Kiện. Cho vào gùi hoặc giỏ để vận chuyển ra khỏi rừng.

Bước 4: Cắt bỏ những lá già, khô. Xới xáo và vun gốc phần để cây tiếp tục phát triển.

Cây Giống Thiên Niên Kiện

Mô tả TRồng và cung cấp giống cây thuốc quý thiên niên kiện đi các tỉnh

là loại cây thuộc họ ráy Araciae, người ta vần hay gọi là củ ráy rừng. Nếu các bạn thấy ai đó gọi là Sơn Thục thì đó chính là cây thiên niên kiện. Thiên niên kiện là một trong những loại cây thuốc nam quý. Ngoài tác dụng trị phong thấp tê đau, trị nhức mỏi gân thì loại cây này còn có tác dụng trị đau dạ dày, và kích thích hệ tiêu hóa tốt hơn. Ở nhiều gia đình có sử dụng để trang trí cây xanh trong nhà vì loại cây này có thể hút khí CO và formaldehyde giúp thanh lọc không khí và làm cảnh. Đây là loại cây có thân rễ mập, bò dài, lá xanh tốt mọc từ thân rễ, phiến lá sáng bóng xanh hơn.

Công dụng củ thiên niên kiện

“Thiên niên kiện mạnh gân xương/ trừ phong tê thấp, xông hương trị chàm”. Đó là câu ca mọi người hay nói về công dụng của thiên niên kiện

Công dụng của đều nằm ở tất cả các bộ phận của cây, từ rễ, thân đến lá, trong thành phần của cây có chứa một hàm lượng lớn tinh dầu (nằm nhiều ở phần thân rễ) gồm có terpineol, este và l-linalol tính theo sabinen, linalyl acetat, a-terpinen, aldehyd propionic, limonen, acetaldehyt có mùi thơm cực kỳ dễ chịu và có màu vàng nhạt. Các loại tinh dầu này giúp giảm tê dại chân tay, chữa gãy xương, đau lưng đùi, phong thấp đau nhức xương, chữa viêm dạ dày, ruột hiệu quả và chữa bệnh đau dạ dày. Ngoài ra còn được dùng để làm hương liệu và chiết xuất tinh dầu làm nguyên liệu tạo linalool.

Ở Vân Nam (Trung Quốc), thân rễ được dùng trị gãy xương, ngoại thương xuất huyết, đòn ngã tổn thương, đau dạ dày, tứ chi tê bại, gân mạch khó co duỗi, viêm dạ dày và ruột, loại phong thấp đau nhức khớp xương,phong thấp đau lưng đùi.

Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây thiên niên kiện

Đem bầu ra trồng . Cứ 1m2 trồng 4 gốc thiên niên kiện. cuốc hốc rộng 20cm , sâu 20 cm , bón lót bằng phân chuồng hoai mục , sau đó phủ đất lại chừng 5cm tiến hành đặt bầu cây giống Cây thiên niên kiện có thể trồng sen dưới các tán rừng trồng ẩm ướt hoặc trồng dưới ruộng canh tác không năng suất , cây ưa bóng nhưng có khả năng chịu hạn rất tốt , năng suất trung bình 50 tấn / héc ta , thời gian thu hoạch tốt nhất trên ba năm

Cách ngâm rượu thiên niên kiện Các loại thảo dược Cách ngâm

Đầu tiên chúng ta đem này thái lát mỏng đem phơi thật khô, sau đó rửa sơ qua nước sạch cho sạch bụi và cát, sau đó bỏ chung vào một cái hũ ngâm chung với 2 lít rượu (lưu ý rượu phải có độ cồn cao). Chúng ta ngâm trong khoảng thời gian 1 tháng khi nào thấy rượu chuyển sang màu vàng đen là được.

Bạn chỉ được uống 2-3 ly nhỏ trong mỗi bữa ăn hằng ngày.

Lưu ý:

Không nên lạm dụng uống rượu quá nhiều, rượu này chỉ để chữa bệnh không phải để uống say.

Không nên sử dụng quá nhiều củ thiên niên kiện, nếu dùng nhiều quá sẽ có nguy cơ ngộ độc cao.

Hiểu Biết Về Cây Thiên Niên Kiện

Cây thiên niên kiện trong dân gian thuộc họ Ráy, còn có tên gọi khác là sơn thục hay cây bao kim.

Thiên niên kiện là cây thân cỏ, sống lâu năm, thân rễ mập, bò dài, có mùi thơm. Lá mọc từ thân rễ, hình tim, mặt lá sáng bóng, dài khoảng 20-30cm. Hoa của cây mọc thành cụm, gọi là những bông mo, có màu xanh, dài khoảng 5cm. Quả thiên niên kiện thuôn dài, nhiều hạt. Cây thiên niên kiện ra hoa vào tháng 4 đến tháng 6 hàng năm và có quả chín sau 4-5 tháng. (wiki)

Thiên niên kiện là loài cây mọc hoang, ưa khí hậu nóng ẩm, được tìm thấy chủ yếu ở khu vực Nam Á và Tây Nam Thái Bình Dương. Cây thiên niên kiện mọc nhiều ở các vùng trũng, men các kênh, rạch, khe suối và ở các sườn đồi thấp.

2. THÀNH PHẦN HÓA HỌC

Thân rễ của cây thiên niên kiện chứa khoảng 1% thành phần là tinh dầu. Đây chính là dược liệu quý dùng trong Đông y với nhiều thành phần hóa học như: 40% l-linalol, một ít terpineol và chừng 2% este tính theo linalyl acetat. Ngoài ra còn có sabinen, limonen, a-terpinen, acetaldehyt, aldehyd propionic.

3. MÙI VỊ

Thiên niên kiện có vị đắng, cay, mùi thơm, tính ấm.

Tinh dầu của thiên niên kiện có màu vàng nhạt, mùi thơm nhẹ, dễ chịu.

4. THU HÁI VÀ CHẾ BIẾN

Thu hái:

Cây thiên niên kiện được trồng bằng rễ và cũng thu hoạch bộ rễ để làm dược liệu.

Chế biến:

Rễ cây sau khi hái về được rửa sạch, cắt đoạn ngắn tầm 20cm, đem sấy nhanh ở nhiệt độ 50 độ C cho khô mặt ngoài, lột bỏ vỏ và các rễ con, sau đó phơi khô lại rồi cất đi bảo quản ở nơi khô ráo, tránh ẩm mốc.

5. CÔNG DỤNG

Theo y học cổ truyền, thiên niên kiện có tác dụng hỗ trợ điều trị phong tê thấp, đau mỏi cổ vai gáy, nhức mỏi xương khớp, tê bì chân tay, đặc biệt ở người cao tuổi; hỗ trợ điều trị vôi hóa đốt sống, thoái hóa xương khớp, gai đốt sống. Ngoài ra, cây thiên niên kiện còn trị bệnh đau dạ dày, kích thích tiêu hóa, giảm đau bụng kinh và dùng trong chế biến hương liệu.

6. BÀO CHẾ THUỐC CHỮA BỆNH

Thiên niên kiện khô có thể chế biến dưới hai dạng: sắc thuốc và ngâm rượu uống.

Liều lượng: 5-15g cho mỗi thang thuốc.

6.1. Bài thuốc chữa phong thấp, đau nhức xương khớp

Bài 1:

Thiên niên kiện, ngưu tất mỗi loại 10g; mộc qua, hy thiêm thảo mỗi vị 20g. Đem sắc tất cả với 1 lít nước, đến khi cạn còn 400 ml thì dừng, chia làm 2 lần uống hết trong ngày.

Bài 2:

Thiên niên kiện, ngải cứu, thương nhĩ tử mỗi vị 10g; rễ cây cỏ xước 40g; hy thiêm, thổ phục linh mỗi loại 20g. Sắc các loại thuốc này với 4 bát nước đầy cho tới khi còn lại 2 bát nước thì dừng, chia làm 2 lần, uống trước khi ăn.

Bài 3:

Thiên niên kiện, cốt toái bổ mỗi vị 10g, bạch chỉ 8g, sắc lên uống mỗi ngày 1 thang.

6.2. Bài thuốc chữa đau bụng kinh bằng thiên niên kiện

Thiên niên kiện, rễ bưởi, rễ cây bướm bạc, rễ cây sim rừng mỗi vị 10g, đem các nguyên liệu trên sắc lên, uống thay nước trong những ngày hành kinh.

6.3. Bài thuốc chữa rôm sảy, mẩn ngứa, dị ứng

Thiên niên kiện, gừng tươi, củ sả, tất cả rửa sạch, giã nát rồi đắp lên vùng da bị bệnh. Thực hiện đều đặn trong vòng 2-3 ngày.

6.4. Bài thuốc chữa mụn nhọt, mụn độc

Giã nát lá thiên niên kiện tươi, trộn đều với muối hạt rồi đắp lên đầu mụn, đắp mỗi ngày cho đến khi mụn lặn hẳn.

6.5. Bài thuốc ngâm rượu chữa bệnh từ cây thiên niên kiện

1kg củ thiên niên kiện; ngưu tất, câu kỷ tử, hổ cốt mỗi loại 100g, các nguyên liệu này đem rửa sạch, thái nhỏ, phơi khô, sao vàng hạ thổ, sau đó đem ngâm cùng 2 lít rượu trắng loại trên 40 độ, ngâm trong bình sành hoặc bình thủy tinh ít nhất 1 tháng là có thể dùng được.

Để bình rượu ở chỗ khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng mặt trời trực tiếp, uống mỗi ngày 1 chén nhỏ trong bữa ăn.

6.6. Bài thuốc trừ sâu nhậy

Đem thiên niên kiện phơi khô, tán thành bột rồi rắc bột đó lên chỗ bị sâu phá hoại.

7. LƯU Ý KHI SỬ DỤNG THIÊN NIÊN KIỆN

Người âm hư nội nhiệt, táo bón, nhức đầu không nên dùng.

Khi dùng thiên niên kiện khô để ngâm rượu không nên cho quá nhiều và không nên uống quá 2 chén nhỏ một ngày vì có thể gây ra ngộ độc, nôn ói, chóng mặt, đau đầu.

Nếu còn thắc mắc thêm về các phương pháp phòng và chữa bệnh từ thiên niên kiện, vui lòng gọi ngay hotline 0865344349 để được các chuyên gia, dược sĩ cao cấp của Dược phẩm Tâm Bình tư vấn cách điều trị phù hợp nhất.

Hướng Dẫn Cách Trồng, Chăm Sóc Cây Hoa Thiên Lý Đúng Kỹ Thuật

Cập nhật vào 11/11

1. Hoa thiên lý là gì?

Cây hoa thiên lý là loại thực vật leo bằng dây không có tua cuốn, hoa mọc thành chùm ở nách lá, nở từ tháng 5 đến tháng 10. Cây hoa thiên lý ưa ẩm, không chịu được úng, nếu bị khô hạn cây sẽ phát triển cằn cỗi.

Tuy nhiên, kỹ thuật trồng và chăm sóc cây hoa thiên lý khá dễ, chỉ cần trồng 1 lần thì có thể thu hoạch được nhiều vụ trong nhiều năm liên tiếp. Tuy nhiên bạn phải chú ý đến chế độ chăm sóc tránh nắng gắt và ngập úng.

Cây hoa thiên lý được trồng ở nhiều nơi ở khắp thế giới như các nước châu Âu, Bắc và Nam Mỹ, Myanmar, Pakistan, Việt Nam. Tại Việt Nam, cây hoa thiên lý được trồng nhiều ở các tỉnh phía Bắc, nó còn có tên gọi tiếng Anh là “Tonkin creeper” – “cây leo Bắc Bộ “.

Cây hoa thiên lý là cây mọc leo giàn vừa tạo bóng râm che mát, có thể làm cảnh lại vừa cho hoa để chế biến món ăn rất ngon và dinh dưỡng.

Trong các phần tiếp theo, chúng ta đến với các bước chuẩn bị cây giống, trồng và chăm sóc cây hoa thiên lý.

2. Công dụng và ý nghĩa của hoa thiên lý

Trong vô số những loài hoa làm nên nét độc đáo của ẩm thực Việt có lẽ duy nhất chỉ có hoa thiên lý là có nhiều chuyện để nói nhất.

Thành phần dinh dưỡng trong cây thiên lý

Theo nghiên cứu y học hiện đại, thành phần dinh dưỡng có trong cây thiên lý bao gồm: chất xơ 3%, chất đạm 2,8%, và gồm chất bột đường, các vitamin như C, B1, B2, PP và tiền vitamin A (caroten) cùng các khoáng chất cần cho cơ thể như calcium, phospho, sắt, đặc biệt là kẽm (Zn) có hàm lượng khá cao.

Một số món ăn ngon chế biến từ cây thiên lý

Canh thiên lý nấu thịt băm

Nguyên liệu: Thịt, hành tím, hoa thiên lý, gia vị cần thiết.

Cách làm: Bạn phi thơm hành tím, cho thịt vào đảo săn. Cho nước vào đun sôi rồi cho hoa thiên lý vào, nêm thêm muối. Chỉ cần nước sôi lại lần nữa là bạn nhắc nồi xuống vì hoa thiên lý rất nhanh chín. Món canh này ngọt, thơm và giúp bạn dễ ngủ đấy.

Nguyên liệu: Cua đồng, hoa thiên lý, hành tím, ớt, muối, đường.

Cách làm: Cua đồng làm sạch, xay nhuyễn, cho vào 1 lít nước lược bỏ xác. Hoa thiên lý nhặt, rửa, vẩy ráo. Phi vàng hành tím, ớt băm nhuyễn với dầu, cho gạch cua vào xào trên lửa vừa một phút, nhấc xuống.

Nấu sôi nước cua trên lửa vừa, dùng vá lưới vớt thịt cua, cho vào trộn đều với gạch cua vừa xào. Sau khi đã múc hết thịt cua nổi trong xoong, cho hoa thiên lý, muối, đường vào nấu sôi trên lửa lớn hai phút, cho thịt cua vào đun sôi lại và nhấc xuống.

Nguyên liệu: Ngao, ½ thìa nước mắm, hạt tiêu, hành khô băm nhỏ

Cách làm:

Ngao rửa sạch cát, cho vào nồi luộc với nước. Ngao mở vỏ, bạn lọc phần nước ngao trong để riêng. Phần thịt ngao nhặt riêng, rửa sạch, để ráo.

Ướp ngao với ½ thìa nước mắm, hạt tiêu, hành khô băm nhỏ 30 phút.

Phi thơm hành khô băm nhỏ với dầu ăn.

Cho thịt ngao vào xào cho săn lại, múc ra để riêng.

Rửa sạch hoa thiên lý rồi để ráo. Đ

ổ phần nước ngao vào nồi vừa xào ngao, đun cho sôi.

Sau đó cho hoa thiên lý và ngao xào vào, nêm nếm gia vị cho vừa miệng rồi bắc ra.

Ngoài công dụng trên hoa thiên lý còn có công dụng chữa bệnh rất tốt. Theo Đông y, thiên lý có vị ngọt tính bình, giải nhiệt, chống rôm sảy, là một vị thuốc an thần, làm ngủ ngon giấc, giảm tiểu đêm, đỡ mệt mỏi, đau lưng, có tính chống viêm, thúc đẩy chóng lên da non, được sử dụng trị liệu chữa lòi dom, đinh nhọt, trị giun kim…

Một số bài thuốc thông dụng với hoa thiên lý

Chữa tiểu buốt: Lấy rễ cây thiên lý từ 10 – 20g, sắc lấy nước uống 2 – 3 lần trong ngày. Uống trong 5 ngày.

Chữa đinh nhọt: Lấy lá cây thiên lý 30 – 50g, giã nhỏ đắp vào chỗ mụn nhọt, ngày thay 1 lần, vài ba ngày sẽ khỏi.

Trị giun kim: Lấy lá thiên lý non nấu canh cho trẻ ăn liền từ 7 – 10 ngày sẽ hiệu quả. Hoặc có thể dùng bài thuốc sau: Hoa thiên lý 30g, rau sam 20g, lá đinh lăng 25g. Ba thứ rửa sạch, sao khô, sắc lấy nước uống trong ngày, mỗi ngày chia làm 3 lần, uống liên tiếp trong 3 ngày.

Chữa mất ngủ: Hoa thiên lý 30g, hoa nhài 10g, tâm sen 15g. Ba thứ sắc chung lấy nước uống trong ngày. Dùng liên tục trong một tuần.

Phòng rôm sảy ngày hè: Hằng ngày nấu canh hoa thiên lý ăn. Với trẻ có thể xay lá và hoa thiên lý ra nấu lẫn với bột khi cho trẻ ăn dặm.

Giảm đau mình mẩy, nhức xương cốt: Hàng ngày lấy hoa thiên lý xào với thịt bò ăn sẽ có tác dụng.

3. Chuẩn bị cây giống

Trồng cây hoa thiên lý, bạn có thể trồng bằng dây thiên lý theo phương pháp giâm cành. Có 2 cách chọn giống cây như sau:

Bạn chọn mua ở vựa cây giống những dây thiên lý được ươm sẵn.

Chọn những nhánh dây thiên lý hơi già, thân to có màu xám dài khoảng 20 – 30cm để thuận tiện cho việc ươm cành.

Thời điểm tốt để thực hiện ươm giống cây hoa thiên lý là mùa xuân.

4. Trồng cây hoa thiên lý

Bước 1: Trước khi tiến hành trồng khoảng 10 ngày thì phải làm đất kỹ, cày xới đất tơi xốp và bón lót phân chuồng ủ mục, vôi và hỗn các loại phân NPK và lân để tăng cường dưỡng chất cho đất trồng.

Bước 2: Đặt bầu cây xuống hố đất rồi lấp đất lên vun cho chặt gốc, bổ sung rơm rạ, mùn mục, tro trấu phủ quanh gốc cây mới trồng. Sau đó tưới nước cho cây.

Bước 3: Dùng những cọc tre hay gỗ có chiều cao từ 1 – 1,5m cắm sát gần thân cây thiên lý rồi buộc dây vào cọc để giúp dây thiên lý có điểm tựa trong thời gian đầu.

5. Làm giàn cây hoa thiên lý

Khác với giàn cây hoa hồng leo thì cần cột chống phải thật chắc chắn, với cây hoa thiên lý nên làm giàn cao khoảng 2m, nhiều nắng sẽ cho hoa nhiều. Thời điểm cây đang nhỏ cần có dây nylon đỡ cho cây leo lên giàn.

Dây đỡ làm căng và thẳng đứng càng tốt vì thiên lý phát triển tốt khi có độ cao thích hợp.

Làm giàn cho cây cũng là một trong những cách chăm sóc cây hoa thiên lý có điều kiện phát triển tốt.

6. Cách chăm sóc cây hoa thiên lý

Để cây hoa thiên lý mới trồng phát triển tốt, bạn nên chú ý chăm sóc như sau:

Sau khi trồng cây bạn cần tưới nước mỗi ngày 2 lần và che phủ tạo bóng râm trong 1 tuần đầu để dây hoa thiên lý hồi sức.

Cây hoa phải luôn được đảm bảo đủ ẩm, khi úng cần phải tiêu nước ngay. Khi cây leo cao được 2m, người trồng cần tiến hành bón thúc bằng nước giải pha loãng 1/20 (1 lít nước giải pha với 20 lít nước1) tưới cách gốc 60 cm.

Khi cây nằm trên giàn 30 – 50cm, bạn mới cho cây phát triển nhánh, chủ động dẫn nhánh toả kín giàn, tránh để các nhánh quấn vào nhau. Hoa ra trong khoảng từ tháng 5 tới tháng 10, kết quả trong khoảng tháng 10-12.

7. Các bệnh thường gặp ở cây hoa thiên lý

Cây trồng thì không thể tránh khỏi mắc phải một số bệnh. Nếu biết cách phòng tránh và chữa trị thì sẽ ngăn được những hậu quả không mong muốn. Cách phòng tránh và chữa trị một số loại bệnh của cây thiên lý như sau:

Trồng hoa thiên lý cần chú ý đến một số loại sâu bệnh gây hại như rầy rệp và bọ trĩ, đặc biệt là vào thời tiết nắng nóng. Để phòng trị bệnh hại này thì cần phải chú ý lượng nước tưới cho cây đầy đủ, tránh để cây bị thiếu nước.

Nếu phát hiện rầy rệp, rầy mềm, rệp sáp hay bọ trĩ gây hại thì cần phải bắt giết ngay, hoặc nếu mật độ nặng thì có thể sử dụng thuốc Supracide để phun.

Một số loại nấm bệnh cũng thường gây hại cho cây thiên lý khiến cây bị thối gốc, thối rễ, hoa bị teo khiến năng suất và chất lượng giảm đáng kể, đặc biệt là vào mùa mưa. Để khắc phục bệnh hại này thì cần phải chú ý kỹ ở khâu làm đất, vun gốc, chú ý nhiệt độ, độ ẩm và ánh sáng, thường xuyên cắt tỉa bớt các lá già và cành để giàn hoa thiên lý thông thoáng.

Nếu mật độ bệnh hại nặng thì có thể luân phiên sử dụng các loại thuốc trừ nấm như Aliettel, Benlat C, Ridomil,… để phun trên mặt lá và tưới vào gốc bị bệnh.

Có thể bạn sẽ quan tâm

Hướng Dẫn Kỹ Thuật Trồng Hoa Thiên Lý Tại Gia

Hoa thiên lý là một loài cây quen thuộc với nông thôn Việt Nam, cây hoa thiên lý được sử dụng nhiều trong bữa ăn hàng ngày và được trồng rộng rãi. Người dân đô thị có thể trồng loài thực vật này bởi kỹ thuật trồng cây không khó.

Hoa thiên lý có giá trị dinh dưỡng cao. Ở nông thôn, hoa thiên lý thường được trồng làm cây cảnh, lấy bóng mát, thưởng thức mùi thơm và làm thức ăn bổ sung hàng ngày. Những năm gần đây, nhu cầu tiêu thụ hoa thiên lý ở các thành thị rất lớn. Vì vậy, người dân một số nơi đã đưa cây thiên lý vào trồng tại nhà. Cây có thể được ươm trồng quanh năm, tuy nhiên để có trọn mùa hoa thu hoạch trong năm đầu, bà con nên trồng vào vụ xuân.

Người trồng có thể dùng những đoạn dây bánh tẻ (không già quá và cũng không non quá) có đường kính 7 – 10 mm làm hom. Sau đó, bà con cần cắt mỗi hom dài khoảng 1m, chấm tro vào hai đầu vết cắt để chống chảy nhựa, mất nước và sát khuẩn và cuối cùng cần khoanh tròn phần phía dưới để lại 2 mắt phía trên và đem trồng.

Chú ý: khi trồng, người dân nên đào luôn cả đất xung quanh để tránh tổn thương rễ, khi trồng sẽ đảm bảo tỷ lệ sống cao hơn.

Chuẩn bị đất trồng và làm giàn

Chuẩn bị đất trồng: Bà con nông dân nên chọn đất pha cát, vị trí dễ tưới, tiêu nước. xung quanh không có cây to và núi cao che khuất. Đất cần được cày bừa kỹ, lên luống cao 40 – 50 cm, luống rộng 1,2m, rãnh giữa hai luống rộng 80 cm.

– Nơi hiếm đất, nhà ở đô thị, tối thiểu phải xây bồn cao 30cm, trong lòng rộng 30cm, dài 100cm. Đào sâu xuống đất 50cm, bốc đất lên, xếp xuống đáy 1 lớp vỏ Dừa (đã lấy nước uống), cứ 1 lớp xơ Dừa lấp 1 lớp đất 10cm (để dễ thoát nước và tạo phân bón cây sau này) rồi trồng bầu Thiên lý đã phát triển thành cây (dây Thiên lý dài 50cm), lấp đất kín bầu (vừa bằng mặt đất, cách thành bồn 30cm).

– Trường hợp làm giàn dưới thấp: Chọn nơi không có cây to hoặc không sát nhà cao tường che nắng. Tối thiểu cũng phải có ánh nắng chiếu trực tiếp được 4 – 6 giờ mỗi ngày. Làm giàn hơi nghiêng vào góc có nắng chiếu.

Tiến hành trồng

Đối với cây được nhân bằng cách vùi đoạn sát gốc xuống đất để tạo rễ, người trồng cần tiến hành tách rời cây giống khỏi cây mẹ, đào luôn cả đất và rễ đem trồng vào hố trồng. Đối với cây giống được nhân bằng hom, bà con nên đặt phần khoanh tròn của hom xuống, lấp đất chừa lại 1-2 mắt mằm phía trên mặt đất và nén chặt. Sau khi trồng xong, cây cần được tưới nước đủ ẩm và rào bảo vệ.

Chăm sóc

Người dân cần chọn những chồi tốt nhất làm dây cái cho leo lên giàn, những dây phát triển kém nên cắt bỏ. Cây phải được đảm bảo đủ ẩm, khi úng cần phải tiêu nước ngay.

Khi cây leo cao được 2m, người trồng cần tiến hành bón thúc bằng nước giải pha loãng 1/20 (1 lít nước giải pha với 20 lít nước1) tưới cách gốc 60 cm. Khi cây nằm trên giàn 30 – 50 cm, bà con mới cho cây phát triển nhánh, chủ động dẫn nhánh toả kín giàn, tránh để các nhánh quấn vào nhau.

Người trồng có thể thu hoạch hoa thiên lý khi chùm nụ hoa gần nở (khoảng 1 ngày trước khi nở hoa), nên tiến hành thu hoa vào buổi sáng sớm, 3 ngày thu hoạch 1 lần. Sauk hi thu hoạch xong, nếu chưa vận chuyển ngay, bà con nên rải hoa ra, giữ trong bóng tối để hạn chế hoa nở.

Cập nhật thông tin chi tiết về Hướng Dẫn Trồng Thiên Niên Kiện Đúng Kỹ Thuật trên website Duhocaustralia.edu.vn. Hy vọng nội dung bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu của bạn, chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật mới nội dung để bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!