Xu Hướng 2/2024 # Để Phân Bón Giả, Kém Chất Lượng Không Còn Đất Sống # Top 6 Xem Nhiều

Bạn đang xem bài viết Để Phân Bón Giả, Kém Chất Lượng Không Còn Đất Sống được cập nhật mới nhất tháng 2 năm 2024 trên website Duhocaustralia.edu.vn. Hy vọng những thông tin mà chúng tôi đã chia sẻ là hữu ích với bạn. Nếu nội dung hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất.

BP – Vừa qua, Ban chỉ đạo 389 (Ban chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả) quốc gia đã phối hợp với một số đơn vị truyền thông khởi động chương trình “Phân bón giả – tác hại thật”. Chương trình kéo dài 6 tháng với các hoạt động truyền thông, hội nghị, hội thi, hội thảo… nhằm trang bị những kiến thức cơ bản cho người dân trước tình trạng sản xuất – kinh doanh phân bón giả, kém chất lượng hiện nay.

Vì sao phân bón giả, kém chất lượng lại có đất sống? Nhiều người cho rằng, nguyên nhân do chế tài xử lý việc sản xuất – kinh doanh phân bón giả, kém chất lượng chưa đủ sức răn đe các đối tượng làm ăn bất chính. Bên cạnh đó, có sự dung túng, bao che cho hành vi sản xuất – kinh doanh phân bón giả, kém chất lượng từ các cơ quan chức năng và những người có trách nhiệm. Ngoài ra, hình thức kinh doanh theo kiểu trả góp, trả chậm để trà trộn hàng kém chất lượng; việc tổ chức hội thảo, hội nghị, trình diễn… của nhiều công ty sản xuất – kinh doanh phân bón kém chất lượng với chiêu bài trích hoa hồng cao cho các tổ chức xã hội, nghề nghiệp, tặng quà, làm từ thiện… dẫn tới phân bón giả, kém chất lượng có đất sống.

Với lợi thế của tỉnh nông nghiệp có hàng trăm ngàn héc ta cây trồng các loại, Bình Phước là một thị trường màu mỡ cho các nhà sản xuất – kinh doanh phân bón. Việc các hội, đoàn thể ở Bình Phước bị lợi dụng làm trung gian trong việc bán trả góp, trả chậm phân bón kém chất lượng là chuyện không mới.  Ban đầu, các nhà sản xuất phân bón cũng làm ăn chân chính. Thế nhưng, khi tạo dựng được lòng tin với khách hàng, với các hội, đoàn thể thì sản phẩm của họ bắt đầu kém chất lượng gây thiệt hại nghiêm trọng cho nông dân. Vì vậy, người dân mong muốn “Phân bón giả – tác hại thật” không chỉ là chương trình truyền thông mà phải trở thành hành động cụ thể của ngành chức năng với những biện pháp mạnh tay hơn nữa để phân bón giả, kém chất lượng không còn đất sống.

Tấn Phong

Xử Lý Nghiêm Để Không Còn Phân Bón Giả, Kém Chất Lượng

Phân bón giả, kém chất lượng diễn ra khá phức tạp ở hầu hết các địa bàn trên cả nước, trong đó tập trung chủ yếu tại các địa bàn trọng điểm về sản xuất nông nghiệp, tiềm ẩn nhiều nguy cơ khó lường…

Đánh vào tâm lý “ham rẻ” của người tiêu dùng

Theo thông tin từ Ban Chỉ đạo quốc gia Chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (BCĐ 389) hiện cả nước có 814 cơ sở sản xuất kinh doanh, mỗi năm hàng chục triệu tấn phân bón với hàng nghìn loại phân bón khác nhau được sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh tiêu thụ trên thị trường. Cùng với đó là tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng, không có nguồn gốc xuất xứ tràn lan không những gây ảnh hưởng đến môi trường sống, năng suất, chất lượng của cây trồng, mà còn giết chết các doanh nghiệp làm ăn chân chính, phá hoại sản xuất trong nước.

Cụ thể, trong hai năm 2024 và 2024 các cơ quan chức năng phát hiện xử phạt hành chính hơn 82 tỷ, xử lý hình sự khởi tố 10 vụ, 12 bị can đối với hành vi sản xuất, buôn bán phân bón giả, kém chất lượng. Các sản phẩm phân bón giả, kém chất lượng không rõ nguồn gốc, được sản xuất, đóng gói tại nhiều nơi: ở miền Bắc chủ yếu tại các tỉnh Hà Nội, Hải Phòng, Cao Bằng, Phú Thọ, Hoà Bình, Hải Dương, Ninh Bình…; ở miền Trung là Thanh Hoá, Nghệ An, Gia Lai, Đắc Lắc, Đắc Nông, Lâm Đồng…; ở miền Nam là Bình Phước, Đồng Nai, Tây Ninh, Tiền Giang, Thành phố Hồ Chí Minh, Bến Tre, Vĩnh Long, Hậu Giang, Đồng Tháp, An Giang, Kiên Giang…

Về phương thức, thủ đoạn, đối tượng thường lợi dụng khe hở trong các quy định của pháp luật về hàm lượng, định lượng chất chính hoặc tổng hợp các chất dinh dưỡng để trộn sản phẩm giá rẻ, thậm chí trộn thêm tạp chất như bột đá, đất sét vào sản phẩm có thương hiệu được người tiêu dùng ưa chuộng để bán ra thị trường. Ông Phùng Hà, Tổng thư ký Hiệp hội Phân bón Việt Nam cho biết: “Hoạt động sản xuất phân bón giả, kém chất lượng diễn ra nhiều năm nay đối với cả phân bón vô cơ và hữu cơ nhưng chưa được giải quyết triệt để. Đặc biệt sản phẩm NPK dễ bị làm giả nhất, bởi lợi nhuận cao, công nghệ làm giả đơn giản chỉ cần “xúc xẻng” trộn, đóng bao bì”.

Đối tượng thường tổ chức hoạt động sản xuất bí mật, khép kín, chia nhỏ từng khâu, đăng ký sản xuất nhiều loại sản phẩm khác hoặc ghi nhãn hiệu, thành phần, địa chỉ trên bao bì mập mờ, thuê nhà để đăng ký thành lập doanh nghiệp nhưng trên thực tế không có cơ sở sản xuất…, gây khó khăn trong quá trình điều tra, truy tìm cơ sở vi phạm.

Đặc biệt, các đối tượng lợi dụng vào nhận thức, trình độ dân trí thấp, tâm lý ham hàng hóa giá rẻ của đại đa số người nông dân ở vùng sâu, vùng xa, khu vực miền núi, vùng có nhu cầu sử dụng phân bón lớn (đồng bằng Bắc bộ, khu vực đồng bằng sông Cửu Long và Tây Nguyên), đưa ra các hình thức khuyến mãi hấp dẫn, chiết khấu, cho nợ gối đầu… với những cửa hàng nhỏ lẻ ở khu vực nông thôn để buôn bán tiêu thụ phân bón giả, kém chất lượng, không rõ nguồn gốc…

Ông Nguyễn Hồng Phong, Tổng giám đốc Công ty CP Công nông nghiệp Tiến Nông cho biết: “Sản phẩm phân bón giả dưới hai hình thức đó là gắn nhãn mác giả của thương hiệu nổi tiếng và sản phẩm kém chất lượng đến mức là hàng giả. Đối với việc giả thương hiệu đã có Luật Hình sự nên sai phạm này không nhiều, chủ yếu là sai phạm về hàng không đảm bảo chất lượng. Nhược điểm lớn nhất của người nông dân là ham rẻ. Nhu cầu về mặt hàng giá rẻ cao, đại lý bán có được lợi nhuận cao hơn nên họ lựa chọn để bán dẫn đến những sản phẩm giả, kém chất lượng tràn lan trên thị trường”.

“Việc phân biệt hàng kém chất lượng và hàng chất lượng rất khó, sau khi bón cho cây trồng không đem lại hiệu quả mới phát hiện ra được. Điều này gây thiệt hại về năng suất, chất lượng, hiệu quả kinh tế cho người nông dân”, ông Phong cho biết thêm.

Cần nhiều biện pháp mạnh

Nguyên nhân của thực trạng trên, BCĐ 389 chỉ ra hầu hết các vụ việc trong lĩnh vực phân bón mới chỉ dừng lại ở khâu kiểm tra về điều kiện kinh doanh, nguồn gốc hàng hoá, hoá đơn, chứng từ… và được xử lý vi phạm hành chính, chưa tập trung kiểm tra xác định về chất lượng, điều tra làm rõ các dấu hiệu vi phạm pháp luật để xử lý hình sự. Bên cạnh đó, một số địa phương còn lơ là trong việc quan tâm chỉ đạo thực hiện kế hoạch; công tác phối hợp giữa cơ quan chức năng với địa phương còn thiếu thống nhất, chưa thực chất…

“Tới đây phải điều tra truy tố nghiêm khắc nhất theo Luật Hình sự những tổ chức, cá nhân sản xuất phân bón giả, phát hiện những đại lý, cá nhân sản xuất phân bón giả bắt bỏ tù ngay, lên án những hành vi tiêu cực”. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc

Trả lời công dân về giải pháp triệt để hơn để chấm dứt tình trạng phân bón giả giúp sản xuất nông nghiệp làm ra sản phẩm nông sản sạch, an toàn tại Hội nghị Thủ tướng Chính phủ đối thoại với nông dân năm 2024 vừa diễn ra tại Đắk Lắk, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường cho biết, những năm trước đây phân bón còn nhiều vấn đề, tuy nhiên sau năm 2024, Thủ tướng ra văn bản, nghị định mới thống nhất một đầu mối là Bộ NN&PTNT là cơ quan trực tiếp quản lý.

Ông Nguyễn Hồng Phong cho rằng, trước hết người nông dân hãy tự bảo vệ mình bằng cách tìm đến những sản phẩm uy tín, có thương hiệu lớn, thay đổi tư duy không nên ham sản phẩm rẻ. Đối với doanh nghiệp cần đẩy mạnh việc tiếp cận sâu sát, trực tiếp với bà con.

Ông Phùng Hà, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Phân bón Việt Nam đề nghị: “Cần tăng cường thanh tra, kiểm tra ở tất cả các khâu từ sản xuất đến lưu thông và nhập khẩu. Để làm tốt điều này cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, cũng như sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương”.

Nhiều chuyên gia cho rằng, có chế tài xử phạt rồi nhưng thực hiện phải rõ ràng và đặc biệt là minh bạch./.

Đắk Lắk: Nỗi Lo Phân Bón Giả, Kém Chất Lượng

Mỗi năm, trên địa bàn Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) tỉnh đã xử lý và tịch thu hàng chục tấn phân bón vi phạm, chủ yếu là hàng hóa quá hạn sử dụng, không có giấy phép đăng ký kinh doanh, không niêm yết giá hàng hóa tại địa điểm niêm yết giá, kinh doanh phân bón giả, kém chất lượng, để phân bón tiếp xúc với nền đất tại địa điểm kinh doanh…

Mới đây nhất, ngày 10-7, Chi Cục QLTT tỉnh đã kịp thời phát hiện và ngăn chặn kho hàng chứa 176 tấn phân bón đã hết hạn sử dụng và chuẩn bị tiêu thụ ra thị trường. Cụ thể, qua kiểm tra đột xuất kho hàng của đại lý phân bón do ông Trần Văn Thiện (xã Hoà Khánh, TP. Buôn Ma Thuột) làm chủ, Đội QLTT số 1 (thuộc Chi cục QLTT) đã phát hiện trên 7.000 bao phân (loại 25 kg) hiệu NPK 8-2-8 + TE được sản xuất tại Nhà máy phân bón Thiên Nông (tỉnh Thanh Hóa) đã hết hạn sử dụng hơn 2 năm. Trên bao bì của loại phân bón này có ghi ngày sản xuất tháng 11-2013, thời hạn sử dụng 2 năm, nhưng đến thời điểm (10-7-2024) vẫn được chứa trong kho và đang chuẩn bị tiêu thụ ra thị trường. Đáng nói hơn, khi lấy kết quả đi kiểm định chất lượng, cơ quan chức năng còn phát hiện toàn bộ số phân bón này không có đủ hàm lượng dinh dưỡng như đã ghi trên bao bì.

Một vụ khác, cách đây không lâu, một nông dân ở huyện Ea Kar đã mua phải phân bón nội giả, kém chất lượng về bón cho cây trồng làm chết mấy héc-ta tiêu. Cụ thể, ngày 23-9-2024, anh Nguyễn Văn Thỉnh (xã Xuân Phú, huyện Ea Kar) có ký hợp đồng mua 2 tấn phân bón hiệu Đồng Lộc của Công ty TNHH Tư vấn đầu tư nông nghiệp và phân bón An Thịnh (tại Khu công nghiệp Tâm Thắng, huyện Cư Jut, Đắk Nông) và đã bón 1,2 tấn cho gần 800 trụ tiêu. Hơn 10 ngày sau, anh bàng hoàng phát hiện vườn tiêu có hiện tượng rụng trái, lá, tháo lóng hàng loạt và khoảng 30% diện tích bị chết. Ngay sau khi phát hiện vụ việc, anh Thỉnh có thông báo và phía Công ty An Thịnh cử người xuống kiểm tra, tiến hành phun một số loại thuốc để xử lý nhưng không hiệu quả. Sau đó, anh Thỉnh yêu cầu cơ quan chức năng của huyện Ea Kar lấy mẫu để giám định. Kết quả, mẫu phân bón trên không đúng như tiêu chuẩn ghi trên bao bì. Ước tính thiệt hại vườn cây lên đến hàng trăm triệu đồng, nhưng điều làm anh Thỉnh bức xúc hơn là phía Công ty An Thịnh chỉ đề nghị sẽ hỗ trợ anh một phần thiệt hại, vì cho rằng… chưa thể khẳng định tiêu rụng trái, chết là do phân bón của công ty cung cấp(?!)

Trên thực tế, nạn phân bón giả, kém chất lượng bày bán tràn lan trên thị trường khiến nông dân chịu “thiệt đơn thiệt kép” nếu mua phải. Tuy nhiên, việc xử lý vi phạm ở lĩnh vực này hiện vẫn còn nhiều lúng túng. Tại hội nghị sơ kết công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả 6 tháng đầu năm 2024 được tổ chức hồi trung tuần tháng 7 vừa qua, ông Nguyễn Đào Chí, Chi cục phó Chi cục QLTT tỉnh cho hay, dù cơ quan chức năng đã tăng cường kiểm tra, kiểm soát và xử lý mạnh tay các cơ sở vi phạm nhưng tình trạng buôn bán, vận chuyển phân bón giả, kém chất lượng vẫn xảy ra trên địa bàn. Trong đó, có nguyên nhân do một số quy định còn chồng chéo khiến công tác kiểm tra, kiểm soát gặp nhiều khó khăn. Như Nghị định 163/2013/NĐ-CP ngày 12-11-2013 của Chính phủ về “xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hóa chất, phân bón và vật liệu nổ công nghiệp” không quy định thẩm quyền của lực lượng QLTT xử lý vi phạm trong kinh doanh phân bón. Còn nếu chỉ xử phạt hành chính theo quy định tại Nghị định số 185 ngày 15-11-2013 của Chính phủ về xử lý vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại thì mức chế tài chưa đủ mạnh để có tính răn đe nạn kinh doanh phân bón giả.

Để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, thời gian qua Chi cục QLTT tỉnh đã mở nhiều đợt cao điểm kiểm tra, kiểm soát việc chấp hành các quy định của pháp luật trong sản xuất, kinh doanh phân bón trên địa bàn tỉnh. Cùng với đó, Chi cục cũng đã tiến hành kiểm tra chất lượng thông qua việc lấy mẫu để giám định, Đồng thời, kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm… Tuy nhiên, bên cạnh nỗ lực của cơ quan chức năng, theo ông Chí, về phía người tiêu dùng, tốt nhất nên mua những sản phẩm đã có thương hiệu, uy tín trên thị trường hoặc ở những đại lý, điểm bán đáng tin cậy.

Nhiều Hệ Lụy Từ Phân Bón Giả, Kém Chất Lượng

Sau vụ thiệt hại do phân bón giả, ông Đặng Văn Chi (xã Phước Thuận, huyện Xuyên Mộc) không biết nên tìm loại phân bón nào để bảo đảm chất lượng.

Thời gian qua, phân bón giả, phân bón kém chất lượng xuất hiện ngày càng nhiều trên thị trường, khiến bà con nông dân hết sức bức xúc. Theo đánh giá của cơ quan chức năng, phân bón giả, kém chất lượng gây thiệt hại mỗi năm khoảng 2 tỷ USD đối với ngành nông nghiệp; đồng thời khiến đất đai cằn cỗi, ảnh hưởng đến môi trường nước, sức khỏe con người.

Nông dân bị thiệt hại lớn về kinh tế vì phân bón giả

Mới đây, 55 hộ trồng dưa lưới và dưa hấu tại xã Phước Thuận (huyện Xuyên Mộc) đã không khỏi xót xa khi mua phải lô phân bón giả, phân bón kém chất lượng khiến 25ha dưa hấu và dưa lưới bị héo rũ, chết hàng loạt. Trong vụ việc này, mỗi hộ bị thiệt hại hơn 100 triệu đồng.

Ông Đặng Văn Chi (ấp Gò Cà, xã Phước Thuận) cho biết, vào đầu 9-2024, gia đình ông canh tác 1,4ha dưa hấu. Trước khi thu hoạch gần 3 tuần, ông mua 30 bao phân nhãn hiệu V.B.P (sản xuất tại TP.Hồ Chí Minh) về thúc trái. Tuy nhiên, chỉ mấy ngày sau khi bón phân, lá dưa bắt đầu úa vàng, thân dây héo quắt rồi chết. Theo ông Chi, trước đây, loại phân bón này vẫn được bà con dùng để thúc trái cho mỗi vụ dưa hấu, dưa lưới, chất lượng rất tốt. “Do mua phải phân kém chất lượng, vụ này, gia đình tôi thiệt hại khoảng 150 triệu đồng” – ông Chi buồn bã nói.

Cũng vì mua nhầm phân bón kém chất lượng, 4 sào dưa lưới 60 ngày tuổi (thông thường 65-70 ngày sẽ cho thu hoạch) của ông Nguyễn Văn Khánh (ấp Hồ Tràm, xã Phước Thuận) bị chết trắng vườn, sau khi bón 13 bao phân thúc trái nhãn hiệu V.B.P của một đại lý trên địa bàn huyện. Ông Khánh cho biết, các vụ dưa trước, sau khi trừ chi phí, nhà ông thu lãi 60-80 triệu đồng; còn vụ dưa này thì mất trắng hoàn toàn.

Theo các hộ trồng dưa bị thiệt hại do sử dụng phân bón nhãn hiệu V.B.P “dỏm”, loại phân bón này có bao bì giống hệt với loại phân thúc trái trước đây mà họ vẫn thường mua, chỉ có đường may ở mép bao phân là khác nhau. Đó là, bao phân thật chỉ có một đường may duy nhất, với 2 lằn chỉ trắng, đỏ xen nhau trên cùng một đường may. Còn loại phân họ sử dụng khiến dưa bị chết thì chỉ có 1 lằn chỉ màu trắng và nếu quan sát kỹ sẽ thấy thêm 1 đường may cũ trên mép bao phân. Sau khi các hộ dân phản ánh, phía đại lý đã thu gom toàn bộ số bao phân nhãn hiệu V.B.P đã bán ra. Cơ quan quản lý thị trường huyện cũng đã cử cán bộ đến lấy mẫu để kiểm tra, tuy nhiên hiện vẫn chưa có kết luận rõ ràng.

Bà Bùi Thị Chung (bìa phải) chỉ ra điểm khác nhau giữa bao phân thật và bao phân giả, gây thiệt hại cho bà con trồng dưa đầu tháng 9-2024 vừa qua.

Kiểm tra là thấy vi phạm

Theo thống kê, trên địa bàn tỉnh hiện có 168 DN, cơ sở sản xuất, kinh doanh phân bón. Trong năm 2024, Thanh tra Sở NN-PTNT đã thực hiện 208 lượt kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh phân bón, lấy 47 mẫu phân bón các loại để kiểm tra chất lượng. Kết quả phân tích mẫu phân bón cho thấy, có 17 mẫu của 25 cơ sở không đạt chất lượng. Trong đó, có 2 cơ sở kinh doanh phân bón giả; 7 cơ sở kinh doanh phân bón không ghi hạn sử dụng của sản phẩm; 15 cơ sở kinh doanh phân bón không đạt chất lượng theo tiêu chuẩn công bố. Thanh tra Sở NN-PTNT đã xử phạt các cơ sở vi phạm với số tiền 69 triệu đồng, đồng thời tịch thu toàn bộ các sản phẩm không đạt chất lượng đưa đi tiêu hủy. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Viết Buôn, Phó Chánh Thanh tra Sở NN-PTNT, Sở chỉ kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh phân bón hữu cơ thuộc lĩnh vực quản lý của ngành nông nghiệp. Các mặt hàng này trên thị trường hiện chỉ chiếm 30%, còn lại là phân bón vô cơ thuộc lĩnh vực quản lý của Sở Công thương. Hiện nay, đa phần các vụ việc sản xuất, kinh doanh phân bón giả, kém chất lượng xảy ra ở các sản phẩm phân bón vô cơ.

Ông Huỳnh Trung Sơn, Trưởng phòng Quản lý Công nghiệp Sở Công thương cho biết, trên địa bàn tỉnh hiện có 5 cơ sở đủ điều kiện được cấp phép hoạt động sản xuất phân bón vô cơ. Thời gian qua, Sở Công thương đã chỉ đạo Đội Quản lý thị trường ở các địa phương thường xuyên kiểm tra, kiểm soát về kinh doanh, buôn bán phân bón vô cơ. “Sở Công thương các tỉnh, thành phố chỉ có chức năng kiểm tra tình trạng bao bì, nhãn mác của sản phẩm, chứng nhận công bố hợp quy in trên bao bì. Còn về hàm lượng, chất lượng bên trong thì không thuộc thẩm quyền của Sở Công thương; chất lượng phân bón do nhà sản xuất công bố và chịu trách nhiệm”, ông Sơn cho biết.

Để không mua phải phân bón “dỏm”

Theo ông Huỳnh Trung Sơn, để hạn chế việc mua nhầm phân bón giả, phân bón kém chất lượng, bà con nông dân nên chọn mua các sản phẩm có thương hiệu rõ ràng, uy tín. Không mua các loại phân bón của những người bán dạo hoặc đến tận gia đình giới thiệu với nhiều chiêu trò khuyến mãi. Người dân có thể truy cập website của Bộ Công thương hoặc Sở Công thương để tìm hiểu thông tin về sản phẩm phân bón vô cơ của DN sản xuất được phép bán trên thị trường.

Ngoài ra, ngành Công thương cũng khuyến cáo, các đại lý kinh doanh phân bón vô cơ cần yêu cầu nhà sản xuất cung cấp giấy xác nhận công bố hợp quy của Sở Công thương các tỉnh, thành kèm theo để làm cơ sở bảo đảm chất lượng cho người dân. Khi mua phân bón, người dân cần yêu cầu xuất hóa đơn để bảo vệ quyền lợi của mình khi xảy ra sự cố. “Ngay khi có nghi ngờ, bà con nông dân cần báo ngay cho chính quyền địa phương hoặc Thanh tra Sở NN-PTNT, Đội Quản lý thị trường để kịp thời xử lý”, ông Sơn nói.

Bài, ảnh: NGÔ THANH

Theo Tiến sĩ Nguyễn Đăng Nghĩa, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu đất và môi trường phía Nam, ngoài việc gây thiệt hại về kinh tế cho nông dân, phân bón giả, phân bón kém chất lượng khi đưa vào đất sẽ làm thoái hóa đất (do sử dụng nguyên liệu không phải là chất dinh dưỡng), ảnh hưởng đến chất lượng nông sản, mất an toàn vệ sinh thực phẩm, đe dọa đến sức khỏe người tiêu dùng. Mặt khác, với hiện tượng rửa trôi và xói mòn do mưa sẽ làm những chất độc từ phân bón giả, phân bón kém chất lượng theo dòng nước chảy ra ngoài kênh mương hoặc thấm vào mạch nước ngầm, từ đó ảnh hưởng đến môi trường nước, sức khỏe con người.

*  Nghị định 115/2024/NĐ-CP ngày 8-7-2024 của Chính phủ, quy định phạt tiền từ 100 ngàn đồng đến 20 triệu đồng và buộc tiêu hủy sản phẩm đối với các cơ sở kinh doanh phân bón đã bị đình chỉ sản xuất, đình chỉ tiêu thụ, phân bón có chứa hàm lượng kim loại nặng, vi sinh vật gây hại và các chất độc khác vượt mức quy định; Phạt tiền từ 60-70 triệu đồng và buộc thu hồi, tiêu hủy sản phẩm đối với một trong các hành vi: sản xuất, gia công, kinh doanh các loại phân bón vô cơ vượt mức yếu tố hạn chế theo quy định; sản xuất, gia công, kinh doanh phân bón vi phạm yếu tố độc hại (biuret, asen, cadimi, chì, thủy ngân, axit tự do).

*  Điều 195, Bộ Luật hình sự 2024 quy định người nào sản xuất, buôn bán hàng giả là thức ăn dùng để chăn nuôi, phân bón, thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật, giống cây trồng, vật nuôi thì bị phạt tiền từ 100 triệu đồng – 1 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 1-5 năm.

Nguồn: baobariavungtau.com.vn

Không chỉ ảnh hưởng đến năng suất cây trồng, phân bón giả, phân bón kém chất lượng còn gây ra những hậu quả nghiêm trọng về đời sống kinh tế của nông dân, ô nhiễm môi trường và suy giảm niềm tin vào thực phẩm Việt.

Ngăn Chặn Nạn Sản Xuất Phân Bón Giả, Kém Chất Lượng

Số vụ vi phạm tăng

Theo Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Phân bón Việt Nam Nguyễn Hạc Thúy tình trạng phân bón giả năm sau lại đáng lo ngại hơn năm trước. Năm 2024, phát hiện hơn 4.000 vụ vi phạm, đến năm 2024 là hơn 5.000 vụ.

Hiện nay, việc kiểm định, chứng nhận chất lượng phân bón chưa được chặt chẽ. Thí dụ như, năm 2024, sau khi tiến hành kiểm tra 45 trung tâm khảo nghiệm phân bón, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã phát hiện 11 tổ chức được Cục Trồng trọt chỉ định chứng nhận chất lượng phân bón, thử nghiệm phân bón… có dấu hiệu sai phạm.

Theo Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, tình trạng sản xuất, kinh doanh phân bón giả, kém chất lượng, không rõ nguồn gốc thường tập trung tại các tỉnh, thành phố như Hải Phòng, Bắc Giang, Hưng Yên, Thanh Hóa, Nghệ An, Bình Dương, Ðồng Nai, TP Hồ Chí Minh, Bà Rịa – Vũng Tàu, Long An. Các doanh nghiệp sản xuất phân bón giả, kém chất lượng thường hoạt động bí mật, khép kín từ sản xuất đến vận chuyển, tiêu thụ… Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn đăng ký sản xuất nhiều loại khác nhau, khi bị phát hiện loại phân bón này là giả, kém chất lượng thì sẵn sàng thay thế loại phân bón khác.

Không chỉ người nông dân chịu thiệt do phân bón kém chất lượng, mà các doanh nghiệp sản xuất chân chính cũng đang lao đao. Phó Trưởng phòng Kinh doanh Công ty cổ phần Su-pe Phốt-phát và Hóa chất Lâm Thao Phạm Ðức Thành cho biết, hiện nay tình trạng hàng giả, nhái phân bón của công ty tràn lan khắp cả nước, ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của đơn vị. Thí dụ, lô-gô thương hiệu của công ty làm là có hình ba nhành lá cọ, thì có doanh nghiệp làm nhái ba nhành lá khác gần giống với ba lá cọ nhưng vẫn được cấp phép sản xuất. Khi bán ra thị trường, doanh nghiệp lại bán sát với giá phân bón của những đơn vị sản xuất chuẩn, dẫn đến lợi nhuận rất cao, trong khi thiệt thòi thuộc về các doanh nghiệp làm ăn chân chính và người nông dân. Ðể những loại phân bón nhái, kém chất lượng này bán được, các cơ sở có nhiều cách luồn lách, thường có ưu đãi cao cho đại lý, dẫn đến các đại lý lại hướng người dân mua những sản phẩm phân bón này. Nếu không đọc, xem kỹ, người mua sẽ nhầm lẫn. Cũng có những trường hợp, các đại lý ở vùng nông thôn lấy vỏ bao phân bón của công ty sau đó đổ phân bón giả, kém chất lượng vào để đánh lừa người dân. Trong khi đó, hiện nay lại chưa có quy chuẩn để xác định những sản phẩm phân bón tương đương, nhưng nhiều đơn vị sản xuất vẫn được cấp phép sản xuất, có chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy khiến người dân không thể phân biệt đâu là hàng thật đâu là hàng nhái. Chỉ khi kiểm tra chất lượng sản phẩm cụ thể mới phát hiện lệch quy chuẩn mà doanh nghiệp đăng ký.

Tăng cường quản lý phân bón

Ðể khắc phục tình trạng phân bón giả, nhái, kém chất lượng, các cơ quan chức năng ngoài việc tuyên truyền để bà con nông dân biết tác hại của phân bón giả, nhái, kém chất lượng; hỗ trợ bà con sử dụng phân bón an toàn hiệu quả, tăng giá trị sản phẩm, cần tăng cường thanh tra, kiểm tra cơ sở sản xuất, kinh doanh phân bón để kịp thời phát hiện những hành vi sản xuất, kinh doanh sai trái. Nhất là thực hiện đúng, kịp thời Nghị định số 108/2024/NÐ-CP ngày 20-9-2024 của Chính phủ (thay thế Nghị định 202/2013/NÐ-CP ngày 27-11-2013 về quản lý phân bón).

Theo đó, các tổ chức, cá nhân sản xuất phân bón phải bảo đảm các điều kiện sau: được thành lập theo quy định của pháp luật; có địa điểm sản xuất, diện tích nhà xưởng phù hợp với công suất của dây chuyền, máy móc thiết bị; dây chuyền, máy móc thiết bị sản xuất từ khâu xử lý nguyên liệu đến sản phẩm cuối cùng đáp ứng quy trình công nghệ. Các công đoạn, hệ thống bắt buộc phải sử dụng thiết bị được cơ giới hóa hoặc tự động hóa theo quy định; có khu vực chứa nguyên liệu và khu vực thành phẩm riêng biệt; có phòng thử nghiệm được công nhận hoặc có hợp đồng với tổ chức thử nghiệm được chỉ định để đánh giá các chỉ tiêu chất lượng phân bón do mình sản xuất. Người trực tiếp quản lý, điều hành sản xuất có trình độ đại học trở lên một trong các chuyên ngành về lĩnh vực trồng trọt, bảo vệ thực vật, nông hóa thổ nhưỡng, nông học, hóa học, sinh học. Ngoài ra, cá nhân buôn bán phân bón phải bảo đảm các điều kiện về cửa hàng buôn bán phân bón, phải có biển hiệu, sổ ghi chép việc mua, bán phân bón; bảng giá bán công khai từng loại phân bón niêm yết tại nơi dễ thấy, dễ đọc. Người trực tiếp bán phân bón phải có giấy chứng nhận bồi dưỡng chuyên môn về phân bón, trừ trường hợp đã có trình độ trung cấp trở lên một trong các chuyên ngành về lĩnh vực trồng trọt, bảo vệ thực vật, nông hóa thổ nhưỡng, nông học, hóa học, sinh học. Trường hợp cơ sở buôn bán phân bón không có cửa hàng phải có đăng ký doanh nghiệp; có địa điểm giao dịch cố định, hợp pháp; có sổ ghi chép việc mua, bán phân bón và đáp ứng quy định về người trực tiếp bán phân bón…

Tràn Lan Phân Bón Kém Chất Lượng

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, các bộ: NNPTNT, Công Thương, KHCN, Công an vừa hoàn tất thanh – kiểm tra việc sản xuất, kinh doanh và chất lượng phân bón năm 2008, dự kiến hôm nay (5/3) sẽ có hội nghị tìm giải pháp tại phía nam.

Theo đó, tình trạng phân bón rởm, kém chất lượng đang tăng nhanh. Điều này bức xúc đến mức, Cục Trồng trọt (Bộ NNPTNT) đề nghị Quốc hội sớm ban hành Pháp lệnh về Quản lý phân bón… 

50% kém chất lượng

Cơ quan chức năng đã hoàn tất thanh – kiểm tra hơn 4.400 lượt Cty sản xuất, kinh doanh và các đại lý kinh doanh phân bón ở 22 tỉnh, thành phía nam.

Theo Cục Trồng trọt, con số được kiểm tra nêu trên chỉ bằng 10% các Cty, cơ sở, đại lý hiện tại ở phía nam, nhưng đã phát hiện gần 50% số mẫu phân bón kém chất lượng (mỗi mẫu ít nhất là thiếu một trong các thành phần dinh dưỡng có trong sản phẩm phân bón) cho thấy tình hình chất lượng phân bón đáng báo động.Tỉ lệ phân kém chất lượng thường tập trung nhiều ở các tỉnh được xem là “vựa” rau củ quả phía nam, như An Giang có 31 mẫu kém chất lượng, chiếm 47%; Vĩnh Long có 39/74 mẫu, chiếm 52,7%; Trà Vinh có 32 mẫu, chiếm 57,14%; Bến Tre có 23 mẫu kém chất lượng, chiếm 67,64%…

Phân tích 146 mẫu sản phẩm của 9 tỉnh, thành phía nam, cơ quan chức năng phát hiện, trong ba loại phân bón vô cơ, hữu cơ và phân bón lá thì phân vô cơ có tỉ lệ kém chất lượng cao nhất, gần 70%; phân hữu chỉ chiếm hơn 19%; phân bón lá các loại chiếm trên 11%. Trong 4 thành phần dinh dưỡng chủ yếu đạm, lân, kali và hữu cơ trong phân bón, phát hiện tỉ lệ chất đạm bị …ăn cắp” hơn lân và kali.

Vi phạm tràn lan…

Đáng lo ngại hơn, nhiều cơ sở đã lợi dụng tình hình thị trường biến động, giá cả leo thang để sản xuất phân kém chất lượng và nhái mẫu mã bán ra thị trường với giá rẻ hơn phân bón của các nhà sản xuất có công nghệ tiên tiến. Điều này đã làm thiệt hại cho nông dân, nhà sản xuất và gây rối loạn thị trường.

Phạt… thoải mái

Tổng số tiền phạt qua đợt thanh – kiểm tra lên hơn 4,3 tỉ đồng. Trong đó, Lâm Đồng là tỉnh tổ chức lấy mẫu phân bón nhiều nhất và cũng là tỉnh có mức thu tiền xử phạt hơn 864 triệu đồng, An Giang 852 triệu đồng, Sóc Trăng 641 triệu đồng, Bình Dương trên 358 triệu đồng, Vĩnh Long 287 triệu đồng, Bạc Liêu 128 triệu đồng…

Tuy nhiên theo đoàn thanh tra, mức phạt không đủ mạnh để răn đe. Hầu hết doanh nghiệp vi phạm chấp nhận nộp phạt rồi lại tiếp tục cho ra thị trường phân bón kém chất lượng. Với yêu cầu buộc tái chế đối với các sản phẩm sau khi có kết quả kiểm tra không đạt chất lượng, hầu như chẳng DN nào tuân thủ, mà cơ quan chức năng cũng… bó tay.

Nguyên nhân thì vẫn… “muôn năm cũ”, như hệ thống văn bản pháp quy chuyên ngành về phân bón còn nhiều chồng chéo (cùng một nội dung, nhưng có nhiều văn bản của các ngành khác nhau quy định), nhiều đầu mối (một mặt hàng, nhưng lại do nhiều cơ quan quản lý); nông dân – nhất là ở vùng sâu, vùng xa còn có tâm lý thích “rẻ”, thích mua hàng có giá rẻ mà không biết rằng hàng hóa đó có chất lượng kém, mua hàng không cần hóa đơn và địa chỉ nơi bán, nơi sản xuất v.v…

Trước bức xúc đó, Cục Trồng trọt đề nghị cần có pháp lệnh về quản lý và nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sản xuất và kinh doanh phân bón, với mức tiền phạt đủ sức ngăn ngừa tái phạm vi phạm. Bởi phân bón làm tăng năng suất cây trồng từ 35-45%, cứ 3 người sống trên hành tinh này thì có một người sống nhờ tăng năng suất cây trồng.

(Nguồn: LĐ, 5/3/2009)

Cập nhật thông tin chi tiết về Để Phân Bón Giả, Kém Chất Lượng Không Còn Đất Sống trên website Duhocaustralia.edu.vn. Hy vọng nội dung bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu của bạn, chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật mới nội dung để bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!