Xu Hướng 12/2022 # Chi Và Loài Lan Mới Cho Việt Nam: Cephalanthera Exigua / 2023 # Top 14 View | Duhocaustralia.edu.vn

Xu Hướng 12/2022 # Chi Và Loài Lan Mới Cho Việt Nam: Cephalanthera Exigua / 2023 # Top 14 View

Bạn đang xem bài viết Chi Và Loài Lan Mới Cho Việt Nam: Cephalanthera Exigua / 2023 được cập nhật mới nhất trên website Duhocaustralia.edu.vn. Hy vọng những thông tin mà chúng tôi đã chia sẻ là hữu ích với bạn. Nếu nội dung hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất.

Vào năm 2014, các nhà thực vật Nga (Maxim S. Nuraliev, Peter G. Efimov, Leonid V. Averyanov, Andrey N. Kuznetsov & Svetlana P. Kuznetsova) đã tìm ra một chi và loài lan mới cho Việt Nam: Cephalanthera exigua.

Chi và loài mới này được phát hiện tại ven suối trong khu rừng ở Bảo Lâm, Lâm Đồng. Trước đây chúng được tìm thấy phân bố tại Lào và Thái Lan. Bài báo được công bố trên tạp chí Wulfenia 21 (2014): 95–102.

Chi lan Cephalanthera bao gồm 15 loài lan hoại sinh trên thế giới. Và đây là lần đầu tiên chúng được ghi nhận cho hệ Lan cũng như hệ Thực vật Việt Nam.

Mô tả: Cephalanthera exigua có thân đứng, mảnh, cao 5 –10 cm, phần thân dưới phủ 3 –5 vảy mo dài 0,5 –1 cm, phân thân trên mang 1–3 lá bắc hoa nhỏ cách nhau. Lá bắc hoa dạng trứng hẹp, nhọn hoặc mũi nhọn ngắn, dài 0,5 –1 cm, dài ngang bằng bầu.

Hoa mang 1–2(3) bông màu trắng, mở không rộng lắm, dạng chuông, chiều ngang chừng 1,5 cm. Đài hoa gần tương tự như nhau, dạng trứng hẹp, nhọn hoặc mũi nhọn ngắn, dài 11–12 mm, rộng 4 –5 mm; các lá đài bên hơi rộng hơn, phần gốc không đối xừng. Cánh hoa trứng hẹp, hơi nhỏ ngắn hơn, tù.

Môi hoa dài 10 –11 mm, mặt trong có các nhú, chia rõ thành 2 phần là phần họng và phần miệng. Phần họng dạng chén, với các thuỳ cong hình liềm tù dài 6 –7 mm. Phần miệng hình tim, dài và rộng 7– 8 mm, chia 3 thuỳ, các thuỳ bên bán nguyệt, có khía nông; thuỳ giữa trứng tam giác, cong ngược xuống phía dưới, có các nhú thô, ghồ ghề, nhỏ hơn thuỳ bên khoảng 2 lần.

Môi với 3 sống thuyền chạy từ gốc đến gần hết đỉnh. Cột mảnh, hẹp, cao 5 –7 mm, mang bao phấn đứng thuôn dài 3 mm.

Sinh thái: Loài lan này phân bố ở các sườn núi dưới tán rừng nguyên sinh cây lá rộng thường xanh có lẫn đá silicat, độ cao 1000 m so với mực nước biển ở khu vực Bảo Lâm, Lâm Đồng.

Mùa hoa: Tháng 4-5

Tình trạng bảo tồn: Cephalanthera exiguain được đề nghị ở tình trạng Rất Nguy cấp CR (Critically Endangered) theo tiêu chuẩn IUCN 2014.

Hemipilia Một Loài Lan Mới Của Việt Nam / 2023

Anh cho biết đã tìm thấy cây lan này ở cao độ 350-400 thước thuộc khu vực Vườn Quốc Gia Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước. Cây có rễ lớn, bám sát vào khe đá, trên mặt phủ đầy rêu ở ven bờ suối. Cây có 2 lá, dài 7 phân, rộng 4-5 phân. Chùm hoa dài khoảng 15 phân, hoa 7-11 chiếc, to 2 phân, nở vào tháng 8 dương lịch.

Hemipilia một loài lan mới của Việt Nam

So sánh những tấm hình này cùng với những chi tiết do anh Khương hữu Thắng cung cấp, căn cứ vào những dữ kiện trong sách vở và trên các mạng trên Internet, cây lan này có lẽ thuộc loài Hemipilia, một loài lan chưa từng được Gunnar Seidenfaden, Phạm hoàng Hộ và Trần Hợp ghi nhận có mọc tại Đông Dương hay Việt Nam.

Loài lan này trên thế giới có khoảng 15-17 giống, phần lớn mọc tại Hy Mã Lạp sơn, Ấn Độ, Miến Điện, Trung Hoa và Đài Loan. Cây lan đầu tiên là giống: Hemipilia cordifolia được Lindley công bố vào năm 1835.

Vào những năm 2004-2006 và 2007, một toán khảo sát gồm các Giáo sư Leonid Averyanov, Phan kế Lộc và Nguyễn tiến Hiệp đã tìm thấy 2 giống lan thuộc loài Hemipilia tại các địa điểm như sau:

Mô tả: Đây là một giống lan mọc trên đất hay trên đá, cỡ nhỏ, lá 1-2 chiếc dài 7 phân, rộng 4-5 phân có sọc mầu nâu. Chùm hoa cao 5-10 phân, hoa 1-4 chiếc to 1.5-2 phân nở vào mùa Thu. Nơi mọc: Nguyễn tiến Hiệp, Leonid Averyanov và Phan kế Lộc đã tìm thấy tại Lai Châu năm 2006 và tại Quan Sơn, Thanh Hoá vào tháng 8 năm 2007.

Các giáo sư: Nguyễn tiến Hiệp, Leonid Averyanov và Phan kế Lộc đã tìm thấy ở Bản Thi, Chợ Đồn, Bắc Cạn vào tháng 5 năm 2006.

Cây lan do anh Khương hữu Thắng tìm thấy, không phù hợp với những hình ảnh và tư liệu hiện có. Việc này phải nhờ các khoa học gia mới có đủ thẩm quyền phân tích mẫu vật và xác nhận xem có phải là một giống mới cho thế giới hay không.

Vội vàng gửi bức điện thư thỉnh ý Tiến sĩ Leonid Averyanov. Theo giáo sư Phan kế Lộc cho biết, thời gian này ông và ông Leonid Averyanov đang khảo sát tại miền Quy Nhơn, Khánh Hoà gì đó. Thế mà chỉ chừng 30 phút sau, Leonid Aveyanov đã trả lời cho biết cây này là cây Amitostigma bidupense với đồng danh là Hemipilia bidupense như chúng tôi đã trình bầy trong vần A, mục Lan Rừng Việt Nam từ A- Z như sau:

Amitostigma bidupense(Aver)

Đồng danh: Hemipilia bidupense Tên Việt: Chưa có Mô tả: Phong lan thỉnh thoảng mọc trên đất. Lá 1-2 chiếc hình trái tim dài 2-8 phân. Cành hoa dài 8-16 phân, hoa 3-8 chiếc mầu hồng hay tím, không thơm nở vào mùa Hạ. Nơi mọc: Lạc Dương, Bì Đúp, Lâm Đồng, Daklak, Ngọc Lĩnh, Kontum.

Xin ngả nón, cúi đầu thần phục trí nhớ siêu việt của ông và ông lại còn cho biết thêm là cây Amitostigma bidoupense (Hemipilia bidoupense) mọc rất nhiều ở vườn quốc gia Núi Bà, Bì Đúp, Lạc Dương và Vườn quốc gia Chư Yang Sinh, Đắc Lắc và khó có thể lại mọc ở Bù gia mập. (It is not rare in Bidup-Nui Ba and Chu Yang Sinh National parks at elevation 2000 m. Hardly possible this plant originate from Bu Gia Map)

Thành thực cám ơn Tiến sĩ Leonid Averyanov và anh Khương hữu Thắng, mấy tháng trước anh đã tìm thấy một giống lan mới: Drymoda siamensis (xin xem bài “Một cây lan mới: Drymoda siamensis”trên trang Hoalanvietnam.org) nay lại cho chúng tôi, những người yêu lan, những người “yêu của lạ” một món ăn mới mẻ.

Những Loài Lan Mới Ghi Nhận Lần Đầu Ở Việt Nam / 2023

Trong thời gian qua, một số cây lan ở vườn lan của anh Lê Trọng Châu tại Đà Lạt đã hoa, trong đó các cây lan sau đây được ghi nhận lần đầu ở Việt Nam:

Hoa nhỏ cỡ 1,2 cm đường kính, màu đỏ nâu; lá đài sau hình trứng, dài 8 mm, rộng 5 mm; lá đài bên dài 8 mm, rộng 8 mm; cánh hoa nhỏ hơn, dài 6,5 mm, rộng 3,5 mm; môi nhỏ, đặc sắc với 3 thuỳ: thuỳ giữa to, đỉnh nhọn, cong ngược về bên dưới, hai thuỳ bên tròn đỉnh, đáy cong ngược về dưới với 2 khối lồi to ở mặt trên.

Những loài lan mới ghi nhận lần đầu ở Việt Nam

Loài này phân bố ở Bhutan, Assam Burma, Thai Lan. Đây là lần đầu tiên chúng tôi ghi nhận sự hiện diện của chúng tại Việt Nam qua mẫu lan sưu tầm thuộc vùng Lâm Đồng, được nuôi trồng tại vườn lan của anh Lê Trọng Châu, ở Đà Lạt.

Pteroceras calligare(Ridl.) Holtt.

Hoa to cỡ 2 cm, màu trắng có điểm và sọc tía ở môi. Lá đài sau hình xoan, cao 11,5-12 mm, rộng 5 mm; lá đài bên dài 1,5-12 mm, rộng 7 mm; cánh hoa dài 11,5 mm, rộng 5 mm; môi hoa 3 thuỳ: hai thuỳ bên dựng đứng, cao 5 mm, rộng 3 mm, có sọc tía mặt trong, thuỳ giữa thành túi, dày lên phía trước, đáy tía đậm. Loài này phân bố ở Mã Lai, singapore, Thái Lan. Đây là lần đầu tiên chúng tôi ghi nhận sự hiện diện của chúng tại Việt Nam qua mẫu lan sưu tầm thuộc vùng Lâm Đồng, được nuôi trồng tại vườn lan cảu anh Lê Trọng Châu ở Đà Lạt.

Sunipia grandiflora(Rolfe) H. F. Hunt Loài hoa lan này có thân như lan Lọng (Bulbophillum) nhưng cấu tạo hoa, nhất là phần khối xếp thành 2 cặp, có vĩ, gót riêng. Phát hoa rất ngắn, nằm sát gốc giả hành, mang 1 hoa to, màu tím tí, môi tía đậm. Lá đài sau dài 1,4 cm, rộng 0,5 cm nằm song song về trước; 2 cánh hoa hình tam giác, mép đầy lông, uốn cong về sau; môi nằm song song trên lá đài, hình soan rộng, đầu lông thịt ở mặt trên, đỉnh tam giác, ở giữa nổi cao hình xoan, phía sau lõm và được chắn ngang bởi một gờ cao. Trụ cao 0,4 cm, gốc có sọc tía, đỉnh trắng.

Loài này phân bố ở Burma, Thái Lan. Đây là lần đầu tiên chúng tôi ghi nhận sự hiện diện của chúng tại Việt Nam qua mẫu lam sưu tầm thuộc vùng Lâm Đồng, được nuôi trồng tại vườn lan của anh Lê Trọng Châu, ở Đà Lạt.

Loài Hoa Phong Lan Phổ Biến Ở Việt Nam: Chi Lan Tổ Yến Java Và Ấn Độ / 2023

Chi lan tổ yến bao gồm các loài hoa phong lan sống phụ và củ giả mọc sát nhau, lúc non mang lá, sau khi rụng chỉ còn các khối tròn bó chặt lấy nhau bởi các rễ cứng mọc tua tủa và dày đặc. Mỗi củ mang 1-3 lá mềm, dạng phiến dài, hơi xếp nếp và thường rụng vào mùa khô.

Sự phong phú đan dạng của các loài hoa phong lan tại Việt Nam – chi lan tổ yến

Ở việt nam, chi lan tổ yến có 3 loài, mọc rất phổ biến trong các kiểu rừng thứ sinh, rừng thưa, ẩm ở vùng đồi núi trung du, thấp.

Cây cho cả bụi dày rất đẹp, dùng làm cảnh. Có thể dùng các cành cây khô để cả bụi bám chặt và treo làm cảnh. Do củ giả và rễ ken cặt nên khi thu hái ở rừng rất khó. Có thể lấy cả một phần thân gỗ để làm giá thể. Khi cây cho ra hoa thì cả cụm hoa cũng rất mềm mại và đẹp, mặc dù hoa rất nhỏ, không thơm. Hoa nở dần dần và rất lâu tàn, nên cả cụm hoa có thể cắt cắm cành được. Hoa nở vào nửa đầu mùa hè tháng 3-4 trong năm.

Cây phân bố rộng rãi trong nhiều loại hình rừng ẩm thường xanh từ miễn Trung vào Nam (từ Bình Trị Thiên đến Phú Quốc). Ngoài ra loài này còn phân bố ở Thái Lan, Mã Lai, Miến Điện, Philippin, Xumatra đến Tân Ghi-nê.

Lan tổ yến Ấn Độ Acriopsis indica, Wight

Rất giống loài hoa lan trên, cũng sống phụ vào các cành gỗ khác, cho củ giả hình tròn, đường kính khoảng 2,5cm, hơi dẹp, mọc ken chặt lấy nhau với nhiều rễ cứng mọc tua tủa ra ngoài. Mỗi củ giả mang 2 lá mỏng, hẹp và dài. Nhìn bên ngoài bụi lan rất giống lan java, nên rất khó phân biệt. Chỉ khi hoa nở mới thấy rõ.

Chùm hoa ngắn hơn cùm hoa của hoa java, dài khoản 25cm, dạng tụ tán, có nhiều hoa. Hoa nhỏ màu xanh nhạt mọc trên các nhánh mảnh, không thơm. Cánh đài màu xanh, cánh lưng và cánh bên không đều nhau. Cánh tràng cũng màu xanh với vệt màu nâu. Đặc biệt cánh môi nguyên không chia thùy, thuôn dài hơi tròn, đầu có 2 mào nhỏ. Cột nhụy lớn, kéo dài, có 2 răng ở bên. Khối phấn 2 có cấu trúc hoa hơi khác loài hoa java nên ở đây chỉ trình bày hoa để các nhà trồng hoa lan dễ phân biệt.

Lan tổ yến Ấn Độ mọc ít phổ biến hơn, có nhiều ở cùng núi Nam Trung Bộ (núi Lang Biang – Lâm Đồng, Đắc Lắc, Gia Lai – Kontum) kéo dài xuống vùng thấp hơn (Biên Hòa). Khi hoa nở có thể làm cảnh cả giò lan với các củ giả và giá thể. Dáng cây đẹp, cụm hoa mảnh mai, khá thanh nhã. Ngoài ra, loài hoa này còn phân bố ở Lào, Thái Lan, Campuchia, Mã Lai, java (indonexia)

About The Author

Cập nhật thông tin chi tiết về Chi Và Loài Lan Mới Cho Việt Nam: Cephalanthera Exigua / 2023 trên website Duhocaustralia.edu.vn. Hy vọng nội dung bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu của bạn, chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật mới nội dung để bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!